Uitspraak
Uitspraak
RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
Afdeling strafrecht
Locatie Leeuwarden
parketnummer 18-135681-23
Vonnis van de meervoudige kamer voor de behandeling van strafzaken d.d. 3 juni 2025 in de zaak van het openbaar ministerie tegen de verdachte
[verdachte] ,
geboren op [geboortedatum] 1988 te [geboorteplaats] , wonende te [adres] .
Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting van 20 mei 2025. Verdachte is verschenen, bijgestaan door mr. B.P.M. Canoy, advocaat te Leeuwarden.
Het openbaar ministerie is ter terechtzitting vertegenwoordigd door mr. P. van der Vliet.
Tenlastelegging
Aan verdachte is ten laste gelegd dat:
A)
hij (op verschillende tijdstippen) in of omstreeks de periode van 28 februari 2022 tot en met 31 oktober 2023, te Leeuwarden en/of elders in Nederland, meermalen, althans eenmaal, tezamen en in vereniging met een of meer andere(n), althans alleen, (van) een voorwerp, te weten
-die/een auto merk BMW 520D, kenteken [kenteken] , heeft verborgen en/of verhuld wie de rechthebbende op dat voorwerp was of wie bovenomschreven voorwerp voorhanden had,
door
- die auto op naam van medeverdachte [medeverdachte] , althans een ander dan verdachte, te stellen, en/of
- ( deels) de kosten van de aanschaf en de tenaamstelling en/of de motorrijtuigenbelasting en/of de verzekering en/of het (overige) onderhoud van die auto (contant) te (doen/laten) betalen of vergoeden, en/of
- terwijl verdachte [verdachte] (steeds) de feitelijke eigendom en/of het gebruik van die auto had, terwijl verdachte en/of zijn medeverdachte wist(en), althans redelijkerwijs moest(en) vermoeden, dat dat voorwerp - onmiddellijk of middellijk afkomstig was uit enig (eigen) misdrijf, en hij, verdachte, van het plegen van witwassen een gewoonte heeft gemaakt;
EN/OF
B)
hij op of omstreeks 31 oktober 2023, te Leeuwarden en/of elders in Nederland, (van) (een) voorwerp(en), te weten:
- een auto merk BMW 520D, kenteken [kenteken] , en/of
- ( in totaal ongeveer) 5970 euro, althans (telkens) enig geldbedrag, en/of
- twee, althans een of meer, iPhones (kleur zwart en/of blauw),
voorhanden heeft gehad en/of gebruik heeft gemaakt, terwijl verdachte en/of zijn medeverdachte wist(en), althans redelijkerwijs moest(en) vermoeden, dat dat/die voorwerp(en) - onmiddellijk of middellijk - afkomstig was/waren uit enig (eigen) misdrijf.
Beoordeling van het bewijs
Standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie heeft veroordeling gevorderd voor het ten laste gelegde feit. Zij heeft daartoe het volgende aangevoerd.
Uit het dossier kan afgeleid worden dat er aanwijzingen bestaan dat verdachte zich samen met medeverdachte [medeverdachte] bezig heeft gehouden met seksuele uitbuiting, waar inkomsten uit gegenereerd zijn die niet uit een legale bron voortkomen. Uit het politieonderzoek is gebleken dat verdachte veelvuldig rondreed in een BMW, die op 9 maart 2022 op naam van de medeverdachte is gezet. Verdachte heeft verklaard dat hij geld heeft geleend van de medeverdachte bij de aanschaf van de BMW, terwijl hij destijds ook een groot bedrag op zijn spaarrekening had staan. Over deze handelwijze heeft verdachte bij de politie geen verklaring gegeven en de verklaring die hij ter zitting geeft is niet aannemelijk. Verdachte kan ook niet aantonen dat hij op legale wijze geld heeft gespaard. Verdachte had een Wajong uitkering en hield na het betalen van de vaste lasten van die uitkering geen geld over om een
dergelijk groot bedrag te kunnen sparen (en daarmee de BMW te kunnen betalen). Verdachte en de medeverdachte hebben de BMW witgewassen door deze op naam van de medeverdachte te zetten en aldus te verhullen dat verdachte de feitelijke eigenaar was van deze auto. Gelet op de periode waarin de BMW is gebruikt kan gewoontewitwassen bewezen worden.
Hiernaast kan wettig en overtuigend bewezen worden dat verdachte op 31 oktober 2023 de BMW, een geldbedrag van 5.970,00 en twee iPhones voorhanden heeft gehad terwijl hij wist dat deze voorwerpen afkomstig waren uit enig eigen misdrijf. De iPhones zijn dure goederen en gelet op het feit dat verdachte een inkomen had op bijstandsniveau kan het niet anders dan dat deze goederen ook afkomstig waren uit enig eigen misdrijf.
Standpunt van de verdediging
De raadsman heeft betoogd dat verdachte moet worden vrijgesproken van de ten laste gelegde feiten. Hij heeft daartoe aangevoerd dat onderdeel A van de tenlastelegging niet bewezen kan worden, aangezien er geen sprake is geweest van het opzettelijk verhullen van de BMW.
Ten aanzien onderdeel B kan allereerst het witwasvermoeden niet aangenomen worden, omdat het onderzoek naar de verdenking van betrokkenheid van verdachte bij mensenhandel is geseponeerd. Daarnaast is onvoldoende aannemelijk geworden dat, bij het gebrek aan een specifiek gronddelict, er sprake is van een vermoeden van witwassen. Mocht dit wel worden aangenomen dan geldt dat verdachte hiertegenover een aannemelijke verklaring heeft afgelegd, aangezien hij legaal verkregen geld heeft gespaard. Ook heeft hij geld ontvangen van meerdere schadevergoedingen en vanuit de verkoop van zijn auto. Bovendien werden de vaste lasten via zijn lopende rekening betaald, deelde hij die indertijd met zijn vriendin en at hij vaak bij familie.
Oordeel van de rechtbank
Partiële vrijspraak onderdeel A
De rechtbank is met de raadsman van oordeel dat onderdeel A van de tenlastelegging niet wettig en overtuigend kan worden bewezen, zodat verdachte hiervan zal worden vrijgesproken. De rechtbank overweegt hierbij het volgende.
Voor het bewijs van verbergen en verhullen moet vaststaan dat het gaat om gedragingen die erop zijn gericht het zicht op de herkomst van voorwerpen te bemoeilijken. Die gedragingen moeten tevens geschikt zijn om dat doel te bereiken.1 Volgens de officier van justitie zou in dit geval het verbergen of verhullen door verdachte erin hebben moeten bestaan dat de medeverdachte, die de broer van verdachte is, de BMW op zijn naam heeft gezet en ook de verzekering en de motorijtuigbelasting voldeed om daarmee te verbergen dat de BMW van verdachte is. Verdachte heeft ter zitting verklaard dat de BMW is aangeschaft met contant geld, waarvan een deel door verdachte als lening door de medeverdachte aan hem was verstrekt. Zolang het geleende geldbedrag nog niet was terugbetaald, zou de BMW, als zekerheid voor de medeverdachte, op diens naam gesteld blijven. De kosten voor de verzekering en belasting van de BMW werden in eerste instantie door zijn de medeverdachte voldaan, maar werden vervolgens gedeeld. Gelet op het feit dat zij broers van elkaar zijn ging dit alles in goed vertrouwen. Daarbij heeft verdachte verklaard dat zij allebei gebruik maakten van de BMW. Deze verklaring van verdachte is niet onaannemelijk en vindt geen weerlegging in de resultaten van het onderzoek. Voor het verbergen of verhullen is daarmee onvoldoende bewijs.
Veroordeling onderdeel B
De rechtbank past de volgende bewijsmiddelen toe die de voor de bewezenverklaring redengevende feiten en omstandigheden bevatten zoals hieronder zakelijk weergegeven.
1. De door verdachte ter zitting van 20 mei 2025 afgelegde verklaring, voor zover inhoudend:
Ik heb de BMW betaald met contant geld dat ik heb gespaard. Het bedrag van 5970 euro dat bij mij thuis in beslag is genomen, had ik ook gespaard. Het contante geld dat ik spaarde kreeg ik van familie op vakantie voor klusjes die ik voor ze deed. Ik beun graag bij. Deze inkomsten heb ik niet opgegeven bij de belastingdienst.
2. Een naar wettelijk voorschrift opgemaakt proces-verbaal van bevindingen d.d. 3 januari 2024, opgenomen op pagina 430 e.v. van het dossier van Politie Noord-Nederland met nummer [nummer] d.d. 3 januari 2023 (de rechtbank begrijpt: 3 januari 2024), inhoudend als relaas van verbalisant [verbalisant
1] :
De uitgaven welke zijn verricht door of namens [verdachte] staan niet in verhouding tot zijn legale inkomsten:
-Veel contant geld bij zich (5970 euro in coupures van 50, 20 en 10 euro);
-Rijdt in een voertuig rond met een nieuwwaarde van 69.653,00 euro (rest dagwaarde 24.650 euro)
De verdachte [verdachte] ontving in de periode tussen 01 januari 2021 en 31 oktober 2023, een legitiem inkomen waarmee hij de vaste lasten kon betalen. Afgaand op de transacties van bankrekening [nummer] en de diverse benoemende processen-verbaal van bevindingen ontstaat het beeld dat de verdachte [verdachte] andere inkomsten genereerde waar hij geen plausibele verklaring voor heeft afgegeven.
3. Een naar wettelijk voorschrift opgemaakt proces-verbaal van bevindingen d.d. 31 oktober 2023, opgenomen op pagina 258 e.v. van voornoemd dossier, inhoudend als relaas van verbalisanten [verbalisant 2] en [verbalisant 3] :
Op 31 oktober 2023 werd verdachte [verdachte] in Leeuwarden aangehouden. Wij zagen dat de BMW voorzien van het kenteken [kenteken] geparkeerd stond voor de flat waar verdachte woont. De BMW werd ter waarheidsvinding in beslaggenomen. In totaal werd er (5520+50+400=) 5970 euro aan contanten in beslag genomen.
4. Een schriftelijk stuk zijnde een kennisgeving van inbeslagneming d.d. 31 oktober 2023, opgenomen op pagina 964 e.v. van voornoemd dossier:
Beslagene
Voornaam: [verdachte] Achternaam: [verdachte] Object: Voertuig/Personenauto Merk/type: BMW, 520D Kenteken: [kenteken]
5. Een schriftelijk stuk zijnde een kennisgeving van inbeslagneming d.d. 31 oktober 2023, opgenomen op pagina 959 e.v. van voornoemd dossier:
Beslagene
Voornaam: [verdachte] Achternaam: [verdachte] Object: Geld/biljetten Aantal/eenheid: 8 / 50 EUR
Bijzonderheden: 400 euro in open plastic bakje.(789532) 8X50 eurobiljetten
6. Een schriftelijk stuk zijnde een kennisgeving van inbeslagneming d.d. 31 oktober 2023, opgenomen op pagina 961 e.v. van voornoemd dossier:
Beslagene
Voornaam: [verdachte] Achternaam: [verdachte] Object: Anders/ Overig goed
Bijzonderheden: Tasje met inhoud, oa. (789730) 5520 euro 8x5 /33x10/70x20/75x50 biljetten
7. Een schriftelijk stuk zijnde een kennisgeving van inbeslagneming d.d. 31 oktober 2023, opgenomen op pagina 966 e.v. van voornoemd dossier:
Beslagene
Voornaam: [verdachte] Achternaam: [verdachte] Object: Geld/biljetten Aantal/eenheid: 1 / 50 EUR
Bijzonderheden: 50 euro biljet (789726)
Bewijsoverwegingen
Met betrekking tot de hiervoor weergegeven standpunten overweegt de rechtbank het volgende.
Juridisch kader
In deze zaak kan geen direct verband worden gelegd tussen een bepaald misdrijf en de BMW, het aangetroffen contante geld en de iPhones. Verdachte is niet veroordeeld of wordt niet verdacht van feiten die de herkomst van deze zaken direct verklaren. Dat betekent dat geen gronddelict bekend is. De rechtbank zal daarom gebruik maken van het hiervoor ontwikkelde toetsingskader uit het 6-stappen arrest van het Gerechtshof Amsterdam van 11 januari 2013.2 Hieruit volgt dat het in de tenlastelegging opgenomen bestanddeel afkomstig uit enig misdrijf bewezen kan worden indien het op grond van de vastgestelde feiten en omstandigheden niet anders kan zijn dan dat de voorwerpen uit enig misdrijf afkomstig zijn.
Allereerst moet worden vastgesteld of de aangedragen feiten en omstandigheden van zodanige aard zijn dat zonder meer sprake is van een vermoeden van witwassen. Als dit het geval is, dan mag van verdachte worden verlangd dat hij een verklaring geeft voor de herkomst van de goederen. Deze verklaring moet concreet, min of meer verifieerbaar en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijk zijn. Bij de beoordeling van deze verklaring spelen de omstandigheden waaronder en het moment en de wijze waarop deze tot stand is gekomen een rol. Zo kan het van belang zijn of de verdachte van meet af aan een tegenwicht tegen de verdenking heeft geboden of dat hij pas in een laat stadium van het onderzoek is gaan verklaren. Zodra de verklaring voldoende tegenwicht biedt, is het aan het Openbaar Ministerie om nader onderzoek te
doen naar de door verdachte gestelde alternatieve herkomst van de goederen. Uit de resultaten van dat onderzoek zal dienen te blijken of met voldoende mate van zekerheid kan worden uitgesloten dat de goederen waarop de verdenking betrekking heeft een legale herkomst hebben en dat een criminele herkomst als enige aanvaardbare verklaring overblijft.
Beoordeling
De rechtbank is van oordeel dat ten aanzien van de in de tenlastelegging opgenomen iPhones niet blijkt van een vermoeden van witwassen. Het bezitten van iPhones is niet als buitensporig aan te merken; ook niet bij een inkomen als dat van verdachte. De rechtbank spreekt verdachte van dit onderdeel vrij.
Met betrekking tot de BMW en het contante bedrag van verdachte blijkt wel van een vermoeden van witwassen. Verdachte is geconfronteerd met deze verdenking en hem is de gelegenheid gegeven om te verklaren over de herkomst van (zijn deel) van het contante geld waarmee hij de BMW heeft gekocht en over het contante geld dat bij hem is aangetroffen. Ter zitting heeft hij daarover een verklaring afgelegd die weinig specifiek is. In de kern komt deze verklaring erop neer dat hij dit geld naast zijn bekende legale inkomen, heeft gespaard. Dit zou hij hebben gedaan met geld dat hij kreeg voor klusjes bij familie tijdens zijn vakantie in het buitenland. Hij gaf dit inkomen niet op bij de belastingdienst. De rechtbank constateert dat daarmee een deel van het gespaarde geld in ieder geval afkomstig zou zijn uit fiscale verzwijging.
Verdachte heeft geen verklaring gegeven waaruit blijkt hoe deze inkomsten er toe kunnen leiden dat hij iedere maand een bedrag tussen de 350 en 800 euro kon sparen, zoals hij heeft verklaard, en hoe het totale bedrag aan contant spaargeld dan is opgebouwd. Hij heeft hiermee geen verklaring gegeven die concreet of verifieerbaar is. Daarmee blijft naar het oordeel van de rechtbank een criminele herkomst als enige aanvaardbare verklaring over.
Bewezenverklaring
De rechtbank acht het ten laste gelegde feit wettig en overtuigend bewezen, met dien verstande dat:
hij op 31 oktober 2023 te Leeuwarden voorwerpen, te weten:
- een auto merk BMW 520D, kenteken [kenteken] , en
- 5970 euro
voorhanden heeft gehad, terwijl verdachte wist dat die voorwerpen - onmiddellijk of middellijk - afkomstig waren uit enig misdrijf.
Verdachte zal van het meer of anders ten laste gelegde worden vrijgesproken, aangezien de rechtbank dat niet bewezen acht.
Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze in de bewezenverklaring verbeterd. Verdachte is daardoor niet geschaad in de verdediging.
Strafbaarheid van het bewezen verklaarde
Het bewezen verklaarde levert op:
witwassen
Dit feit is strafbaar nu geen omstandigheden aannemelijk zijn geworden die de strafbaarheid uitsluiten.
Strafbaarheid van verdachte
De rechtbank acht verdachte strafbaar nu niet van enige strafuitsluitingsgrond is gebleken.
Strafmotivering
Vordering van de officier van justitie
De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte ter zake het ten laste gelegde wordt veroordeeld tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van vier maanden, gelet op de hoogte van het benadelingsbedrag.
Standpunt van de verdediging
Indien het ten laste gelegde feit bewezen kan worden heeft de raadsman zich op het standpunt gesteld dat aan verdachte een taakstraf dient te worden opgelegd, aangezien een gevangenisstraf niet op zijn plaats is.
Oordeel van de rechtbank
Bij de bepaling van de straf heeft de rechtbank rekening gehouden met de aard en de ernst van het bewezen en strafbaar verklaarde, de omstandigheden waaronder dit is begaan, de persoon van verdachte zoals deze naar voren is gekomen uit het onderzoek ter terechtzitting, het uittreksel uit de justitiële documentatie, alsmede de vordering van de officier van justitie en het pleidooi van de verdediging.
De rechtbank heeft in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.
Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan het witwassen van een BMW en een aanzienlijk bedrag aan contant geld. Door witwassen wordt de integriteit van het financiële en economische verkeer aangetast en meer specifiek het vertrouwen van de burger in het handelsverkeer. Witwassen is een ernstig strafbaar feit dat ondermijnend is voor de samenleving. Door het wegsluizen van crimineel geld wordt de opsporing van de onderliggende misdrijven bemoeilijkt.
De rechtbank houdt ook rekening met de strafoplegging die doorgaans wordt opgelegd in vergelijkbare zaken waarbij het geldbedrag dat is witgewassen rond de 30.000 euro ligt en het tijdsverloop in de
strafprocedure.
Alles afwegend is de rechtbank van oordeel dat een taakstraf voor de duur van 180 uren passend en geboden is.
Toepassing van wetsartikelen
De rechtbank heeft gelet op de artikelen 9, 22c, 22d en 420bis van het Wetboek van Strafrecht.
Deze voorschriften zijn toegepast, zoals zij ten tijde van het bewezen verklaarde rechtens golden dan wel ten tijde van deze uitspraak gelden.
Uitspraak
De rechtbank
Verklaart het ten laste gelegde bewezen, te kwalificeren en strafbaar zoals voormeld en verdachte daarvoor strafbaar.
Verklaart niet bewezen hetgeen aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan het bewezen verklaarde en spreekt verdachte daarvan vrij.
Veroordeelt verdachte tot:
een taakstraf voor de duur van 180 uren.
Beveelt dat voor het geval de veroordeelde de taakstraf niet naar behoren verricht, vervangende hechtenis voor de duur van 90 dagen zal worden toegepast.
Beveelt dat de tijd door de veroordeelde vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde taakstraf geheel in mindering zal worden gebracht naar de maatstaf van 2 uren per dag inverzekeringstelling.
Dit vonnis is gewezen door mr. H.P. Eckert, voorzitter, mr. M.J. Dijkstra en mr. A. de Jong, rechters, bijgestaan door mr. S.J. Boersma, griffier, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank op 3 juni 2025.
Mr. M.J. Dijkstra, mr. H.P. Eckert en de griffier zijn buiten staat dit vonnis mede te ondertekenen.
1. HR 14 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:236.
2 Hof Amsterdam 11 januari 2013, ECLI:NL:GHAMS:2013:BY8481.