Uitspraak
RECHTBANK ROTTERDAM
Sector Bestuursrecht
Meervoudige kamer
Reg.nrs.: AWB 09/3787 WW - T1
AWB 09/3788 WW - T1
Uitspraak in de gedingen tussen
[naam], wonende te [plaats], eiseres,
gemachtigde mr. M.A.E. Bol, medewerker Stichting Schaderegelingskantoor voor Rechtsbijstand te Zoetermeer,
en
de Raad van bestuur van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (vestiging Utrecht), verweerder.
1 Ontstaan en loop van de procedure
Eiseres heeft beroep ingesteld tegen verweerders besluit van 19 mei 2009 (hierna: bestreden besluit I) waarbij het bezwaar van eiseres tegen het primaire besluit van 20 november 2008 (hierna: het primair besluit I) ongegrond is verklaard. Bij het primaire besluit I heeft verweerder de aanvraag van eiseres om overname van de betalingsverplichtingen van WorkNet4U afgewezen. Bij besluit van eveneens 19 mei 2009 (hierna: bestreden besluit II) heeft verweerder het bezwaar van eiseres gericht tegen het primaire besluit van 25 november 2008 (hierna: het primaire besluit II) ongegrond verklaard. Bij het primaire besluit II heeft verweerder meegedeeld dat het al aan eiseres betaalde voorschot van netto € 800,--, wordt teruggevorderd. Bij besluit van 1 december 2008 heeft verweerder - onder verwijzing naar het besluit van 25 november 2008 - meegedeeld dat de hoogte van dit voorschot bruto € 974,46 bedraagt. Bij besluit van 25 november 2008 (hierna: het primaire besluit III) heeft verweerder de aanvraag van eiseres om een WW-uitkering afgewezen.
Bij alle besluiten is verweerders standpunt dat eiseres geen werknemer is in de zin van de WW, omdat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst, en zij derhalve niet als verzekerde in de zin van de WW kan worden aangemerkt
Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 7 juni 2010. Eiseres en haar gemachtigde zijn verschenen. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigden A.M.M. Schalkwijk en J. Kouveld, bijgestaan door A.A. de Ronde, werkzaam bij de Belastingdienst Utrecht-Gooi.
Bij tussenuitspraak van 16 september 2010 (LJN BN7224) heeft de rechtbank verweerder in de gelegenheid gesteld gebreken in de bestreden besluiten te herstellen.
Bij brief van 8 november 2010 heeft verweerder van die gelegenheid gebruik gemaakt door een rapportage met de uitkomst van een onderzoek, alsmede een statusoverzicht dat betrekking heeft op eiseres over te leggen. Bij brief van 15 december 2010 heeft eiseres haar reactie op de rapportage en het statusoverzicht gegeven. Bij brief van 17 januari 2011 heeft verweerder een reactie op de brief van eiseres gegeven.
De rechtbank heeft vervolgens bepaald dat een nadere zitting achterwege blijft en heeft het onderzoek gesloten.
2 Overwegingen
2.1 In de tussenuitspraak heeft de rechtbank geoordeeld dat de bestreden besluiten niet zorgvuldig zijn voorbereid en wegens strijd met artikel 3:2 van Pro de Algemene wet bestuursrecht voor vernietiging in aanmerking komen. De rechtbank heeft voorts beoordeeld of de rechtsgevolgen van de bestreden besluiten in stand kunnen blijven. In dat kader heeft de rechtbank geconcludeerd dat het geschil zich toespitst op de vraag of eiseres verplicht was persoonlijk arbeid te verrichten ten behoeve van WorkNet4U. Naar het oordeel van de rechtbank had verweerder, in het licht van hetgeen eiseres in bezwaar en in beroep naar voren heeft gebracht, onvoldoende onderzoek verricht naar de door eiseres verrichte werkzaamheden als beveiliger. Verweerder is in de gelegenheid gesteld dit gebrek te herstellen door nader onderzoek te doen naar, en rapport uit te brengen over - kort gezegd - de aard en de omvang van de door eiseres verrichte werkzaamheden als beveiliger en, indien verweerder dat wenst, naar aanleiding daarvan nadere besluiten te nemen.
2.2 Verweerder heeft gelet hierop de belastingdienst op 18 oktober 2010 een bedrijfsbezoek laten verrichten bij Training Centrum Eemhaven (TCE). De bevindingen van dit onderzoek zijn blijkens het daarvan opgemaakte rapport als volgt.
2.2.1 TCE is een opleidingscentrum dat onder meer de opleiding tot Beveiliger 2 verzorgt. Hiervoor is een samenwerkingsovereenkomst gesloten met het ROC Zadkine college.
Het betreft een competentie gerichte opleiding in het kader van de Wet Educatie beroepsopleiding (Ecabo). Om de opleiding te volgen wordt aan de leerling een opleidingsplan uitgereikt. In het opleidingsplan staat vermeld: de cursus opzet/competenties en de samenwerkingsovereenkomst tussen TCE en ROC Zadkine en de huisregels. De opleiding wordt in groepsverband gegeven op het TCE leerpark, locaties Rotterdam (bedrijventerrein Pernis) en Amersfoort (NS terrein Centraal Station). Beide leerparken zijn Ecabo erkend. De opleidingskosten worden betaald door de re-integratiebureaus en eventuele andere opdrachtgevers. Daarnaast ontvangt TCE een bijdrage vanuit Ecabo.
2.2.2 Bij een normaal verloop is de duur van de opleiding circa zes maanden. De opleiding bestaat uit een theorie- en een praktijkgedeelte. Daarnaast dient de cursist opdrachten uit te voeren ten behoeve van zijn portfolio welke wordt beoordeeld door de examinator van de Stichting Vakexamen voor de Particuliere Beveiligingsorganisaties (SVPB). De opleiding verloopt via een zogenaamd continue rooster gericht op de praktijk. Doel hiervan is dat de cursisten weer (werk)structuur gaan ervaren. Nadat het theoriegedeelte is afgerond volgt er een verplichte stageperiode van 480 uur. De stageperiode gebeurt in een carrouselsysteem. Dat houdt in dat de kandidaten worden ingedeeld op ervaringsniveau. Een beginner (een zogenoemde 1 ster) wordt begeleid door een 2 ster en die wordt op zijn beurt weer begeleid door een 3 ster. Een cursist ontvangt een ster nadat hij opdrachten die uitgevoerd moeten worden ten behoeve van zijn portfolio met een positief resultaat heeft afgerond. Alle stageactiviteiten worden verricht onder toezicht en verantwoordelijkheid van een beroepspraktijkvormingsdocent.
2.2.3 De stageactiviteiten vinden geheel en alleen plaats op de leerparken van TCE. In feite is er sprake van een beschermde omgeving waarbinnen de opleiding plaatsvindt. Er wordt gepoogd om de realiteit na te bootsen met dien verstande dat men fouten mag maken omdat men immers aan het leren is. Door TCE worden geen uren gefactureerd aan de op het leerpark (bedrijventerrein) gevestigde private ondernemingen. Er wordt voor de stageactiviteiten aan de cursisten geen vergoeding betaald. Dat is een wezenlijk verschil met commerciële beveiligingsbedrijven. Die bedrijven dienen de stagiairs conform de CAO Beveiligingsbedrijven een ‘stageloon’ te betalen. TCE beschikt over de BD Certificering (bedrijfsbeveiliging 1007) voor niet commerciële bedrijven. Zij mag daarmee cursisten niet commercieel wegzetten. TCE valt evenmin onder de CAO Beveiligingsbedrijven. Na afronding van de opleiding en een met goed gevolg afgelegd examen kan de cursist aan de slag als beveiliger. Zonder diploma kan men niet als beveiliger werken.
2.2.4 Na afronding van de opleiding heeft TCE geen bemoeienis meer met de cursist en is het de verantwoordelijkheid van het re-integratiebureau om de begeleiding naar arbeid verder vorm te geven. TCE biedt cursisten wel de mogelijkheid om stage te blijven lopen als er bijvoorbeeld nog een herexamen moet worden afgenomen. Deze mogelijkheid wordt door TCE geboden omdat het meestal gaat om herexamens voor praktijkexamens.
2.2.5 Meer specifiek voor eiseres heeft verweerder aangegeven dat uit het statusoverzicht niet blijkt dat er door eiseres werkzaamheden zijn verricht anders dan in het kader van haar opleiding. Er blijkt immers alleen van een opleiding/stage bij TCE, zodat er feitelijk geen sprake is van werkzaamheden. Het statusoverzicht van WorkNet4U stopt op de datum 28 april 2008. Eiseres heeft haar diploma - aldus verweerder - gehaald in september 2009, derhalve na het failliet gaan van Worknet4U.
2.3 Eiseres heeft in beroep tegen bestreden besluit I aangevoerd dat zij in het kader van een arbeidsovereenkomst tussen haar en WorkNet4U een opleiding tot beveiliger bij TCE heeft gevolgd en dat zij gedurende en na de opleiding productieve arbeid heeft verricht.
2.4 Eiseres heeft op de vragenlijst WorkNet4U ingevuld dat zij de opleiding MBO beveiliging 2 heeft gevolgd. Bij de vraag of de opleiding of scholing de hele duur van de overeenkomst heeft voortgeduurd heeft zij ingevuld dat zij de eerste drie maanden twee dagen in de week cursus moest volgen en daarnaast moest werken en na drie maanden volledig - 40 uur per week - moest werken. Zij heeft de vraag of er tijdens de duur van de overeenkomst productieve arbeid is verricht bevestigend beantwoord en gemeld dat zij gedurende de periode 3 juli 2007 tot 7 juli 2008 productieve arbeid heeft verricht, bestaande uit objectbeveiliging, rondes lopen en administratieve werkzaamheden. In een reactie op het door verweerder overgelegde statusoverzicht heeft eiseres aangegeven werkzaamheden te hebben verricht in de periode van 26 juni 2007 tot september 2009 en in de laatste twee tot drie maanden alleen in nachtdiensten te hebben gewerkt.
2.5 De rechtbank overweegt dat uit de bevindingen van het bedrijfsbezoek bij TCE, zoals onder 2.2.1 tot en met 2.2.5 weergegeven, met een voldoende mate van zekerheid kan worden afgeleid dat de door eiseres verrichte werkzaamheden als beveiliger zijn verricht als onderdeel van de opleiding tot beveiliger. Het praktijkgedeelte van die opleiding bestond uit het lopen van een stage, met andere woorden het in de praktijk verrichten van werkzaamheden als beveiliger. Uit het bedrijfsbezoek blijkt dat deze stagewerkzaamheden werden verricht in een continu rooster en waren gericht op de praktijk.
2.6 De rechtbank merkt op dat de overeenkomst tussen eiseres en Worknet4U is gesloten voor de duur van 1 november 2007 tot 1 november 2008, zodat werkzaamheden die door eiseres zijn verricht vóór 1 november 2007 en vanaf 1 november 2008 voor de vraag of eiseres verplicht was persoonlijk arbeid te verrichten ten behoeve van WorkNet4U geen rol spelen. De datum 7 juli 2008 die door eiseres is genoemd op het vragenformulier Worknet4U strookt niet met de in de aanvraag overname betalingsverplichtingen door eiseres genoemde laatste werkdag van 20 mei 2008. Ter zitting heeft eiseres verklaard dat zij na 20 mei 2008 nog heeft gewerkt zonder salaris en dat zij dat heeft gedaan in het kader van haar opleiding. Zij is in juli 2008 gestopt en had op dat moment nog niet alle onderdelen van het diploma gehaald. Ter zitting heeft eiseres verklaard dat zij haar diploma voor beveiliger in oktober 2008 heeft behaald. De rechtbank heeft geen aanknopingspunten gevonden om vast te kunnen stellen dat eiseres werkzaamheden heeft verricht die niet gebracht kunnen worden onder de stagewerkzaamheden bij TCE. Zonder diploma kan immers niet als beveiliger worden gewerkt en eiseres heeft het diploma behaald in september dan wel oktober 2008.
2.7 Uit het onderzoek verricht door verweerder blijkt dat de overeenkomst tussen eiseres en WorkNet4U als zodanig gericht is geweest op het aanbieden van en het deelnemen aan re-integratieactiviteiten, in het onderhavige geval het volgen van een opleiding als beveiliger, met als oogmerk de uitstroom van eiseres naar betaalde arbeid. Dat de overeenkomst eiseres verplicht iedere gepaste functie te aanvaarden doet daar niet aan af. In de context van de overeenkomst waren de door eiseres verrichte werkzaamheden geen doel op zichzelf, maar een middel om de re-integratie van eiseres in het arbeidsproces te bevorderen. De rechtbank wijst in dit verband op de uitspraak van 23 juni 2010 van de Centrale Raad van Beroep (LJN BM9286).
2.8 De aard van de door eiseres verrichte stagewerkzaamheden kunnen naar het oordeel van de rechtbank dan ook niet worden aangemerkt als te zijn verricht uit hoofde van een persoonlijke verplichting tot het verrichten van productieve arbeid in economische zin ten behoeve van WorkNet4U. Verweerder heeft met bestreden besluit I terecht beslist dat er geen sprake was van verzekeringplicht voor de WW, zodat geen recht bestond op overname van betalingsverplichtingen als bedoeld in hoofdstuk IV van de WW. Verweerder heeft terecht beslist dat het voorschot ten onrechte is verstrekt. Tegen de terugvordering van het voorschot heeft eiseres verder geen zelfstandige beroepsgronden gericht.
2.9 De rechtbank ziet dan ook aanleiding de rechtsgevolgen van bestreden besluit I in stand te laten.
2.10 Met betrekking tot bestreden besluit II stelt de rechtbank vast dat eiseres daartegen overigens geen zelfstandige gronden heeft gericht. Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen kunnen van dit besluit de rechtsgevolgen eveneens in stand blijven. In de tussenuitspraak heeft de rechtbank geoordeeld dat - anders dan verweerder meent - er met bestreden besluit II niet is besloten op het bezwaar van eiseres tegen het primaire besluit III en heeft verweerder in de gelegenheid gesteld dit gebrek te herstellen. Verweerder heeft van deze gelegenheid geen gebruik gemaakt, zodat er nog geen beslissing op het bezwaar van eiseres tegen het primaire besluit III (de afwijzing van de aanvraag om een uitkering ingevolge de WW) is genomen. Verweerder zal - met inachtneming van deze uitspraak - alsnog een beslissing op dit bezwaar dienen te nemen.
2.11 De rechtbank ziet aanleiding verweerder te veroordelen in de kosten die eiseres in verband met de behandeling van het beroep tot aan deze uitspraak redelijkerwijs heeft moeten maken. De rechtbank bepaalt de proceskosten op € 966,--, aan kosten van door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand.
3 Beslissing
De rechtbank,
recht doende:
verklaart de beroepen tegen bestreden besluit I en bestreden besluit II gegrond,
vernietigt deze bestreden besluiten,
bepaalt dat de rechtsgevolgen van bestreden besluit I en bestreden besluit II, voorzover daarbij is beslist op het bezwaar tegen het primaire besluit II, in stand blijven,
bepaalt dat verweerder - met inachtneming van deze uitspraak - alsnog een beslissing neemt op het bezwaar van eiseres tegen het primaire besluit III,
bepaalt dat verweerder aan eiser het betaalde griffierecht van € 82,-- (2 x € 41,--) vergoedt,
veroordeelt verweerder in de proceskosten tot een bedrag van € 966,--, te betalen aan eiseres.
Aldus gedaan door mr. H. Bedee, voorzitter, en mr. C.A. Schreuder en mr. A.C. Hendriks, leden, in tegenwoordigheid van mr. M. Traousis - van Wingaarden, griffier.
De griffier: De voorzitter:
Uitgesproken in het openbaar op: 31 maart 2011.
Een belanghebbende - onder wie in elk geval eiser wordt begrepen - en verweerder kunnen tegen deze uitspraak hoger beroep instellen bij de Centrale Raad van Beroep, Postbus 16002, 3500 DA Utrecht. De termijn voor het indienen van het beroepschrift is zes weken en vangt aan met ingang van de dag na die waarop het afschrift van deze uitspraak is verzonden.
Afschrift verzonden op: