Uitspraak
24/2630 PW
Centrale Raad van Beroep
Enkelvoudige kamer
Uitspraak op het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 15 oktober 2024, 24/1261 (aangevallen uitspraak)
Partijen:
[Appellant] te [woonplaats] (appellant)
het college van burgemeester en wethouders van Purmerend (college)
Datum uitspraak: 2 juni 2026
SAMENVATTING
Het gaat in deze zaak om een intrekking en terugvordering van bijstand, met als reden dat appellant op geld waardeerbare werkzaamheden in de taxibranche heeft verricht waarvan hij geen melding heeft gemaakt bij het college. Appellant betwist dat hij dergelijke werkzaamheden heeft verricht en voert verder aan dat als er al een voldoende grondslag zou zijn voor die conclusie, er in ieder geval niet een voldoende feitelijke grondslag is voor de volledige periode waarover het college de bijstand heeft ingetrokken en teruggevorderd. Appellant krijgt daarin geen gelijk.
PROCESVERLOOP
Namens appellant heeft mr. B.B.A. Willering, advocaat, hoger beroep ingesteld. Het college heeft een verweerschrift ingediend.
De meervoudige kamer heeft de zaak verwezen naar een enkelvoudige kamer.
De Raad heeft de zaak behandeld op een zitting van 21 april 2026. Appellant is verschenen, bijgestaan door mr. B.B.A. Willering. Het college heeft zich laten vertegenwoordigen door mr. F.L. Dijkstra en mr. S.B.M. de Graaf.
OVERWEGINGEN
Inleiding
1. Bij de beoordeling van het hoger beroep zijn de volgende feiten en omstandigheden van belang.
1.1.
Appellant ontvangt sinds 5 februari 2021 bijstand op grond van de Participatiewet, naar de norm voor een alleenstaande. Naar aanleiding van een melding van de woningbouwvereniging, die kort gezegd inhoudt dat het vermoeden bestaat dat appellant niet woont op het uitkeringsadres, is een toezichthouder van de gemeente [woonplaats] een rechtmatigheidsonderzoek gestart. In dat kader heeft de toezichthouder onderzoek gedaan naar van appellant verkregen bankafschriften. Deze bankafschriften zien op de periode van 21 december 2022 tot en met 1 augustus 2023. Daaruit blijkt dat appellant voor hoge bedragen betalingen heeft gedaan bij tankstations en voor parkeren in (de omgeving van) Amsterdam. Omdat uit de bankafschriften ook blijkt dat appellant een betaling heeft gedaan voor een verklaring omtrent gedrag (VOG) en hij leges heeft betaald aan de gemeente Amsterdam voor een lijnbusbaanontheffing, heeft de toezichthouder informatie gevorderd bij de gemeente Amsterdam en bij Kiwa Register B.V. (Kiwa), de instantie die vergunningen uitgeeft voor taxichauffeurs en taxiondernemers.
1.2.
Uit de van de gemeente Amsterdam en van Kiwa verkregen informatie blijkt onder meer het volgende. Op 5 juni 2022 heeft appellant bij Kiwa een aanvraag gedaan voor een taxichauffeurskaart voor de boordcomputer van een taxi. Hij heeft voor het aanvragen van die kaart een VOG van 8 juni 2022 overgelegd. Op 22 juni 2022 heeft Kiwa aan appellant de aangevraagde taxichauffeurskaart verstrekt. Dit is de derde taxichauffeurskaart die appellant heeft aangevraagd en verkregen. De pas wordt verstrekt voor de duur van vijf jaar. Op 23 mei 2023 heeft appellant een aanvraag gedaan voor een lijnbusbaanontheffing bij de gemeente Amsterdam. Die gemeente heeft appellant deze ontheffing met ingang van 21 juni 2023 verstrekt voor de duur van drie jaar. Dit is de tweede opeenvolgende lijnbusbaanontheffing die de gemeente aan appellant heeft verstrekt. Op 7 juli 2023 heeft appellant een VOG ontvangen voor het verkrijgen van een ondernemingsvergunning bij Kiwa.
1.3.
De toezichthouder heeft appellant uitgenodigd voor een gesprek op 27 september 2023 met het verzoek naar dit gesprek de taxichauffeurskaart mee te nemen. Appellant heeft het college telefonisch laten weten niet op dit gesprek te verschijnen en het college op 26 september 2023 per e-mailbericht verzocht om zijn bijstand stop te zetten. Het college heeft met een besluit van 26 oktober 2023 de bijstand met ingang van die datum beëindigd. In dit besluit heeft het college opgenomen dat er nog onderzoek wordt gedaan naar de rechtmatigheid van de eerder verleende bijstand. Appellant is vervolgens uitgenodigd voor een gesprek op 31 oktober 2023, opnieuw met het verzoek om naar dit gesprek zijn taxichauffeurskaart mee te nemen. Appellant is op dit gesprek zonder bericht niet verschenen. De bevindingen van het rechtmatigheidsonderzoek zijn neergelegd in een rapport van 13 november 2023.
1.4.
Met besluiten van 29 januari 2024 en 6 februari 2024, voor zover hier van belang, heeft het college het besluit van 26 oktober 2023 herroepen, de bijstand van appellant met ingang van 22 juni 2022 ingetrokken en de over de periode van 22 juni 2022 tot en met 31 augustus 2023 verleende bijstand tot een bedrag van € 18.042,25 van appellant teruggevorderd. Met een besluit van 28 maart 2024 (bestreden besluit) heeft het college de bezwaren van appellant tegen de besluiten van 29 januari 2024 en 6 februari 2024 ongegrond verklaard. Aan de besluitvorming heeft het college ten grondslag gelegd dat op basis van de onderzoeksbevindingen aannemelijk is dat appellant op geld waardeerbare werkzaamheden heeft verricht als taxichauffeur, waarvan hij in strijd met de op hem rustende inlichtingenverplichting geen melding heeft gemaakt. Appellant is twee keer uitgenodigd voor een gesprek om een toelichting over deze bevindingen te geven en hij is verzocht om informatie te verstrekken, maar hij is op deze gesprekken niet verschenen en heeft de gevraagde informatie niet verstrekt. Omdat appellant geen inzicht heeft gegeven in de aard en omvang van de werkzaamheden kan het recht op bijstand niet vastgesteld worden.
Uitspraak van de rechtbank
2. De rechtbank heeft het beroep tegen het bestreden besluit ongegrond verklaard en daarmee het bestreden besluit in stand gelaten.
Het standpunt van appellant
3. Appellant is het met de uitspraak van de rechtbank niet eens. Wat hij daartegen heeft aangevoerd wordt hierna besproken.
Het oordeel van de Raad
4. De Raad beoordeelt of de rechtbank terecht het bestreden besluit over de intrekking en terugvordering van bijstand in stand heeft gelaten aan de hand van wat appellant in hoger beroep heeft aangevoerd, de beroepsgronden. De Raad komt tot het oordeel dat het hoger beroep niet slaagt. Hierna legt de Raad uit hoe hij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
4.1.
De hier te beoordelen periode loopt van 22 juni 2022, de datum met ingang waarvan de bijstand is ingetrokken, tot en met 26 oktober 2023, de datum met ingang waarvan de bijstand is beëindigd.
4.2.
Intrekking van bijstand is een voor de betrokkene belastend besluit. Daarom rust de bewijslast om aannemelijk te maken dat aan de voorwaarden voor intrekking is voldaan in beginsel op de bijstandverlenende instantie. Deze bewijslast brengt in dit geval met zich dat het college aannemelijk moet maken dat appellant de op hem rustende inlichtingenverplichting heeft geschonden door geen melding te maken van op geld waardeerbare werkzaamheden die hij in de te beoordelen periode heeft verricht.
4.3.
Appellant heeft aangevoerd dat het college niet aan de in 4.2 bedoelde bewijslast heeft voldaan. Hij heeft aangevoerd dat hij geen op geld waardeerbare werkzaamheden heeft verricht als taxichauffeur en hij dus ook geen inkomsten uit arbeid heeft gehad. Appellant stelt dat hij door gezondheidsproblemen niet kon werken en hij de taxichauffeurskaart en lijnbaanontheffing alleen heeft verlengd zodat hij, als zijn gezondheid dat weer zou toelaten, direct aan het werk kon gaan. Appellant heeft subsidiair aangevoerd dat er in ieder geval over de periode van 22 juni 2022 tot en met 21 december 2022 onvoldoende feitelijke grondslag bestaat voor de conclusie dat hij op geld waardeerbare werkzaamheden heeft verricht. Over die periode is namelijk alleen duidelijk dat appellant kon beschikken over een taxichauffeurskaart en een lijnbaanontheffing en daaruit kan niet worden afgeleid dat hij ook daadwerkelijk werkzaamheden als taxichauffeur heeft verricht. Dit betoog slaagt niet. Daartoe is het volgende van belang.
4.3.1.
Niet in geschil is dat appellant in juni 2022 zijn derde taxichauffeurskaart heeft aangevraagd en verkregen. Een taxichauffeurskaart wordt gebruikt als persoonlijk identiteitsbewijs van een taxichauffeur en, met behulp van een in een taxi aanwezige boordcomputer, voor controle van de rijtijden. Vast staat dat appellant, op het moment dat hij in juni 2022 de aanvraag voor zijn derde taxichauffeurskaart deed, al in het bezit was van een lijnbaanontheffing in de gemeente Amsterdam. De gemeente Amsterdam heeft deze ontheffing in juni 2023 voor drie jaar verlengd. Appellant heeft daarnaast op 7 juli 2023 een VOG verkregen voor het aanvragen van een ondernemersvergunning in de taxibranche. Het standpunt van appellant dat hij om gezondheidsredenen niet kon werken en hij alleen met het oog op de toekomst de taxichauffeurskaart en lijnbaanontheffing heeft verlengd, heeft hij niet onderbouwd en daarmee ook niet aannemelijk gemaakt.
4.3.2.
Aan het verkrijgen en het verlengen van de taxichauffeurskaart en de lijnbaanontheffing zijn aanzienlijke kosten verbonden. Die kosten kunnen niet worden voldaan uit de bijstandsnorm en het is niet logisch om dergelijke kosten te maken indien daar geen werkzaamheden tegenover staan. Daarbij komt dat uit de in het dossier aanwezige bankafschriften over de periode van 21 december 2022 tot en met 1 augustus 2023 blijkt dat appellant voornamelijk in of in de omgeving van Amsterdam voor grote bedragen pinbetalingen heeft gedaan bij tankstations, tot een bedrag van € 1.289,89, en voor parkeren, tot een bedrag van € 1.490,70. Deze betalingen verhouden zich, net als de kosten voor de taxichauffeurskaart en de lijnbaanontheffing, niet tot een inkomen op bijstandsniveau. Hoewel er in het dossier geen bankafschriften voorhanden zijn over de periode van 22 juni 2022 tot 31 december 2022, acht de Raad het in licht van alle onderzoeksbevindingen – in onderlinge samenhang bezien – aannemelijk dat appellant in de volledige te beoordelen periode op geld waardeerbare werkzaamheden heeft verricht.
4.3.3.
Of appellant inkomsten heeft ontvangen uit die werkzaamheden, kan in het midden blijven. Van belang is dat de werkzaamheden die hij heeft verricht op geld waardeerbaar zijn. Het maakt daarbij niet uit of uit die werkzaamheden inkomsten worden genoten, omdat voor het recht op bijstand niet alleen rekening moet worden gehouden met het inkomen waarover de betrokkene daadwerkelijk beschikt, maar ook met het inkomen waarover de betrokkene redelijkerwijs kan beschikken. Het gaat om werkzaamheden waar gewoonlijk een beloning tegenover staat of waarvoor de betrokkene redelijkerwijs een beloning kan bedingen. Dit is vaste rechtspraak. [1]
Conclusie en gevolgen
4.4
Het hoger beroep slaagt dus niet. De aangevallen uitspraak wordt bevestigd. Dit betekent dat het besluit tot intrekking en terugvordering in stand blijft.
5. Omdat het hoger beroep niet slaagt krijgt appellant geen vergoeding voor zijn proceskosten en het betaalde griffierecht.
BESLISSING
De Centrale Raad van Beroep bevestigt de aangevallen uitspraak.
Deze uitspraak is gedaan door P.W. van Straalen in tegenwoordigheid van J. Bonnema als griffier. De beslissing is uitgesproken in het openbaar op 2 juni 2026.
(getekend) P.W. van Straalen
(getekend) J. Bonnema