Uitspraak
RECHTBANK NOORD-HOLLAND
Zittingsplaats Haarlem
Bestuursrecht
zaaknummer: HAA 20/552
uitspraak van de meervoudige douanekamer van 20 december 2022 in de zaak tussen
[eiseres] B.V., per 15 januari 2016 ontbonden, eiseres
(gesteld gemachtigde: mr. ing. [gemachtigde] , hierna: gemachtigde),
en
de Inspecteur van de Belastingdienst Douane, [plaats] Breda (verweerder).
Inleiding
Verweerder heeft op 3 juni 2013 aan eiseres een uitnodiging tot betaling (hierna: de utb) uitgereikt voor € 1.445.964,70 aan douanerechten op industriële producten.
Eiseres heeft daartegen bij brief van 6 juni 2013 bezwaar gemaakt.
Verweerder heeft bij uitspraak op bezwaar van 6 december 2019 het bezwaar afgewezen.
Gemachtigde heeft daartegen bij brief van 17 december 2019 beroep ingesteld.
Verweerder heeft een verweerschrift ingediend.
Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 27 september 2022 te Haarlem. De rechtbank heeft deze zaak en de zaak met het nummer HAA 21/847 gevoegd behandeld.
Ter zitting zijn verschenen gemachtigde voornoemd en namens verweerder mr. [inspecteur] , drs. [inspecteur 1] en [inspecteur 2] .
Vervolgens heeft de rechtbank de zaken gesplitst. In de zaak met het nummer HAA 21/847 wordt bij uitspraak van heden separaat uitspraak gedaan.
Feiten
1. In de periode van 8 september 2010 tot en met 24 januari 2011 heeft eiseres, destijds nog handelend onder de naam [bedrijf] B.V., op eigen naam en voor eigen rekening 139 aangiften gedaan voor in het vrije verkeer brengen van kleding. Deze aangiften heeft zij gedaan in opdracht van de importeur [importeur] te Tsjechië.
2. Verweerder heeft op 3 juni 2013 aan eiseres de onderhavige utb uitgereikt. De utb heeft betrekking op voornoemde 139 aangiften.
3. Bij brief van 17 december 2019 heeft gemachtigde beroep ingesteld. In deze brief is - voor zover van belang - het volgende vermeld:
“(…)
[eiseres] BV, eerder handelend onder de naam [bedrijf] BV en gevestigd te [plaats] ( [postcode] ) aan de [adres] , (“Belanghebbende”) verzocht mij haar belangen te behartigen.
(…)”
4. Ter zitting is aan de orde geweest dat eiseres, blijkens het overgelegde uittreksel uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel, op 15 januari 2016 is ontbonden. Gemachtigde heeft desgevraagd verklaard niet te weten of een verzoek tot heropening van de vereffening is gedaan. Gemachtigde heeft toegelicht dat de rechtbank in een volgens hem vergelijkbare zaak (ECLI:NL:RBNHO:2022:6034) procesbelang heeft aangenomen bij een ontbonden vennootschap. Ook in de nu voorliggende zaak bestaat er volgens gemachtigde geen beletsel voor inhoudelijke beoordeling van het beroep. De rechtbank heeft - met toestemming van partijen - bij de Kamer van Koophandel informatie betreffende eiseres ingewonnen. Blijkens het door de rechtbank op 14 oktober 2022 ontvangen uittreksel uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel is eiseres op 15 januari 2016 ontbonden en is op 22 januari 2016 geregistreerd dat de ontbonden rechtspersoon is opgehouden te bestaan omdat geen bekende baten meer aanwezig waren met ingang van 15 januari 2016. Van een (verzoek om) heropening van de vereffening is niet gebleken.
Geschil
5. Ter beoordeling staat primair of het beroep ontvankelijk is. Indien deze vraag bevestigend wordt beantwoord, houdt partijen verdeeld of het verdedigingsbeginsel is geschonden en of de douanewaarde op de juiste waarde is vastgesteld.
6. Voor de standpunten van partijen verwijst de rechtbank naar de stukken van het geding.
Beoordeling door de rechtbank
7. De rechtbank ziet zich ten eerste voor de vraag gesteld of het beroep ontvankelijk is. Blijkens het uittreksel uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel is eiseres op 15 januari 2016 ontbonden. Aangezien eiseres op het tijdstip van ontbinding geen baten meer had, is eiseres ingevolge artikel 2:19, vierde lid, van het Burgerlijk Wetboek (BW) op dat moment opgehouden te bestaan.
8. Indien na het tijdstip waarop de rechtspersoon is opgehouden te bestaan nog een schuldeiser of gerechtigde tot het saldo opkomt of van het bestaan van een bate blijkt, kan de rechtbank op grond van het bepaalde in artikel 2:23c, eerste lid, van het BW op verzoek van een belanghebbende de vereffening heropenen en zo nodig een vereffenaar benoemen. In dat geval herleeft de rechtspersoon, doch uitsluitend ter afwikkeling van de heropende vereffening.
9. Gesteld noch gebleken is dat een verzoek tot heropening van de vereffening op grond van artikel 2:23c, eerste lid, van het BW is gedaan, ook niet in verband met de onderhavige procedure.
10. Uit het voorgaande volgt dat eiseres na ontbinding niet meer is blijven voortbestaan. Onder deze omstandigheden dient er dan ook van te worden uitgegaan dat namens eiseres vanaf 15 januari 2016 geen rechtshandelingen meer kunnen worden verricht. Hoewel hier een andere situatie aan de orde is dan in het door gemachtigde genoemde geval, waarin ná indiening van het beroep de eisende partij is ontbonden, komt de rechtbank in zoverre terug van hetgeen is overwogen in overweging 40 van haar door gemachtigde genoemde uitspraak. Niet is gebleken dat door of namens de voormalige vereffenaar of degene wiens belang rechtstreeks bij de vereffening is betrokken, omdat hij een uitkering heeft ontvangen uit hetgeen na de voldoening van de schuldeisers van het vermogen van een ontbonden rechtspersoon was overgebleven, op naam van de ontbonden rechtspersoon beroep is ingesteld (vergelijk het arrest van de Hoge Raad van 19 september 2003, ECLI:NL:HR:2003:AK8288, overweging 3.2.3).
Conclusie en gevolgen
11. Het voorgaande leidt tot de conclusie dat het beroep dat is ingesteld op 17 december 2019 - op het moment dat eiseres reeds ontbonden was en tegen een besluit dat is genomen toen eiseres reeds ontbonden was - niet-ontvankelijk dient te worden verklaard. Aan een inhoudelijke behandeling van het beroep komt de rechtbank dus niet toe.
Vergoeding van immateriële schade
12. In het beroepschrift is verzocht om vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn. Volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad (zie HR 19 februari 2016, 14/03907, ECLI:NL:HR:2016:252) kan in belastingzaken aanspraak bestaan op schadevergoeding met overeenkomstige toepassing van artikel 8:73 (oud) van de Awb, indien het belastinggeschil niet binnen een redelijke termijn wordt beslecht. De redelijke termijn is overschreden als na indiening van het bezwaar meer dan twee jaren zijn verstreken voordat op dat bezwaar en, indien vervolgens beroep is ingesteld, op dat beroep is beslist.
13. Op grond van voornoemd arrest vangt de redelijke termijn aan met het indienen van het bezwaarschrift. De redelijke termijn is aangevangen op 6 juni 2013 en eindigt met de datum van de uitspraak van de rechtbank (20 december 2022). Dat is een tijdsverloop van afgerond 115 maanden. De redelijke termijn is derhalve in beginsel met 91 maanden overschreden.
14. De hiervoor bedoelde termijn van twee jaar, die gehanteerd moeten worden als uitgangspunt, gelden behoudens bijzondere omstandigheden. Tot de bijzondere omstandigheden die aanleiding kunnen zijn voor verlenging van meerbedoelde termijn, wordt onder meer gerekend: de invloed van de belanghebbende en/of diens gemachtigde op de duur van het proces, bijvoorbeeld door het doen van herhaalde verzoeken om verlenging van gestelde termijnen of om uitstel voor (het voldoen aan) uitnodigingen of oproepingen.
15. De rechtbank is van oordeel dat sprake is van bijzondere omstandigheden die verlenging van de redelijke termijn rechtvaardigen. Immers, in het bezwaarschrift van 6 juni 2013 heeft eiseres verweerder verzocht om het bezwaarschrift op te schorten omdat reeds diverse procedures werden gevoerd inzake dezelfde problematiek. Verweerder heeft daarmee bij brief van 23 juli 2013 ingestemd. Bij brief van 19 januari 2018 is verzocht om voortzetting van de bezwaarprocedure. De bezwaarprocedure is op die datum weer aangevangen. De redelijke termijn dient daarom te worden verlengd met afgerond 55 maanden. Dientengevolge is de redelijke termijn in beginsel met 36 maanden overschreden.
16. De rechtbank stelt voorop dat bij overschrijding van de redelijke termijn, behoudens bijzondere omstandigheden, spanning en frustratie als grond voor vergoeding van immateriële schade worden verondersteld (vgl. Hoge Raad, 10 juni 2011, nr. 09/05112, LJN: BO5080 en HR 19 februari 2016, ECLI:NL:HR:2016:252). Dat eiseres ten tijde van de voortzetting van de bezwaarprocedure en de beroepsprocedure en dus ten tijde van de overschrijding van de redelijk termijn niet meer bestond, ziet de rechtbank als een bijzondere omstandigheid op grond waarvan moet worden afgeweken van het uitgangspunt dat spanning en frustratie moet worden verondersteld. In die periode kan immers door eiseres geen spanning en frustratie worden ervaren die zou hebben geleid tot vergoeding van immateriële schade. Het vorenstaande betekent dat de overschrijding van de redelijke termijn niet leidt tot te vergoeden schade. De rechtbank wijst dus het verzoek om vergoeding van immateriële schade af.
Proceskosten
17. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank
- verklaart het beroep niet-ontvankelijk;
- wijst het verzoek om vergoeding van immateriële schade af.
Deze uitspraak is gedaan door mr.drs. C.M. van Wechem, voorzitter, mr. P.H. Laurysseen en dr.mr. C.A. Schreuder, leden, in aanwezigheid van mr. S. Plesman-Jalink, griffier. De uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 20 december 2022.
griffier
voorzitter
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de douanekamer van het gerechtshof Amsterdam waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van het gerechtshof Amsterdam vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.