Uitspraak
vonnis
RECHTBANK 'S-GRAVENHAGE
Sector civiel recht
zaaknummer / rolnummer: 405586 / HA ZA 11-2573
Vonnis van 25 april 2012
in de zaak van
de stichting STICHTING DE THUISKOPIE,
gevestigd te Amsterdam,
eiseres,
advocaat mr. J.D. Holthuis te Amsterdam,
tegen
[X],
wonende te [woonplaats],
gedaagde,
advocaat mr. M. Groenewoud te Amstelveen,
Partijen worden hierna de Thuiskopie en [X] genoemd.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de inleidende dagvaarding van 12 oktober 2011, met producties 1 tot en met 11;
- de conclusie van antwoord, met 2 producties;
- het tussenvonnis van 28 december 2011, waarbij een comparitie van partijen is bepaald;
- het proces-verbaal van de comparitie van 7 maart 2012, met de daarin genoemde stukken.
1.2. Ten slotte is een datum voor het vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1. De Thuiskopie is, op de voet van artikel 16d lid 1 van de Auteurswet (hierna: Aw), aangewezen als rechtspersoon belast met de inning en verdeling van de vergoeding die de fabrikant of importeur van blanco informatiedragers, op grond van artikel 16c lid 2 Aw, verschuldigd is aan de maker van een werk of diens rechtverkrijgenden voor de reproductie, met inachtneming van artikel 16c lid 1 Aw, van dat werk of een gedeelte daarvan voor eigen oefening, studie of gebruik op een informatiedrager. Deze vergoeding wordt hierna "de thuiskopievergoeding" genoemd. Ingevolge artikel 10 onder Pro e van de Wet op de Naburige Rechten (hierna: WNR) zijn de artikelen uit de Auteurswet met betrekking tot de thuiskopievergoeding van overeenkomstige toepassing.
2.2. De verplichting tot betaling van de thuiskopievergoeding aan de Thuiskopie ontstaat, zo bepaalt artikel 16c lid 3 Aw, ten aanzien van de fabrikant van blanco informatiedragers, op het moment dat de informatiedragers in het verkeer kunnen worden gebracht en ten aanzien van de importeur, op het moment dat de informatiedragers worden ingevoerd.
2.3. Ingevolge artikel 16f Aw is degene die verplicht is tot betaling van de thuiskopievergoeding gehouden om onverwijld of binnen een met de Thuiskopie overeengekomen periode, opgave te doen aan de Thuiskopie van het aantal door hem geïmporteerde of vervaardigde blanco informatiedragers en inzage te geven in die bescheiden waarvan kennisneming noodzakelijk is voor de vaststelling van de verschuldigdheid en de hoogte van de thuiskopievergoeding.
2.4. Ingevolge artikel l6ga lid 1 Aw is de verkoper van informatiedragers gehouden om op aanvraag van de Thuiskopie inzage te geven in die bescheiden waarvan kennisneming noodzakelijk is om vast te kunnen stellen of betaling van de thuiskopievergoeding door de fabrikant of importeur heeft plaatsgevonden. Het tweede lid van artikel l6ga Aw bepaalt dat indien de verkoper niet kan aantonen dat de vergoeding betaald is, de verkoper zelf verplicht is tot betaling daarvan, tenzij uit de ter inzage gegeven bescheiden blijkt wie de fabrikant of importeur is.
2.5. De Stichting Onderhandelingen Thuiskopievergoeding (hierna: SONT) is, op de voet van het bepaalde in artikel 16e Aw, belast met het vaststellen van de hoogte van de thuiskopievergoeding. Sinds 1 februari 2005 gelden onder meer de volgende tarieven:
- DATA-CD-R/RW: € 0,14 per disc;
- DVD-R/RW: € 0,60 per 4,7 Gigabite (GB);
- DVD+R/RW: € 0,40 per 4,7 GB.
Voor blanco DVD's van het type -R/RW en +R/RW met een kleinere of grotere opslagcapaciteit dan 4,7 GB geldt een proportionele vergoeding.
2.6. [X] drijft op het adres [adres], een eenmanszaak onder de handelsnamen [handelsnaam 1] en [handelsnaam 2] (hierna: [firma]). Volgens het Handelsregister van de Kamers van Koophandel houdt [firma] zich bezig met "Detailhandel in computeronderdelen en systemen". [firma] verkoopt en repareert computerhardware en systemen en verkoopt - al dan niet zijdelings - blanco informatiedragers.
2.7. Op 23 april 2010 heeft een medewerker Opsporing en Handhaving van de Thuiskopie een bezoek gebracht aan de winkel van [firma]. Hij heeft van dat bezoek als volgt verslag gedaan:
"Op 23 april 2010, ben ik, ondergetekende, naar de firma [handelsnaam 1] (tevens handelend onder de naam "[handelsnaam 2]") gegaan. Ik ging naar de winkel van [handelsnaam 1] aan het adres [adres]. Bij binnenkomst in de winkel zag ik diverse spindels blanco informatiedragers staan, onder andere van de merken Verbatim, Philips en EMTEC. Onder de spindels bevonden zich ook spindels van 100 dragers, waaronder ik een spindel van 100 DVD-R (Verbatim) voor een bedrag van € 40,- zag staan (de thuiskopievergoeding over een spindel van 100 dragers bedraagt alleen al € 60,-) ik heb enkele foto's genomen van de spindels die ik in de winkel zag staan. Tevens heb ik een spindel dragers gekocht van 50 stuks DVD-R voor het bedrag van € 22,- (de thuiskopievergoeding over een spindel van 50 stuks DVD-R bedraagt alleen al € 30,-). Ik heb met mijn pinpas deze aankoop betaald. Ik verwijs daarvoor naar het rekeningafschrift. Toen de verkoper mij deze spindel verkocht, heb ik tevens enkele foto's van hem genomen."
2.8. Bij brieven van 28 april 2010 en 1 juni 2010 heeft de Thuiskopie [X] verzocht om op de voet van het bepaalde in artikel 16ga Aw de bescheiden ter inzage te geven waarvan de kennisneming noodzakelijk is om vast te stellen of de thuiskopievergoeding over de door [firma] verhandelde blanco informatiedragers is afgedragen. Bij brief van medio mei 2010 heeft [X] bericht dat zij zich niet gehouden voelt te voldoen aan dit verzoek omdat zij geen fabrikant of importeur is. Bij brief van 21 juni 2010 heeft de Thuiskopie aan [X] de regeling van artikel 16ga Aw uitgelegd en laten weten dat zij de verplichting heeft aan te tonen dat over de door haar verhandelde dragers de thuiskopievergoeding is afgedragen en dat zij bij gebreke daarvan deze zelf verschuldigd is. Bij brieven van 28 juli, 8 september en 5 oktober 2010 heeft de Thuiskopie [X] gesommeerd opgave te doen over de door haar verhandelde blanco informatiedragers, indien daaruit niet zou blijken wie de fabrikant of importeur was, daarover informatie te verschaffen en een onthoudingsverklaring te ondertekenen met betrekking tot het verhandelen van blanco informatiedragers waarover geen thuiskopievergoeding is afgedragen. Deze sommatie is door de Thuiskopie bij brief van 30 december 2010 nogmaals herhaald. Daarbij heeft zij aan [X] bericht dat zij op basis van het bezoek van haar medewerker op 23 april 2010 heeft vastgesteld dat [X] die dag ruim 1.800 blanco informatiedragers in haar winkel had, corresponderend met een thuiskopievergoeding van € 654,50. Dit bedrag is door de Thuiskopie vervolgens aan [X] in rekening gebracht.
2.9. Dezelfde medewerker Opsporing en Handhaving van de Thuiskopie heeft op 8 februari 2011 nogmaals een bezoek gebracht aan de winkel van [firma]. Hij heeft van dat bezoek als volgt verslag gedaan:
"Op dinsdag 8 februari 2011, ben ik, ondergetekende, naar de firma [handelsnaam 1] (tevens handelend onder de naam "[handelsnaam 2]") gegaan. Het winkelpand van de firma [handelsnaam 1] is gevestigd aan het volgende adres: [adres]. Bij binnenkomst in de winkel zag ik direct dat de dragers nu op een andere plaats stonden dan tijdens mijn eerdere constatering van 23 april 2010. Na diverse vragen aan de verkoper, welke dezelfde verkopers was als bij mijn eerste constatering, vroeg ik of hij dvd's verkocht. Hierbij deed de verkoper een stap naar achteren om onder de toonbank te kijken wat zijn assortiment was. Hij noemde de merken Verbatim en Platinum. Ik gaf aan dat ik "dvd min" (DVD-R) moest hebben. Hij gaf aan dat hij van het merk Verbatim een spindel van 25 stuks voor € 15,= had (NB: de thuiskopievergoeding 25 stuks DVD-R is alleen al € 15,-). Ook vertelde de verkoper dat hij een spindel van 50 stuks verkocht voor € 25,= (de thuiskopievergoeding over dit product bedraagt alleen al € 30,-). Doordat ik bij de toonbank stond zag ik in de ronding van de zijkant van de toonbank een spindel 50 stuks Philips dvd+r staan. Ik heb uiteindelijk de spindel "Verbatim DVD-R 25 stuks" gekocht voor € 15,- samen met een ander artikel van € 6,- Het totaalbedrag van € 21,- heb ik met mijn pinpas betaald. De producten werden niet op de pinbon gespecificeerd. Enkel het totaal te betalen bedrag was zichtbaar. Ik verwijs daarvoor naar het rekeningafschrift van die dag aangehecht aan dit verslag.
Tevens heb ik deze zelfde middag, op 8 februari 2011, foto's genomen van de verkoper. Deze verkoper was dezelfde als bij mijn eerdere constatering van 23 april 2010. Ik verwijs daarvoor naar de foto's, zoals aangehecht bij dit verslag."
2.10. Bij brief van 4 april 2011 heeft de Thuiskopie [X] gesommeerd € 654,50 aan thuiskopievergoeding te betalen, volledige opgave te doen van door haar verhandelde blanco informatiedragers en daarbij bescheiden over te leggen ter vaststelling of de thuiskopievergoeding is afgedragen, en te bevestigen dat zij geen blanco informatiedragers meer zal verhandelen waarover geen thuiskopievergoeding is afgedragen.
2.11. In een door de Thuiskopie op 3 mei 2011 ontvangen brief heeft [X] laten weten dat zij geen vergoedingen verschuldigd is over door haar verkochte informatiedragers en dat zij niet verplicht is om haar administratie aan de Thuiskopie over te dragen. Ook heeft zij betwijfeld dat er beeldopnamen zijn gemaakt in de winkel van [firma] en haar bezwaren daartegen uitgesproken. Daarop heeft de Thuiskopie bij brief van 5 mei 2011 gereageerd waarin onder meer aan [X] is bericht dat het haar vrij staat om gevoelige informatie in de over te leggen stukken te anonimiseren. Bij brief van 10 mei 2011 heeft [X] de Thuiskopie toegezegd de verlangde bescheiden toe te zenden en gevraagd naar welk adres zij de bescheiden kon zenden. De Thuiskopie heeft het desbetreffende adres bij brief van 16 mei 2011 aan [X] opgegeven. Bij brief van 19 september 2011 heeft de Thuiskopie [X] -onder toezending van een concept van de dagvaarding - verzocht alsnog aan haar verplichtingen jegens de Thuiskopie te voldoen.
3. Het geschil
3.1. De Thuiskopie vordert, samengevat, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad;
1. [X] te veroordelen om aan de Thuiskopie een bedrag van € 654,50 vermeerderd met wettelijke rente te betalen;
2. [X] te bevelen om aan de Thuiskopie, ten aanzien van alle door haar verhandelde blanco informatiedragers, de bescheiden, daaronder in elk geval begrepen in- en verkoopfacturen, ter hand te stellen waarvan de kennisneming noodzakelijk is om vast te stellen of de thuiskopievergoeding over alle door haar verhandelde blanco informatiedragers door de fabrikant of importeur is betaald, op straffe van een dwangsom;
3. [X] te bevelen de hiervoor onder 2. bedoelde bescheiden vergezeld te doen gaan van een verklaring van een registeraccountant, waarin deze meedeelt, aan de hand van de boeken en voorraden van [X], wat het totale aantal door haar verhandelde blanco informatiedragers is, met vermelding van soort, merk, aantal, opslagcapaciteit en/of speelduur alsmede in- en verkoopdatum, op straffe van een dwangsom;
4. [X] te verbieden om, voor eigen rekening of voor rekening van een ander, blanco informatiedragers in Nederland te verhandelen waarvan niet kan worden aangetoond dat daarover de thuiskopievergoeding door de fabrikant of importeur is afgedragen noch wie de desbetreffende fabrikant of importeur is, op straffe van een dwangsom;
met veroordeling van [X] in de kosten van deze procedure.
3.2. De Thuiskopie legt aan haar vorderingen ten grondslag dat [X] niet heeft aangetoond dat de thuiskopievergoeding is afgedragen over de informatiedragers die de medewerker van de Thuiskopie bij zijn bezoek op 23 april 2010 heeft aangetroffen noch wie de desbetreffende fabrikant of importeur is, zodat [X] op grond van artikel 16ga lid 2 Aw zelf verplicht is de thuiskopievergoeding van in totaal € 654,50 te betalen, vermeerderd met wettelijke rente vanaf de factuurdatum. Omdat duidelijk is dat [X] op veel grotere schaal blanco informatiedragers heeft verkocht waarover geen thuiskopievergoeding is afgedragen, heeft de Thuiskopie er recht op en belang bij dat [X] wordt veroordeeld om op de voet van artikel 16ga lid 2 Aw de Thuiskopie alsnog die bescheiden ter hand te stellen die noodzakelijk zijn om vast te stellen of de thuiskopievergoeding is afgedragen en om haar een verbod op te leggen om te handelen in informatiedragers waarvan niet kan worden aangetoond dat de thuiskopievergoeding is afgedragen.
3.3. [X] voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4. De beoordeling
Bevoegdheid
4.1. Op grond van artikel 16g Aw is deze rechtbank bij uitsluiting bevoegd te beslissen over geschillen met betrekking tot de vergoeding als bedoeld in artikel 16c Aw.
Verplichting tot betaling thuiskopievergoeding
4.2. Aangezien niet ter discussie staat dat [X] blanco informatiedragers heeft verkocht, is [X] gehouden de Thuiskopie die bescheiden te verschaffen waarvan kennisneming noodzakelijk is om vast te kunnen stellen of betaling van de thuiskopievergoeding door de fabrikant of de importeur heeft plaatsgevonden. Dat zij deze informatiedragers, zoals zij heeft aangevoerd, te goeder trouw heeft gekocht van een derde die haar heeft verzekerd dat de afdrachten reeds waren gedaan, doet aan het voorgaande en aan [X]s verplichtingen in dezen niet af. Dit leidt er evenmin toe dat de Thuiskopie [X] niet aan haar verplichtingen op grond van artikel 16ga lid 1 Aw zou mogen houden noch dat de Thuiskopie in plaats van [X] de door [X] genoemde derde zou moeten aanspreken.
4.3. In het midden kan blijven of [X] - zoals zij stelt en de Thuiskopie betwist - bij brief van 16 mei 20011 aan de Thuiskopie de aankoopfactuur en de verkoopfacturen heeft gezonden en daarmee reeds voor het uitbrengen van de dagvaarding aan haar verplichtingen op grond van artikel 16ga lid 1 Aw zou hebben voldaan. Ook al zouden deze stukken de Thuiskopie namelijk in mei 2011 hebben bereikt dan doet dat nog niets af aan de conclusie dat, uit de aankoopfactuur gedateerd 29 oktober 2009 (overgelegd door [X] als productie 2) en de zeven verkoopfacturen (overgelegd door [X] ter comparitie) die [X] stelt aan de Thuiskopie te hebben gezonden bij brief van 16 mei 2011, niet blijkt dat de thuiskopievergoeding reeds is voldaan. Ook wordt uit deze stukken niet duidelijk wie de fabrikant of de importeur van de desbetreffende informatiedragers is. Nu [X] (ook overigens) geen bescheiden heeft overgelegd waaruit blijkt dat de thuiskopievergoeding reeds is voldaan en evenmin bescheiden is overgelegd waaruit blijkt wie de fabrikant of importeur is, is [X] op grond van artikel 16ga lid 2 Aw zelf verplicht de thuiskopievergoeding over de door haar verkochte blanco informatiedragers te voldoen.
4.4. De Thuiskopie heeft [X] op 30 december 2010 een factuur gezonden voor € 654,50 ter zake van de thuiskopievergoeding over de door haar medewerker tijdens het bezoek op 23 april 2010 bij [firma] aangetroffen informatiedragers. Aan de hand van de door haar medewerker tijdens dat bezoek gemaakte foto's, stelt de Thuiskopie dat er die dag ruim 1.800 blanco informatiedragers in de winkel van [firma] aanwezig waren. Dat correspondeert volgens de Thuiskopie met een bedrag aan thuiskopievergoedingen van € 654,50. Nu dit bedrag noch de aannames waarop dit is gebaseerd, door [X] zijn bestreden, zal de rechtbank deze vordering toewijzen zoals in het dictum verwoord, met inbegrip van de eveneens onbestreden wettelijke rente en uitvoerbaarverklaring bij voorraad.
Overige vorderingen
4.5. Door de Thuiskopie is onweersproken gesteld dat ook tijdens het tweede bezoek van haar medewerker (op 8 februari 2011) door hem is geconstateerd dat [X] op dat moment blanco informatiedragers aanbood voor een prijs die lager was dan de over de desbetreffende blanco informatiedragers af te dragen thuiskopievergoeding. Dergelijke lage prijzen kunnen in het algemeen een aanwijzing vormen dat voor de te koop aangeboden informatiedragers geen thuiskopievergoeding is betaald. Gesteld noch gebleken is dat het hier om dezelfde informatiedragers ging als die tijdens het eerdere bezoek van de medewerker van de Thuiskopie door hem zijn waargenomen en waarvoor de Thuiskopie aan [X] de thuiskopievergoeding in rekening heeft gebracht. Onder deze omstandigheden is toepassing van artikel 16ga lid 1 Aw aangewezen, zodat het gevorderde bevel tot terhandstelling van genoemde bescheiden toewijsbaar is. Dat geldt ook voor het bevel de hiervoor bedoelde bescheiden vergezeld te laten gaan van een verklaring van een registeraccountant. Er is geen rechtsgrond om deze bevelen te beperken tot de partij die [X] heeft ingekocht op 29 oktober 2009 bij [naam] Computers, zoals [X] verzoekt. Zowel de terhandstelling van gegevens als de accountantsverklaring zullen worden toegewezen, met dien verstande dat de rechtbank de daarmee verband houdende termijn op zes weken zal stellen, nu met het verzamelen van informatie en het verkrijgen van een accountantsverklaring in het algemeen enige tijd gemoeid is. De bevelen zullen worden toegewezen met de overigens onbestreden uitvoerbaarverklaring bij voorraad. De dwangsommen zullen worden gemaximeerd zoals hierna verwoord.
4.6. Nu is komen vast te staan dat [X] blanco informatiedragers heeft aangeboden waarover de verschuldigde thuiskopievergoeding niet is voldaan, is een verbod toewijsbaar, met dien verstande dat het gevorderde verbod om in de toekomst blanco informatiedragers in Nederland te verhandelen waarvan niet kan worden aangetoond dat daarover de thuiskopievergoeding door de fabrikant of importeur is afgedragen, noch wie de desbetreffende fabrikant of importeur is, alleen kan worden toegewezen voor zover [X] over de desbetreffende blanco informatiedragers ook niet zelf de verschuldigde thuiskopievergoeding heeft betaald. Dit verbod zal zich voorts niet kunnen uitstrekken tot het op enigerlei wijze direct of indirect betrokken zijn bij de genoemde handelingen, omdat daarvan ook sprake kan zijn buiten het geval dat [X] in strijd handelt met de thuiskopieregeling. Het verbod zal worden toegewezen met de overigens onbestreden uitvoerbaarverklaring bij voorraad. De gevorderde dwangsom is ook toewijsbaar, met dien verstande dat de dwangsom per drager zal worden gesteld op € 50,- en de dwangsom zal worden gemaximeerd zoals hierna verwoord.
Proceskosten
4.7. [X] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. Deze kosten zullen volgens het liquidatietarief worden begroot. De kosten aan de zijde van de Thuiskopie worden begroot op in totaal € 1.422,97 (dagvaarding € 94,97 + griffierecht € 560,- + salaris advocaat 768,- (2 punten × tarief € 384,-)) en zullen met de onbestreden uitvoerbaarverklaring bij voorraad worden toegewezen.
5. De beslissing
De rechtbank
5.1. veroordeelt [X] om aan de Thuiskopie te betalen een bedrag van € 654,50, vermeerderd met de wettelijke rente over het nog niet betaalde deel van dit bedrag vanaf 30 december 2010 tot de dag van volledige voldoening;
5.2. beveelt [X] om binnen 6 weken na betekening van dit vonnis, aan de Thuiskopie, ten aanzien van alle door haar verhandelde blanco informatiedragers, de bescheiden, daaronder in elk geval begrepen in- en verkoopfacturen, ter hand te stellen waarvan de kennisneming noodzakelijk is om vast te stellen of de thuiskopievergoeding over alle door haar verhandelde blanco informatiedragers door de fabrikant of importeur is betaald, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 2.000,- voor iedere dag dat zij in gebreke is met de naleving van dit bevel, met een maximum van € 100.000.-;
5.3. beveelt [X] de onder 5.2 bedoelde bescheiden vergezeld te doen gaan van een verklaring van een registeraccountant, waarin deze meedeelt, aan de hand van de boeken en voorraden van [X], wat het totale aantal door haar verhandelde blanco informatiedragers is, met vermelding van soort, merk, aantal, opslagcapaciteit en/of speelduur alsmede in- en verkoopdatum, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 2.000,- voor iedere dag dat zij in gebreke is met de naleving van dit bevel, met een maximum van € 100.000.-;
5.4. verbiedt [X] om blanco informatiedragers in Nederland te verhandelen (waar onder begrepen: verkopen, te koop aanbieden, ter verkoop in voorraad houden, adverteren), waarvan niet kan worden aangetoond dat daarover de thuiskopievergoeding door de fabrikant of importeur is afgedragen, noch wie de desbetreffende fabrikant of importeur is, en waarover ook door [X] zelf geen thuiskopievergoeding is betaald, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 50,- voor iedere blanco informatiedrager die in stijd met dit verbod wordt verhandeld dan wel, naar keuze van de Thuiskopie, een dwangsom van € 2.000,- voor iedere dag dat zij in gebreke is met de naleving van dit bevel, met een maximum van € 100.000.- en onverminderd de aanspraak van de Thuiskopie op de verschuldigde thuiskopievergoeding over de blanco informatiedragers;
5.5. veroordeelt [X] in de proceskosten, aan de zijde van de Thuiskopie tot op heden begroot op € 1.422,97;
5.6. verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad;
5.7. wijst af het anders of meer gevorderde.
Dit vonnis is gewezen door mr. E.A.W. Schippers en in het openbaar uitgesproken op 25 april 2012.