Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Zittingsplaats: Middelburg
Bestuursrecht
zaaknummer: BRE 23/832 Wajong
uitspraak van 30 april 2024 van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiseres] , te [plaats] , eiseres,
gemachtigde: mr. J.G. Hage
en
de Raad van bestuur van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen(UWV; kantoor Breda), verweerder.
Inleiding
In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiseres tegen de afwijzing van haar aanvraag om een uitkering op grond van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong).
Het UWV heeft de aanvraag met het besluit van 11 mei 2022 afgewezen. Met het bestreden besluit van 22 december 2022 op het bezwaar van eiseres is het UWV, met gewijzigde motivering, bij de afwijzing van de aanvraag gebleven.
Het UWV heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.
De rechtbank heeft het beroep op 16 april 2024 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiseres en haar gemachtigde. Namens het UWV was mr. M. Reitsma aanwezig.
Totstandkoming van het bestreden besluit
Feiten
1. Eiseres heeft diverse malen een aanvraag gedaan voor een Wajong-uitkering.
Met het besluit van 31 oktober 2019 is de eerste aanvraag van eiseres afgewezen. In dat besluit is opgenomen dat eiseres nu geen arbeidsvermogen heeft, maar in de toekomst mogelijk wel.
Met het besluit van 7 januari 2021 is de tweede aanvraag van eiseres afgewezen. Ook hier wordt gesteld dat er geen sprake is van arbeidsvermogen, maar dat eiseres dit nog wel kan ontwikkelen.
2. In april 2022 heeft eiseres opnieuw een aanvraag gedaan. De door haar ondertekende aanvraag is op 20 april 2022 door het UWV ontvangen.
Met het besluit van 11 mei 2022 is aan eiseres meegedeeld dat ze vanaf 20 april 2022 geen Wajong-uitkering kan krijgen. De overgelegde medische informatie geeft geen aanleiding om anders te oordelen dan bij de eerdere afwijzingen.
Eiseres heeft bezwaar gemaakt tegen het besluit van 11 mei 2022.
Met het bestreden besluit is het bezwaar van eiser ongegrond verklaard. Daarbij is opgemerkt dat zij per 20 april 2022 geen recht heeft op een Wajong-uitkering, omdat zij arbeidsvermogen heeft.
Beoordeling door de rechtbank
3. De rechtbank beoordeelt of het UWV terecht heeft geweigerd een Wajong-uitkering toe te kennen. Zij doet dat onder meer aan de hand van de beroepsgronden van eiseres.
De rechtbank is van oordeel dat het UWV op goede gronden heeft geweigerd een Wajong-uitkering toe te kennen. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Wettelijk kader
4. De voor de beoordeling van het beroep belangrijke wet- en regelgeving is te vinden in de bijlage bij deze uitspraak.
Grondslag bestreden besluit
5. Aan het bestreden besluit ligt een onderzoek door een verzekeringsarts en een verzekeringsarts bezwaar en beroep (b&b) ten grondslag. Ook een arbeidsdeskundige bezwaar en beroep (b&b) is betrokken geweest bij de beoordeling.
6. De verzekeringsarts heeft gerapporteerd dat uit de bij de aanvraag overgelegde medische informatie niet blijkt van nieuwe feiten of omstandigheden. De verzekeringsarts b&b onderschrijft dat er geen sprake is van nieuwe feiten of omstandigheden waaruit blijkt dat de belastbaarheid op het 18e jaar gewijzigd moet worden vastgesteld.
Vervolgens stelt de verzekeringsarts b&b vast dat na het 18e jaar de beperkingen van eiseres zijn afgenomen. De medicatie is verminderd in vergelijking met eerdere beoordelingen en eiseres is in het dagelijkse leven zelfredzaam, inclusief de zorg voor haar kinderen. Wel heeft ze enige hulp in verband met haar fysieke beperkingen. De verzekeringsarts b&b heeft beschreven welke beperkingen eiseres nog heeft. Eiseres wordt in staat geacht 1 uur aaneengesloten te werken en zij is 4 uur per dag belastbaar. Er bestaat geen aanleiding om te veronderstellen dat eiseres afspraken niet kan nakomen. Communicatie is beperkt mogelijk met vertrouwde en deskundige personen.
7. Gelet op de beperkingen zoals deze door de verzekeringsarts b&b zijn aangegeven, is de arbeidsdeskundige b&b van mening dat eiseres in staat is de taak scannen te verrichten.
Omdat zij in staat is gebleken onderwijs te volgen, kan eiseres instructies begrijpen, onthouden en uitvoeren. Als rekening wordt gehouden met de voorwaarden waaronder eiseres moet werken, is zij ook in staat om afspraken na te komen. In samenspraak met de verzekeringsarts b&b wordt tot het oordeel gekomen dat eiseres basale werknemersvaardigheden heeft.
Omdat zij in staat is gebleken onderwijs te volgen, kan eiseres instructies begrijpen, onthouden en uitvoeren. Als rekening wordt gehouden met de voorwaarden waaronder eiseres moet werken, is zij ook in staat om afspraken na te komen. In samenspraak met de verzekeringsarts b&b wordt tot het oordeel gekomen dat eiseres basale werknemersvaardigheden heeft.
Standpunt eiseres
8. Eiseres heeft zich op het standpunt gesteld dat zij na haar bevalling van een tweeling niet meer is beoordeeld door de verzekeringsarts. Daardoor kan geen antwoord worden gegeven op de vraag of de bevalling invloed heeft gehad op de beperkingen van eiseres. Uit de rapportage van de arbeidsdeskundige blijkt dat zijn oordeel niet is gebaseerd op actuele gegevens, maar dat hij wel afwijkt van het oordeel van de primaire arbeidsdeskundige. Het is onvoldoende inzichtelijk hoe de arbeidsdeskundige b&b tot zijn conclusie is gekomen.
Standpunt UWV
9. Het UWV heeft opgemerkt dat eiseres na de bevalling van de tweeling is gezien door de verzekeringsarts b&b. Daarbij werd geoordeeld dat de belastbaarheid van eiseres ten opzichte van haar 18e jaar was toegenomen. Naar aanleiding van de derde aanvraag werd in eerste instantie geen arbeidskundig onderzoek ingesteld omdat de verzekeringsarts had gesteld dat er geen sprake was van een gewijzigde belastbaarheid. Omdat de actuele belastbaarheid door de verzekeringsarts b&b is gewijzigd, is er alsnog een arbeidskundige beoordeling geweest. Op basis van de actuele belastbaarheid is er sprake van arbeidsvermogen.
Overwegingen rechtbank
Wanneer bestaat er recht op een Wajong-uitkering?
10. Recht op een Wajong-uitkering ontstaat pas indien de betrokkene duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie (arbeidsvermogen) heeft.
Het UWV moet daarom eerst beoordelen of eiseres voldoet aan tenminste een van de volgende voorwaarden:
- eiseres kan geen taak uitvoeren in een arbeidsorganisatie
- eiseres beschikt niet over basale werknemersvaardigheden
- eiseres kan niet een uur aangesloten werken
- eiseres is niet tenminste vier uur per dag belastbaar (dan wel twee uur per dag belastbaar en in staat het minimumloon te verdienen).
Wordt aan tenminste een van de hiervoor genoemde voorwaarden voldaan dan ontbreekt arbeidsvermogen. Vervolgens moet het UWV dan beoordelen of deze situatie duurzaam is.
Bij de beoordeling maakt het UWV gebruik van de Sociaal Medische Beoordeling Arbeidsvermogen (SMBA)-systematiek. Bij deze beoordeling staat de ‘International Classification of Functioning, Disability and Health’ centraal. Voor het toepassen van de SMBA-systematiek heeft het UWV het ‘Compendium Participatiewet’ vastgesteld.
Wat is de omvang van het geschil?
11. De rechtbank stelt vast dat de datum in geding niet in geschil is. In geschil is uitsluitend of de belastbaarheid van eiseres juist is vastgesteld, en zo ja, of daardoor aangenomen moet worden dat zij arbeidsvermogen heeft.
Was het onderzoek door de verzekeringsarts b&b en arbeidsdeskundige b&b zorgvuldig?
12. De rechtbank stelt vast dat de verzekeringsarts b&b eiseres na de bevalling nog heeft gezien. De stelling van eiseres dat zij niet meer is beoordeeld door een verzekeringsarts kan daarom niet gevolgd worden. Van belang is verder dat de bevalling pas na de datum in geding heeft plaatsgevonden, zodat eventuele toegenomen beperkingen door de bevalling niet meegenomen kunnen worden bij de beoordeling of er sprake is van arbeidsvermogen per 20 april 2022.
13. De arbeidsdeskundige b&b heeft op basis van de door de verzekeringsarts b&b vastgestelde belastbaarheid beoordeeld of eiseres een taak kan verrichten. In samenspraak met de verzekeringsarts b&b is ook beoordeeld of eiseres basale werknemersvaardigheden heeft. Deze beoordeling heeft plaatsgevonden aan de hand van de door de verzekeringsarts b&b vastgestelde actuele belastbaarheid. Verder heeft de arbeidsdeskundige b&b in zijn rapportage afdoende gemotiveerd hoe hij tot zijn oordeel is gekomen. Eiseres wordt daarom niet gevolgd in haar stelling dat het oordeel niet is gebaseerd op actuele gegevens en/of niet voldoende inzichtelijk is hoe de arbeidsdeskundige b&b tot zijn conclusie is gekomen.
Heeft eiseres basale werknemersvaardigheden?
14. Basale werknemersvaardigheden zijn vaardigheden die onmisbaar en essentieel zijn. Het gaat dan om het begrijpen, onthouden en uitvoeren van instructies en het nakomen van afspraken met de werkgever.
15. Bij de eerdere aanvragen van eiseres is geoordeeld dat eiseres geen arbeidsvermogen heeft omdat er geen sprake is van basale werknemersvaardigheden. Bij de huidige beoordeling wordt aangenomen dat er inmiddels wel sprake is van basale werknemersvaardigheden. Ter zitting heeft eiseres betwist dat hiervan sprake is. Ze heeft routine en een schema nodig, waarbij zij haar oma nodig heeft om te functioneren.
16. De verzekeringsarts b&b heeft eiseres gezien tijdens de hoorzitting en de beschikbare medische informatie bestudeerd. Uit die informatie blijkt dat de behandeling van eiseres op 13 april 2022 is beëindigd omdat de maximale behandeldoelen zijn bereikt. Er zijn minder angstklachten en ook gebruikt eiseres op de datum in geding veel minder medicatie dan in 2019. De verzekeringsarts b&b heeft voldoende gemotiveerd dat uit die informatie blijkt dat de belastbaarheid van eiseres is toegenomen. Dat er bij eiseres nog sprake is van beperkingen vanwege de persoonlijkheidsstoornis wordt ook niet ontkend. De rechtbank is van oordeel dat de verzekeringsarts b&b voldoende heeft gemotiveerd welke beperkingen moeten worden aangenomen vanwege de persoonlijkheidsstoornis. Ook met de lichamelijke beperkingen is rekening gehouden. Eiseres heeft geen medische informatie overgelegd waaruit opgemaakt zou kunnen worden dat haar mentale of lichamelijke belastbaarheid is onderschat.
17. De arbeidsdeskundige b&b heeft de omstandigheden geschetst waaraan een werkomgeving moet voldoen. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om werk in een vertrouwde setting en waarbij eiseres de gelegenheid moet krijgen om rustig te wennen aan de werkzaamheden. Ook moet er een leidinggevende in de buurt zijn die tijdig kan ingrijpen en bijsturen als dat nodig is. Verder zijn er voorwaarden aan het werk zelf gesteld, zoals vaste bekende en voorspelbare werkwijzen. Als rekening wordt gehouden met deze voorwaarden is de arbeidsdeskundige b&b van mening dat eiseres in staat is afspraken na te komen. De rechtbank kan deze motivering volgen. Dat eiseres bij de zorg voor haar kinderen ondersteuning krijgt van haar oma betekent niet dat geoordeeld moet worden dat zij geen basale werknemersvaardigheden heeft. Dat eiseres behoefte heeft aan enige vorm van begeleiding is duidelijk. De arbeidsdeskundige b&b heeft echter voldoende toegelicht dat met begeleiding door een leidinggevende of een jobcoach voldoende aan die behoefte wordt tegemoetgekomen. Verder is niet in geschil dat eiseres instructies kan begrijpen, onthouden en uitvoeren. Bij de verdere beoordeling gaat de rechtbank er dan ook van uit dat eiseres basale werknemersvaardigheden heeft.
Kan eiseres een taak verrichten?18. De arbeidsdeskundige b&b heeft de taak scannen (1502) passend geacht voor eiseres. Eiseres heeft ter zitting betwist dat deze taak passend is. Zij is van mening dat zij niet in staat is een naam te geven aan het document in de computer. Uit de taakbeschrijving blijkt dat, waar nodig, een eenvoudige naam of getal bij het gescande document moet worden geregistreerd in de computer. Niet kan worden ingezien dat eiseres dat niet zou kunnen. Aan haar stelling dat zij dit niet kan ligt ten grondslag dat zij van mening is niet te kunnen ordenen. Los van de vraag of het registreren van een naam of getal in de computer aangemerkt moet worden als het kunnen ordenen van zaken, blijkt uit de medische informatie niet van zodanige cognitieve beperkingen dat dit niet mogelijk zou zijn. De rechtbank is dan ook van oordeel dat de taak scannen passend is voor eiseres.
Conclusie en gevolgen
19. Uit alles wat hiervoor is overwogen volgt dat eiseres basale werknemersvaardigheden heeft en een taak kan verrichten. Dat eiseres niet voldoet aan de overige voorwaarden voor een Wajong-uitkering wordt niet betwist en behoeft daarom geen verdere bespreking. Dit betekent dat het UWV terecht heeft geoordeeld dat eiseres arbeidsvermogen heeft. Het UWV heeft dan ook op goede gronden geweigerd een Wajong-uitkering toe te kennen. Het beroep zal daarom ongegrond worden verklaard.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. S.A.M.L. van de Sande, rechter, in aanwezigheid van mr. A.J.M. van Hees, griffier, op 30 april 2024 en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op www.rechtspraak.nl.
griffier rechter
Afschrift verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Centrale Raad van Beroep waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden.
Bijlage wettelijk kader
Wajong
Artikel 1a:1, eerste lid
Jonggehandicapte in de zin van dit hoofdstuk en de daarop berustende bepalingen is de ingezetene die:
a. op de dag waarop hij achttien jaar wordt als rechtstreeks en objectief medisch vast te stellen gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie heeft;
b. na de in onderdeel a bedoelde dag als rechtstreeks en objectief medisch vast te stellen gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie heeft en in het jaar, onmiddellijk voorafgaand aan de dag waarop dit is ingetreden, gedurende ten minste zes maanden studerende was.
Artikel 1a:1, tweede lid
De ingezetene die op de dag, bedoeld in het eerste lid, onderdeel a of b, beperkingen ondervindt als gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling, maar op grond van het eerste lid niet aangemerkt wordt als jonggehandicapte, wordt alsnog jonggehandicapte in de zin van dit hoofdstuk en de daarop berustende bepalingen, indien hij binnen vijf jaar na die dag duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie heeft, indien dit voortkomt uit dezelfde oorzaak als die op grond waarvan hij beperkingen als gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling ondervond, op de dag, bedoeld in onderdeel a of b.
Artikel 1a:1, achtste lid
Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen met betrekking tot het eerste, vierde en zesde lid nadere regels worden gesteld. Bedoelde algemene maatregel van bestuur is het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten (het Schattingsbesluit).
Schattingsbesluit
Artikel 1a, eerste lid
Betrokkene heeft geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie als bedoeld in de artikelen 1a:1, eerste lid, 2:4, eerste lid, en 3:8a, eerste lid, van de Wajong, indien hij:
a. geen taak kan uitvoeren in een arbeidsorganisatie;
b. niet over basale werknemersvaardigheden beschikt;
c. niet aaneengesloten kan werken gedurende ten minste een periode van een uur; of
d. niet ten minste vier uur per dag belastbaar is, tenzij hij ten minste twee uur per dag belastbaar is en in staat is per uur ten minste een bedrag te verdienen dat gelijk is aan het minimumloon per uur.
Artikel 1a, tweede lid
Een taak als bedoeld in het eerste lid, onderdeel a, is de kleinste eenheid van een functie en bestaat uit één of meerdere handelingen.