Uitspraak
GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN
zittingsplaats Leeuwarden
Zaaknummer
: Wahv 200.343.991/01 e.v. (zie bijlage)
CJIB-nummer
: 257443282 e.v. (zie bijlage)
Uitspraak d.d.
: 21 oktober 2025
Arrestop het hoger beroep inzake de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (Wahv) tegen de beslissing van de rechtbank MiddenNederland van
7 mei 2024, betreffende
[de betrokkene] e.a (hierna: de betrokkenen),
wonende te [woonplaats] .
De gemachtigde van de betrokkenen is Y. el Mathari, kantoorhoudende te Almere.
De beslissing
De rechtbank heeft de 116 in de bijlage genoemde beroepen van de betrokkenen tegen het niet tijdig nemen van een beslissing op het administratief beroep door de officier van justitie nietontvankelijk verklaard.
Het verloop van de procedure
De gemachtigde van de betrokkene heeft hoger beroep ingesteld tegen de beslissing van de rechtbank in de 116 in de bijlage genoemde zaken. Er is gevraagd om een proceskostenvergoeding.
De advocaat-generaal heeft een verweerschrift ingediend.
De gemachtigde van de betrokkene heeft het beroep schriftelijk nader toegelicht.
De advocaat-generaal heeft daarop gereageerd.
De gemachtigde van de betrokkene heeft hierop nog een reactie gegeven. Een kopie daarvan is doorgestuurd naar de advocaat-generaal.
De beoordeling
1. De rechtbank heeft beslist op het beroep tegen het niet tijdig nemen van een beslissing op het beroep door de officier van justitie. Voor het instellen van hoger beroep merkt het hof de beslissing van de rechtbank aan als beslissing van de kantonrechter als bedoeld in artikel 13 van Pro de Wahv. De sancties bedragen in alle zaken niet meer dan € 110,-.
2. De gemachtigde stelt zich op het standpunt dat het appelverbod van artikel 14, eerste lid, van de Wahv hier niet geldt.
3. Artikel 14, eerste lid, van de Wahv bepaalt dat geen hoger beroep kan worden ingesteld tegen de beslissing van de kantonrechter als de opgelegde sanctie bij die beslissing niet meer bedraagt dan € 110,-.
4. De gemachtigde van de betrokkene voert aan dat deze appelgrens niet van toepassing is op een (hoger) beroepschrift tegen het niet tijdig beslissen op het administratief beroep door de officier van justitie. De gemachtigde verzoekt het hof terug te komen op zijn eerdere rechtspraak op dit punt. Uit de totstandkomingsgeschiedenis van de Wahv en de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen blijkt volgens de gemachtigde niet dat de wetgever met artikel 9, eerste lid, van de Wahv heeft beoogd de mogelijkheid van beroep tegen niet tijdig beslissen uit te sluiten in Wahv-zaken. Dat de wettekst van artikel 9, eerste lid, van de Wahv bij een eerste lezing mogelijk anders doet vermoeden is in feite niet meer dan een ‘weeffout’. De gemachtigde verwijst daarbij naar het arrest van het hof van 25 juni 2024. [1] In de totstandkomingsgeschiedenis van de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen wordt evenmin ingegaan op de verhouding van die wet en artikel 14, eerste lid, van de Wahv, zodat daaruit niet kan worden afgeleid dat de wetgever heeft beoogd om de appelgrens van artikel 14, eerste lid, van de Wahv ook van toepassing te laten zijn bij een beroep tegen het niet tijdig beslissen. Dat zou ook niet in lijn zijn met de strekking van artikel 14, eerste lid, van de Wahv. De gemachtigde wijst er daarbij op dat de appelgrens ertoe strekt om de verhouding te waarborgen tussen de inzet van middelen en het gewicht van de zaak en dat daarom niet valt in te zien waarom men wel in hoger beroep kan procederen over een boete van € 120,-, maar niet over een dwangsom van € 1.442,-. Een redelijke wetsuitleg brengt met zich dat, net zoals artikel 9, eerste lid, van de Wahv alleen van toepassing is bij een beroep tegen een reëel besluit op administratief beroep ex artikel 6, van de Wahv, ook de appelgrens alleen van toepassing is bij een hoger beroep tegen een uitspraak van de kantonrechter ex. artikel 13 van Pro de Wahv op een beroep tegen een reëel besluit op administratief beroep ex artikel 6 van Pro de Wahv. Dat is ook in lijn met de wettekst van artikel 14, eerste lid, van de Wahv. Volgens de wettekst is het appelverbod alleen van toepassing indien hoger beroep wordt ingesteld tegen de beslissing van de kantonrechter, indien de bij die beslissing opgelegde sanctie niet meer dan € 110,- bedraagt. In de onderhavige zaken is daar geen sprake van. De rechtbank heeft zich in het geheel niet uitgelaten over de rechtmatigheid en de hoogte van de opgelegde sancties. Daar komt bij dat de werking van artikel 14, eerste lid, van de Wahv zoals deze bepaling eerder door het hof is uitgelegd in strijd is met het discriminatieverbod van artikel 14, van het van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) en artikel 1 van Pro het Twaalfde Protocol bij het EVRM. In de totstandkomingsgeschiedenis van artikel 14, eerste lid, van de Wahv en de Wet beroep en dwangsom bij niet tijdig beslissen wordt op geen enkele wijze gemotiveerd of toegelicht waarom voor dwangsomprocedures in verband met het niet tijdig beslissen in Wahv-zaken een appelverbod dient te gelden, in tegenstelling tot alle andere dwangsomprocedures. Dit onderscheid is niet voorzien van een redelijke en objectieve rechtvaardiging. De gemachtigde merkt daarbij - naar aanleiding van het verweerschrift van de advocaat-generaal - op dat dwangsommen en proceskostenvergoedingen formeel juridisch niet worden toegekend aan de gemachtigde, maar aan de betrokkene. Het is evident dat de betrokkenen met het toepassen van de appelgrens bij beroep tegen het niet tijdig beslissen worden beperkt in hun recht op effectieve toegang tot de rechter. De enkele stelling dat de Wahv een wet sui generis is en dus bepaalde bijzonderheden kent, kan in ieder geval niet worden aangemerkt als een objectieve en redelijke rechtvaardiging.
5. Het hof stelt voorop dat artikel 14, eerste lid, van de Wahv een regeling biedt in welke gevallen hoger beroep kan worden ingesteld tegen beslissingen van de kantonrechter. Deze bepaling moet worden beoordeeld in het licht van de bedoeling van de wetgever, namelijk dat niet tegen alle beslissingen die de kantonrechter in het kader van de Wahv neemt, hoger beroep kan worden ingesteld. De wetgever heeft bagatelzaken uitgezonderd van hoger beroep. Artikel 9, eerste lid, van de Wahv is een bepaling van andere orde. Dit artikellid bepaalt welke beslissingen van de officier van justitie (een bestuursorgaan) aan een beoordeling door een rechter (de kantonrechter) kunnen worden onderworpen. Gelet op het verschil in strekking tussen deze twee bepalingen, behoeft de uitleg die gegeven moet worden aan artikel 14, eerste lid, van de Wahv niet noodzakelijkerwijs even ruim te zijn als de uitleg die aan artikel 9, eerste lid, van de Wahv gegeven moet worden.
6. Het is vaste rechtspraak van het hof dat beroepen tegen het niet tijdig beslissen op het administratief beroep en nevenbeslissingen die de officier van justitie neemt of behoort te nemen (over de toekenning van proceskostenvergoeding en over de bepaling van de verschuldigdheid en hoogte van en dwangsom in verband met het niet tijdig beslissen op het administratief beroep) wel door de kantonrechter kunnen worden getoetst maar de beslissingen van kantonrechters daaromtrent door het hof slechts indien geen sprake is van een bagatelzaak. De wetgever heeft voor de bepaling wanneer sprake is van een bagatelzaak aansluiting gezocht bij de hoogte van het sanctiebedrag, de hoofdbeslissing in het kader van de Wahv. [2]
7. Het hof volgt de gemachtigde niet in zijn stelling dat de appelgrens alleen geldt indien de kantonrechter oordeelt over beroep tegen de (reële) beslissing van de officier van justitie. Uit het arrest van het hof van 25 juni 2024 kan niet anderszins worden afgeleid. Het hof overweegt verder dat uit de tekst van artikel 14, eerste lid, van de Wahv niet volgt dat alleen hoger beroep kan worden ingesteld indien de kantonrechter in diens beslissing heeft geoordeeld dat de sanctie niet meer bedraagt dan € 110,- of dat de appelgrens alleen geldt indien de kantonrechter zodanige beslissing neemt. Artikel 14, eerste lid, van de Wahv eist niet dat de sanctie onderwerp van geschil is. Aangezien het niet de kantonrechter is die sancties oplegt, moet deze bepaling aldus worden verstaan dat hoger beroep mogelijk is indien, na de beslissing van de kantonrechter, een sanctie van meer dan € 110,- resteert. [3]
8. Het hof ziet in wat de gemachtigde aanvoert geen reden terug te komen op deze rechtspraak. Het hof heeft in het arrest van 8 april 2021 [4] overwogen dat de wetgever in de invoering van de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen geen aanleiding heeft gezien om artikel 14, eerste lid, van de Wahv te wijzigen en dat daarom aan de omstandigheid dat bij het instellen van de appelgrens de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen niet bestond, niet de conclusie kan worden verbonden dat de wetgever met de appelgrens niet het oog heeft gehad op een situatie als deze. Het hof heeft daarbij overwogen dat het bij geschillen aangaande de vaststelling van de dwangsom bij niet tijdig beslissen kan gaan om bedragen die aanzienlijk hoger zijn dan de appelgrens, terwijl in geschillen die voortvloeien uit een Wahv-procedure mogelijk in een niet onbelangrijk deel daarvan de kantonrechter de eerste en enige rechter zal zijn en dat het, voor zover dit uit een oogpunt van rechtseenheid ongewenst wordt geacht, op de weg van de wetgever ligt om dat belang af te wegen. De wetgever is niet tot aanpassing van artikel 14, eerste lid, van de Wahv overgegaan.
9. Artikel 14 van Pro het EVRM en artikel 1 van Pro het Twaalfde Protocol van het EVRM verbieden niet iedere ongelijke behandeling van gelijke gevallen, maar alleen die waarvoor geen objectieve en redelijke rechtvaardiging bestaat. [5] Het onderscheid tussen dwangsomzaken in het kader van de Wahv en dwangsomzaken in het kader van andere wetgeving is geen onderscheid op grond van een inherent, dat wil zeggen onafscheidelijk aan een persoon verbonden criterium, zoals geslacht of ras. Bij de beantwoording van de vraag of het gemaakte onderscheid discriminerend is, is de vraag of Wahv-dwangsomzaken en de overige dwangsomzaken als gelijke gevallen zijn aan te merken. Als dat zo is, is vervolgens de vraag of een objectieve en redelijke rechtvaardiging bestaat voor de ongelijke behandeling. In dat kader moet worden beoordeeld of sprake is van een legitiem doel en of de gekozen ongelijke behandeling redelijk en geschikt is om dat doel te bereiken. Aan de wetgever komt in het algemeen een ruime beoordelingsvrijheid toe bij het beantwoorden van de vraag of gevallen als gelijk moeten worden beschouwd, en, als dat zo is, of een objectieve en redelijke rechtvaardiging bestaat om die gevallen toch verschillend te behandelen.
10. Naar het oordeel van het hof is niet gebleken van strijd met het discriminatieverbod. Wahv-dwangsomzaken verschillen weliswaar met andere bestuursrechtelijke dwangsomzaken in die zin dat niet in alle gevallen hoger beroep mogelijk is, maar datzelfde geldt in geval van beslissingen omtrent de sanctie, beroepen tegen het niet tijdig beslissen op het administratief beroep en andere nevenbeslissingen dan die inzake de dwangsom. Dit hangt samen met de appelgrens, waarvan het hof eerder geoordeeld dat deze niet in strijd is met het recht op toegang tot de rechter. [6] Het hof heeft geoordeeld dat artikel 14, vijfde lid, van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR) en artikel 6 EVRM Pro geen onbeperkt recht op een hogere voorziening toekennen in geval van bagateldelicten en dat in geval van gedragingen als bedoeld in artikel 2, eerste lid, Wahv, met een sanctiebedrag onder de appelgrens van artikel 14, eerste lid, van de Wahv, deze als bagateldelicten dienen te worden gekwalificeerd. Voor de uitsluiting van deze categorie van zaken van hoger beroep bestaat een objectieve en redelijke rechtvaardiging, namelijk het geringe belang dat blijkens het bedrag van de sanctie, de hoofdbeslissing in het kader van de Wahv, aan de orde is.
11. Gelet op het voorgaande zal het hof zal het hoger beroep in de in de bijlage genoemde zaken niet-ontvankelijk verklaren. Er is geen aanleiding voor het toekennen van een proceskostenvergoeding.
De beslissing
Het gerechtshof:
verklaart het hoger beroep in de 116 in de bijlage genoemde zaken niet-ontvankelijk;
wijst het verzoek om vergoeding van proceskosten af.
Dit arrest is gewezen door mr. Van Schuijlenburg, in tegenwoordigheid van mr. Van der Zee-Venema als griffier, en op een openbare zitting uitgesproken.
Wahv-nummer
CJIB-nummer
Naam betrokkene
200.343.991
257443282
[de betrokkene]
200.343.992
257448615
[naam]
200.343.994
257814948
[naam]
200.343.995
257205405
[naam]
200.343.996
257839382
[naam]
200.343.997
257449751
[naam]
200.343.999
257458352
[naam]
200.344.001
256302375
[naam]
200.344.008
257843423
[naam]
200.344.014
257844286
[naam]
200.344.015
257465938
[naam]
200.344.016
257237820
[naam]
200.344.018
257468114
[naam]
200.344.019
256979195
[naam]
200.344.021
257847810
[naam]
200.344.028
257860687
[naam]
200.344.031
257477211
[naam]
200.344.034
257963906
[naam]
200.344.041
258103505
[naam]
200.344.043
258242918
[naam]
200.344.047
256793991
[naam]
200.344.048
258380763
[naam]
200.344.050
258411063
[naam]
200.344.051
257499900
[naam]
200.344.053
256794066
[naam]
200.344.054
258516568
[naam]
200.344.055
257266398
[naam]
200.344.057
256981031
[naam]
200.344.059
257508495
[naam]
200.344.060
258667732
[naam]
200.344.061
256981081
[naam]
200.344.062
258668111
[naam]
200.344.063
257511723
[naam]
200.344.065
258668585
[naam]
200.344.066
256828505
[naam]
200.344.067
260582569
[naam]
200.344.069
257514344
[naam]
200.344.072
257514666
[naam]
200.344.073
256981608
[naam]
200.344.074
257275311
[naam]
200.344.075
257279093
[naam]
200.344.077
257515020
[naam]
200.344.080
256982806
[naam]
200.344.082
257296165
[naam]
200.344.083
256982831
[naam]
200.344.087
256982935
[naam]
200.344.088
257307422
[naam]
200.344.089
257535315
[naam]
200.344.090
257309096
[naam]
200.344.091
256982944
[naam]
200.344.093
257309590
[naam]
200.344.096
257310368
[naam]
200.344.099
257312699
[naam]
200.344.100
257570448
[naam]
200.344.101
257039186
[naam]
200.344.103
257571479
[naam]
200.344.105
256861384
[naam]
200.344.107
257578030
[naam]
200.344.109
257040266
[naam]
200.344.110
256861859
[naam]
200.344.111
257314662
[naam]
200.344.112
257591777
[naam]
200.344.114
257316285
[naam]
200.344.116
256863835
[naam]
200.344.117
257316804
[naam]
200.344.125
256869177
[naam]
200.344.130
257327610
[naam]
200.344.131
257633379
[naam]
200.344.134
257634443
[naam]
200.344.137
257649666
[naam]
200.344.141
257649762
[naam]
200.344.143
257683096
[naam]
200.344.144
257356514
[naam]
200.344.145
256879502
[naam]
200.344.146
257684228
[naam]
200.344.148
257702711
[naam]
200.344.151
257366160
[naam]
200.344.152
257376956
[naam]
200.344.153
257737652
[naam]
200.344.156
257420969
[naam]
200.344.157
257738511
[naam]
200.344.163
257059457
[naam]
200.344.164
257794228
[naam]
200.344.168
257795376
[naam]
200.344.170
257066754
[naam]
200.344.172
256904244
[naam]
200.344.173
257074824
[naam]
200.344.175
257075028
[naam]
200.344.176
256910311
[naam]
200.344.177
257091553
[naam]
200.344.180
257101907
[naam]
200.344.182
257101972
[naam]
200.344.184
256914616
[naam]
200.344.185
257102155
[naam]
200.344.187
257106697
[naam]
200.344.189
257134357
[naam]
200.344.192
257141941
[naam]
200.344.193
256918843
[naam]
200.344.194
257141985
[naam]
200.344.196
257633379
[naam]
200.344.198
257143634
[naam]
200.344.199
256934189
[naam]
200.344.201
256934749
[naam]
200.344.205
257146409
[naam]
200.344.207
257176726
[naam]
200.344.210
256944795
[naam]
200.344.211
257202399
[naam]
200.344.213
256971422
[naam]
200.344.215
256973435
[naam]
200.344.216
256973864
[naam]
200.344.217
256974023
[naam]
200.344.218
256976859
[naam]
200.344.219
256977316
[naam]
200.344.220
256977436
[naam]
200.344.223
256977521
[naam]
200.344.225
256978647
[naam]