ECLI:NL:HR:2026:229

• Datum uitspraak: 13 februari 2026
• Publicatiedatum: 12 februari 2026
• Zaaknummer: 21/02251
• Instantie: Hoge Raad
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Strafrecht
• Uitkomst: Deels toewijzend
• Procedures: Cassatie
• Rechters: M.J. Borgers; T.B. Trotman; R. Kuiper
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Hoge Raad vermindert geldboete voor witwassen na overschrijding redelijke termijn

De zaak betreft een cassatieberoep tegen een arrest van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden waarin de verdachte werd veroordeeld voor witwassen van een geldbedrag van €200.000 en twee auto’s. Het hof legde een geldboete van €75.000 op, mede gebaseerd op het financieel voordeel dat de verdachte had behaald doordat een deel van het witgewassen geld werd gebruikt voor het aflossen van zijn belastingschulden.

De Hoge Raad oordeelde dat de oplegging van een geldboete die mede strekt tot het afromen van het voordeel uit het bewezenverklaarde feit niet onrechtmatig is. Het hof had terecht vastgesteld dat de verdachte een financieel voordeel van €75.000 had behaald. Wel werd geoordeeld dat de redelijke termijn zoals bedoeld in artikel 6 EVRM was overschreden, aangezien de zaak meer dan dertien jaar na het bewezenverklaarde speelde en de cassatieprocedure meer dan 36 maanden duurde.

Als gevolg hiervan vernietigde de Hoge Raad het deel van het arrest dat betrekking had op de hoogte van de geldboete en de duur van de vervangende hechtenis. De geldboete werd verminderd tot €70.000 en de vervangende hechtenis tot 351 dagen. Het beroep werd voor het overige verworpen. De uitspraak benadrukt het belang van een redelijke termijn in strafzaken en de proportionaliteit van de strafoplegging.

Uitkomst: De Hoge Raad vermindert de geldboete tot €70.000 en de vervangende hechtenis tot 351 dagen wegens overschrijding van de redelijke termijn.

Uitspraak

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN

STRAFKAMER

Nummer 21/02251

Datum 13 februari 2026

ARREST

op het beroep in cassatie tegen een arrest van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 20 mei 2021, nummer 21-003750-12, in de strafzaak

tegen

[verdachte] ,

geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1960,

hierna: de verdachte.

1. Procesverloop in cassatie

Het beroep is ingesteld door de verdachte. Namens deze heeft de advocaat S.N. de Jager bij schriftuur cassatiemiddelen voorgesteld.

De advocaat-generaal T.N.B.M. Spronken heeft geconcludeerd tot vernietiging van de uitspraak van het hof, maar uitsluitend wat betreft de strafoplegging, tot terugwijzing van de zaak naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, opdat de zaak ten aanzien daarvan opnieuw wordt berecht en afgedaan en tot verwerping van het beroep voor het overige.

2. Beoordeling van het eerste en het tweede cassatiemiddel

De Hoge Raad heeft de klachten over de uitspraak van het hof beoordeeld. De uitkomst hiervan is dat deze klachten niet kunnen leiden tot vernietiging van die uitspraak. De Hoge Raad hoeft niet te motiveren waarom hij tot dit oordeel is gekomen. Bij de beoordeling van deze klachten is het namelijk niet nodig om antwoord te geven op vragen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht (zie artikel 81 lid 1 van de Wet op de rechterlijke organisatie).

3. Beoordeling van het derde cassatiemiddel

3.1

Het cassatiemiddel klaagt over de oplegging van een geldboete van € 75.000.

3.2.1

Ten laste van de verdachte is bewezenverklaard dat:

“1.

hij in de periode van 1 september 2006 tot en met 6 september 2006 te [plaats] , althans in Nederland, en te [plaats] , althans in Frankrijk, een geldbedrag van 200.000,-- euro voorhanden heeft gehad, terwijl hij wist dat bovenomschreven voorwerp - onmiddellijk of middellijk - afkomstig was uit enig misdrijf;

2. subsidiair

hij in of omstreeks de periode van de maand augustus 2006 tot en met de maand april 2008, in Nederland, van een aantal auto’s:

- Mercedes 413 CDI (5, 3.18) en

- Mercedes 313 CDI (5, 3.19)

heeft verhuld wie de rechthebbende op

- Mercedes 413 CDI (5, 3.18) en

- Mercedes 313 CDI (5, 3.19)

was/waren of wie bovenomschreven voorwerpen, te weten een aantal auto’s:

- Mercedes 413 CDI en

- Mercedes 313 CDI,

voorhanden had(den), terwijl hij wist dat die voorwerp(en) - onmiddellijk of middellijk - afkomstig waren uit misdrijf, immers verdachte heeft auto’s op naam laten zetten van anderen dan [betrokkene 1] .”

3.2.2

Het hof heeft de verdachte onder meer veroordeeld tot een geldboete van € 75.000, subsidiair 365 dagen hechtenis. Het hof heeft over de strafoplegging overwogen:

“Het hof heeft bij het bepalen van de op te leggen straf gelet op de aard en ernst van het bewezenverklaarde en de omstandigheden waaronder dit is begaan, alsmede op de persoon van de verdachte, zoals daarvan is gebleken uit het onderzoek ter terechtzitting.

De verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan het witwassen van een geldbedrag van € 200.000,- en van twee auto’s. Het geldbedrag heeft hij van Nederland naar Spanje willen vervoeren, maar bij de Frans-Spaanse grens heeft de Franse douane het geldbedrag in de auto aangetroffen. Met betrekking tot de twee auto’s hield het witwassen in dat de verdachte handelingen heeft verricht die erop gericht waren te verhullen van wie de auto’s feitelijk waren.

Witwashandelingen zoals verricht door de verdachte faciliteren het plegen van misdrijven. Ze stellen criminelen namelijk in staat te profiteren van de inkomsten uit hun misdrijven, doordat ze de kans verkleinen dat illegaal verkregen vermogen wordt opgemerkt door de politie en andere toezichthoudende autoriteiten. Verder bedreigt witwassen de integriteit van het financiële en economische verkeer, doordat witwassen tot gevolg heeft dat illegaal verkregen vermogen in het reguliere handelsverkeer terechtkomt. Naar het oordeel van het hof zou een onvoorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van vier maanden een passende straf zijn, als het tijdverloop sinds het bewezenverklaarde buiten beschouwing zou worden gelaten.

Het tijdverloop is in dit geval echter zo omvangrijk dat dit het hof aanleiding geeft de op te leggen straf aanzienlijk te matigen. Immers, sinds het bewezenverklaarde is inmiddels meer dan dertien jaren verstreken en zowel in eerste aanleg als in hoger beroep heeft de behandeling van de zaak niet plaatsgevonden binnen een redelijke termijn (in de zin van art. 6 EVRM). Het hof verbindt hieraan de consequentie dat de gevangenisstraf geheel voorwaardelijk zal worden opgelegd.

Verder zal het hof de verdachte veroordelen tot een geldboete van € 75.000,-. Deze beslissing houdt verband met de afwikkeling na de inbeslagneming van het geldbedrag van € 200.000,-, waarop het onder 1 bewezenverklaarde betrekking heeft. Hoewel dit geldbedrag niet van de verdachte was, is een gedeelte van dit bedrag, te weten € 75.000,-, gebruikt voor het aflossen van zijn openstaande Nederlandse belastingschulden. Het onder 1 bewezenverklaarde heeft de verdachte dus in wezen een financieel voordeel opgeleverd van € 75.000,-. Met het opleggen van een geldboete van ditzelfde bedrag beoogt het hof dit voordeel ongedaan te maken. Bij het bepalen van de hoogte van de op te leggen geldboete heeft het hof rekening gehouden met de financiële draagkracht van de verdachte, waarbij onder meer is gelet op het proces-verbaal ‘verstrekking gevorderde gegevens’ van 31 oktober 2019.”

3.2.3

Volgens het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep van 14 april 2021 heeft de raadsman van de verdachte daar het woord gevoerd overeenkomstig de bij de stukken gevoegde pleitnota. Deze pleitnota houdt in:

“3. Cliënt is op 4 september 2006 in Frankrijk aangehouden terwijl hij in het bezit was van een contant geldbedrag van 200.000 euro. (...)

4. (...) Helaas voor cliënt kreeg de Franse politie er lucht van en werd hij aangehouden, waarna de Franse Staat en de Nederlandse fiscus met het geld aan de haal gingen. Uiteindelijk resteerde er voor cliënt nog rond de 75.000 euro, zijnde het bedrag wat hij direct terugkreeg in Frankrijk, vermeerderd met het bedrag dat cliënt later op zijn Luxemburgse bankrekening gestort kreeg van de fiscus. Dat bedrag is na enige tijd in delen overgeboekt naar Nederland om van te kunnen leven en tot betaling van diverse kosten van cliënt.”

3.3.1

Het cassatiemiddel steunt allereerst op de opvatting dat de oplegging van een geldboete die (mede) strekt tot ‘afroming’ van het door het bewezenverklaarde feit verkregen voordeel niet is toegestaan.

3.3.2

Het cassatiemiddel leidt in zoverre niet tot cassatie. De redenen daarvoor staan vermeld in het arrest dat de Hoge Raad vandaag heeft uitgesproken in de zaak 24/00336, ECLI:NL:HR:2026:179.

3.4.1

Het cassatiemiddel klaagt verder over het oordeel van het hof dat het onder 1 bewezenverklaarde de verdachte een financieel voordeel heeft opgeleverd van € 75.000.

3.4.2

Ten laste van de verdachte is onder 1 bewezenverklaard dat de verdachte, kort gezegd, een geldbedrag van € 200.000 heeft witgewassen. Het hof heeft vastgesteld dat na de afwikkeling van de inbeslagneming van dit geldbedrag een gedeelte hiervan, namelijk € 75.000, is gebruikt voor het aflossen van de openstaande Nederlandse belastingschulden van de verdachte. Het hierop gebaseerde oordeel van het hof dat het onder 1 bewezenverklaarde de verdachte een financieel voordeel heeft opgeleverd van € 75.000 is – ook in het licht van wat namens de verdachte is aangevoerd – niet onbegrijpelijk. Het cassatiemiddel faalt ook in zoverre.

4. Beoordeling van het vierde cassatiemiddel

4.1

Het cassatiemiddel klaagt dat in de cassatiefase de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 lid 1 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden is overschreden.

4.2

Het cassatiemiddel is gegrond. Dit moet leiden tot vermindering van de opgelegde geldboete van € 75.000, subsidiair 365 dagen vervangende hechtenis. In de omstandigheid dat de Hoge Raad pas uitspraak doet nadat meer dan 36 maanden zijn verstreken na het instellen van het cassatieberoep, vindt de Hoge Raad aanleiding de opgelegde geldboete te verminderen met € 5.000.

5. Beslissing

De Hoge Raad:

- vernietigt de uitspraak van het hof, maar uitsluitend wat betreft de hoogte van de opgelegde geldboete en de duur van de vervangende hechtenis;

- vermindert de geldboete en de duur van de vervangende hechtenis in die zin dat deze € 70.000, subsidiair 351 dagen hechtenis, bedragen;

- verwerpt het beroep voor het overige.

Dit arrest is gewezen door de vice-president M.J. Borgers als voorzitter, en de raadsheren T.B. Trotman en R. Kuiper, in bijzijn van de waarnemend griffier E. Schnetz, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van
13 februari 2026 .