Conclusie
Nr. 08/01330
Mr. Knigge
Zitting: 16 maart 2010
Conclusie inzake:
[Verdachte]
1. Verdachte is door het Gerechtshof te Arnhem op 25 februari 2008 wegens 1. "Belaging" en 2. "Laster, meermalen gepleegd" veroordeeld tot een voorwaardelijke geldboete van honderd euro, subsidiair twee dagen hechtenis met een proeftijd van twee jaren. Daarnaast heeft het Hof een computer verbeurd verklaard. Ten aanzien van een andere inbeslaggenomen computer heeft het Hof de teruggave aan verdachte gelast.
2. Tegen deze uitspraak is namens verdachte cassatieberoep ingesteld.
3. Namens verdachte heeft mr. J.A. Schadd, advocaat te Arnhem, één middel van cassatie voorgesteld.
4. Het middel klaagt over de motivering van de bewezenverklaring van feit 1 (belaging). Uit de door het Hof gebezigde bewijsmiddelen zou niet kunnen worden afgeleid dat de verdachte door zijn handelen inbreuk heeft gemaakt op de "persoonlijke levenssfeer" van [slachtoffer].(1)
5. Ten laste van verdachte is - onder 1 - bewezen verklaard dat:
"hij in of omstreeks de periode van 1 april 2005 tot en met 19 april 2005 in de gemeente Wageningen wederrechtelijk stelselmatig opzettelijk inbreuk heeft gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van [slachtoffer] met het oogmerk [slachtoffer] te dwingen iets te doen, te dulden en vrees aan te jagen, hierin bestaande dat hij, verdachte,
- [slachtoffer] een groot aantal brieven en e-mailberichten heeft gestuurd ook nadat [slachtoffer] hem, verdachte, te kennen had gegeven hier geen prijs op te stellen en
- [slachtoffer] meerdere malen telefonisch en schriftelijk heeft beledigd."
6. Deze bewezenverklaring berust op de volgende bewijsmiddelen:
1.1. Het als bijlage bij het in de wettelijke vorm door [betrokkene 4], brigadier van politie District West-Veluwe Vallei, Unit BPZ Zuid, opgemaakt hoofdproces-verbaal, genummerd PL0745/05-002787 en gesloten op 30 april 2005, gevoegde door [verbalisant 1], inspecteur van politie, District West-Veluwe Vallei, Unit BPZ Zuid, in de wettelijke vorm opgemaakt proces-verbaal van aangifte, genummerd PL0745/05-055808, gedateerd 12 april 2005, dossierpagina 8, voor zover inhoudende als verklaring van [slachtoffer], zakelijk weergegeven:
Ik doe aangifte van het wederrechtelijk stelselmatig opzettelijk inbreuk maken op mijn persoonlijke levensfeer met het oogmerk mij te dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden, smaadschrift, het verzenden van e-mails, brieven, waarin mijn eer en goede naam wordt aangerand, kennelijk met het doel om hier ruchtbaarheid aan te geven en belediging van een ambtenaar in functie.
Ik ben werkzaam als gebiedsgebonden functionaris bij de politie Gelderland-Midden, district West-Veluwe-Vallei, Unit Renkum-Wageningen. Beroepsmatig heb ik een dienst e-mailadres, dat op de politiepagina van de politie Gelderland Midden vermeld staat.
Rond 4 november 2004 vond ik een grote enveloppe op mijn bureau die was voorzien van mijn naam en functie. In die enveloppe zaten brieven afkomstig van [verdachte], [adres]. De brieven waren onder andere gericht aan [A] BV, de politie Utrecht en de Rijksrecherche. In deze brieven beschuldigde [verdachte] met name genoemde collegae van de politie Rhenen en Veenendaal van opzettelijk gepleegde "politiemisdrijven'. Genoemde brieven waren niet persoonlijk aan mij gericht.
Begin januari 2005 ontving ik opnieuw een brief van genoemde [verdachte], gericht aan de burgemeester Pechtholt, de politie, gemeenteraad en wethouders van Wageningen. [verdachte] sprak zijn ongenoegen uit over de politie en de parkeerwachters.
Op 9 januari 2005 om 0.59 uur ontving ik op mijn dienst e-mailadres een mail van [verdachte]. In deze mail sprak hij zijn afkeer uit tegen de politie en vroeg hij bescherming tegen criminele agenten. Op 9 januari 2005 te 14.09 uur ontving ik opnieuw een e-mail van [verdachte]. Hij uitte in deze mail zijn ongenoegen over de politie.
Op 10 januari 2005 te 14.48 uur ontving ik opnieuw een e-mail van [verdachte]. In deze mail klaagde hij over het feit dat er "politie helikopters werden gebruikt, die aangestuurd zouden worden door de politieleiding in Arnhem". Hij sprak in deze mail over: "Schandelijke en misdadige praktijken door beëdigde ambtenaren van politie die de weelde van hun macht niet aankunnen".
Op 10 januari 2005 te 15.59 uur heb ik [verdachte] een e-mail verzonden met de tekst: "[verdachte], wilt u stoppen met mij e-mail berichten te sturen, met dank [slachtoffer]".
Op dezelfde dag te 16.23 uur ontving ik weer een e-mailbericht, waarin [verdachte] aangaf dat ik toch zijn wijkagent was, dat hij mij nog nooit had gezien en dat ik op de hoogte moest zijn van misdadige praktijken van de politie.
Op 10 januari (het hof begrijpt: 11 januari) 2005 ontving ik weer een e-mailbericht. Ik heb deze mail beantwoord: "[verdachte], Gisteren heb ik u gevraagd mij geen e-mails meer te sturen. Derhalve verzoek ik u nogmaals, stuur mij geen e-mails meer!!!"
Enkele dagen later heeft [verdachte] diverse malen naar het bureau gebeld en wilde hij mij spreken. Ik heb hem één keer aan de telefoon gehad. Ik deelde hem mede dat hij moest stoppen met e-mails te sturen, dat ik dat niet meer wilde en dat ik, zou hij hier mee doorgaan, aangifte zou doen van stalking.
Op 1 februari 2005 had ik van 15.00 uur tot 16.00 uur spreekuur in het buurtcentrum, Ons Huis, te Wageningen. Gedurende dit spreekuur ben ik dertig minuten voor een buurtschouw in de wijk geweest. Op 2 februari 2005 ontving ik een mail van [verdachte]. Hij verweet mij dat ik niet in de wijk kwam en zelfs niet op mijn maandelijks spreekuur.
Nadien heeft [verdachte] diverse e-mailberichten gestuurd naar de gemeente Wageningen en naar [betrokkene 1], unithoofd van de Unit Renkum-Wageningen. Naar aanleiding van deze e-mail berichten zijn er brieven aan [verdachte] gestuurd vanuit de gemeente en vanuit de politie dat de politie niet meer reageert op zijn e-mail berichten en werd [verdachte] verwezen naar de regionale klachtencommissie.
Op 1 maart 2005 ben ik in verband met een vakantie niet op het maandelijks spreekuur geweest. Na mijn vakantie ontving ik weer een mail van [verdachte] dat hij op het spreekuur was geweest en dat ik er weer niet was.
Vanaf begin april 2005 ontving ik weer soortgelijke e-mailberichten van [verdachte]. De keren dat er een helikopter over de omgeving van Wageningen gevlogen had, waren voor [verdachte] reden om te klagen dat men hem weer in de gaten hield. Op 2, 5 en 6 april 2005 stuurde hij brieven aan [betrokkene 1], waarin de politie, waar ik ook deel van uitmaak, beschuldigd werd van diefstal van gemeenschapsgeld, machtsmisbruik en politieterreur.
Op 5 april 2005 was ik om 15.30 uur in het wijkcentrum, ons Huis. Daar vervoegde zich een man die opgaf te zijn, [verdachte]. Ik verzocht hem te stoppen met het sturen van brieven en e-mailberichten in mijn richting.
Op 5 en 6 april (het hof begrijpt: 2005) stuurde [verdachte] opnieuw een brief aan de politie, ter attentie van [betrokkene 1]. In deze brief beschuldigde hij mij dat ik "leugenachtig misdadig dan wel meinedig optrad, [slachtoffer] (beëdigd politieman) maakt zich opzettelijk schuldig aan de meest walgelijke en de politie onwaardige leugens en baarlijke nonsens". Door genoemde uitspraken voelde ik mij beledigd.
Op 9 april 2005 te 17.12 uur kreeg ik wederom een e-mail van [verdachte], tevens gericht aan de collegae [betrokkene 2 en 3], de politie Gelderland-Midden, en de gemeente Arnhem. In deze mail maakt [verdachte] zich schuldig aan smaadschrift en belediging van mij als politieambtenaar, met onder meer de woorden: "De politie allerlei laag-bij-de-grondse smerigheden uithaalt, maar daar niet mee voor de dag durft te komen. List, leugens en bedrog zouden dagelijkse kost voor de betrokkenen ([slachtoffer]), zelfs meineed bleek geen uitzondering meer te zijn". Door genoemde uitspraken voel ik mij ernstig beledigd. Ik voel mij door deze uitspraken, die ook nog een keer aan derden zijn gericht, kennelijk met het doel om daar ruchtbaarheid aan te geven, ernstig in mijn eer en goede naam aangetast. Tevens blijft [verdachte] mij door middel van e-mails, brieven, telefoontjes en persoonlijk stelselmatig lastigvallen, terwijl ik hem kenbaar heb gemaakt hier niet (meer) van gediend te zijn.
1.2. Het als bijlage bij voornoemd hoofdproces-verbaal onder kopje 1, gevoegde door voornoemde [verbalisant 1], in de wettelijke vorm opgemaakt proces-verbaal van verhoor, genummerd PL0745/05-055808, gedateerd 21 april 2005, dossierpagina 11, voor zover inhoudende als verklaring van [slachtoffer], zakelijk weergegeven:
Op 12 april 2005 deed ik aangifte van stalking, belediging van een ambtenaar in functie en smaadschrift, gepleegd door [verdachte]. Op 18 april 2005 werd genoemde [verdachte] aangehouden.
Op 19 april 2004 te 23.21 uur ontving ik opnieuw een e-mail van genoemde [verdachte], welke mail tevens was gericht aan collega [betrokkene 4]. De mail heeft als onderwerp: "huiverwekkende politie". In genoemde mail noemt [verdachte] mij een "schokkkend persoon" en verder beschuldigd hij mij door te vermelden: "Zij zijn daardoor schuldiger en smeriger dan die Oostblok toestanden die wij vroeger zo veracht hebben en veroordeeld hebben. Deze lieden horen niet bij onze politie thuis".
Ondanks de aanhouding van [verdachte] blijft hij mij stalken door mij weer mail te sturen. Hij beledigt mij en verteld en verspreid zaken via de mail, kennelijk met het doel dat hier ruchtbaarheid aan gegeven wordt. Ik voel mij in mijn eer en goede naam aangetast en wil dat [verdachte] stopt met het stalken, beledigen en het verspreiden van mail, met onwaarheden over mij.
1.3. Het als bijlage bij voornoemd proces-verbaal onder kopje 3 gevoegde e-mail bericht, dossierpagina 11, voor zover inhoudende, zakelijk weergegeven:
Van: [verdachte] ([...]@hetnet.nl)
Verzonden: 19 april 2005 23:21
Aan: [...] gelderland-midden.politie.nl; [slachtoffer]
Onderwerp: huiveringwekkende politie
Zij zijn daardoor schuldiger en smeriger dan die Oostblok toestanden die wij vroeger zo veracht hebben en veroordeeld hebben. Deze lieden behoren niet bij onze politie thuis.
Dit geschrift wordt gebruikt in verband met de inhoud van de andere bewijsmiddelen
1.4. Het als bijlage bij voornoemd hoofdproces-verbaal onder kopje 1, gevoegde door voornoemde [betrokkene 4], in de wettelijke vorm opgemaakt proces-verbaal van verhoor, genummerd PL0745/05-055808, gedateerd 18 april 2005, dossierpagina 12, voor zover inhoudende als verklaring van verdachte, zakelijk weergegeven:
Ik maak gebruik van het e-mailadres [...]@hetnet.nl.
Ik beken de unitchef [betrokkene 1] meerdere faxberichten te hebben gezonden. Ik beken de gebiedsagent [slachtoffer] meerdere e-mailberichten te hebben gezonden. Ik beken ook meerdere e-mailberichten naar diverse personen te hebben verzonden, waarin staat dat gebiedsagent [slachtoffer] een verachtelijk mannetje is.
De huidige politie en het huidige bestel beschouw ik als "ziek tot op het bot". Vooral de onderstaande personen, [slachtoffer] en [betrokkene 1]. Ik adviseer om [betrokkene 1] en [slachtoffer] te ontslaan.
1.5. De verklaring van verdachte, afgelegd ter terechtzitting van dit hof, meervoudige kamer voor strafzaken, op 19 april 2007, voor zover inhoudende, zakelijk weergegeven:
Het klopt dat ik vanaf 4 november 2004 tot en met 19 april 2005 e-mails en/of brieven naar [slachtoffer] en [betrokkene 1] heb gestuurd.
U houdt mij de door mij geschreven zinsneden: "Politieagent [slachtoffer] een meelijkwekkend verachtelijk mannetje" en "Ontsla [betrokkene 1] en [betrokkene 5], de smerigheden kunnen enkel met hun goedvinden en op hun instigatie plaatsvinden." Ik heb mij gerealiseerd dat deze teksten krenkend kunnen zijn voor de betrokkenen."
7. Het Hof heeft in het bestreden arrest met betrekking tot het bewijs van het onder 1 tenlastegelegde feit het volgende overwogen:
"Het hof is - anders dan de politierechter - van oordeel dat het onder 1 tenlastegelegde feit bewezen kan worden. Het hof overweegt hieromtrent als volgt.
Verdachte heeft, zoals hij zelf ook heeft verklaard, [slachtoffer] in zijn hoedanigheid van gebiedsgebonden functionaris/wijkagent en later [betrokkene 1] als functionele meerdere van [slachtoffer] onder meer brieven en e-mailberichten aangaande beweerdelijke politiemisstanden gestuurd. Gaandeweg werd deze kritiek persoonlijker en specifiek gericht op de persoon van [slachtoffer]. Ook bracht verdachte derden op de hoogte van zijn standpunt met betrekking tot de persoon [slachtoffer]. [slachtoffer] heeft meerdere malen verdachte te verstaan gegeven dat hij geen brieven, e-mails en/of telefoontjes meer wilde ontvangen. Desondanks bleef verdachte [slachtoffer] benaderen. Voor [slachtoffer] leverde dat veel spanning op, zowel in de werksfeer als in de privé-sfeer, zoals - onder meer - blijkt uit de aangifte. Het hof is van oordeel dat gelet op de aard, de duur, de frequentie en de intensiteit van de gedragingen van verdachte, de omstandigheden waaronder deze hebben plaatsgevonden en de invloed daarvan op het persoonlijke leven van [slachtoffer] gesproken kan worden van belaging van [slachtoffer] door verdachte. Dat de berichten gestuurd werden naar de werkplek van [slachtoffer] en zijn optreden als politiefunctionaris betroffen doet daar niet aan af.
[betrokkene 1] heeft verdachte per brief van 17 maart 2005 laten weten niet meer op zijn berichten te reageren. Het hof is van oordeel dat de gedragingen van verdachte jegens [betrokkene 1] niet vallen onder de delictsomschrijving van artikel 285b van het Wetboek van Strafrecht nu er geen sprake is van de voor een bewezenverklaring vereiste stelselmatigheid. Het hof spreekt verdachte van dit deel van de tenlastelegging vrij."
8. Belaging is strafbaar gesteld in art. 285b Sr. Het eerste lid van dit artikel luidt als volgt:
"Hij, die wederrechtelijk stelselmatig opzettelijk inbreuk maakt op eens anders persoonlijke levenssfeer met het oogmerk die ander te dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden dan wel vrees aan te jagen wordt, als schuldig aan belaging, gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of een geldboete van de vierde categorie."
9. Uit de parlementaire geschiedenis volgt dat bij belaging moet worden gedacht aan iemand die opzettelijk door een ander herhaaldelijk wordt lastig gevallen, waardoor een inbreuk wordt gemaakt op iemands persoonlijke levenssfeer. Dit kan - blijkens de wetsgeschiedenis - "door een en dezelfde activiteit, maar ook door middel van een variëteit aan gedragingen, zoals bijvoorbeeld het op straat achtervolgen, bedreigingen uiten, telefonisch of schriftelijk ongewenst benaderen, voor de woning of werkplek posten, het ongewenst bestellen van goederen en diensten op naam en op rekening van het slachtoffer, het laten bezorgen van grafkransen en het plaatsen van overlijdensadvertenties, het ongevraagd geven van opdrachten op naam van het slachtoffer, het verspreiden van valse geruchten over het slachtoffer, het bekladden van de woning, het beschadigen, vernielen of verplaatsen van goederen, het onder valse voorwendselen informatie inwinnen bij instanties over het slachtoffer, het telkenmale nodeloos aanspannen van gerechtelijke procedures etc."(2)
10. Het gaat bij belaging niet om een incident, maar om een stelselmatig inbreuk maken. Of sprake is van "stelselmatigheid" in de zin van art. 285b Sr, hangt af van: de aard, de duur, de frequentie en de intensiteit van de gedragingen van de verdachte, de omstandigheden waaronder deze hebben plaatsgevonden en de invloed daarvan op het persoonlijke leven en de persoonlijke vrijheid van het slachtoffer.(3)
11. In deze zaak bestond het "belagen" voornamelijk uit het herhaaldelijk verzenden van brieven en e-mails aan (het werkadres van) [slachtoffer]. Ook zond verdachte brieven en e-mails over [slachtoffer] aan collega's van [slachtoffer], waaronder zijn baas. In al die brieven en e-mails uitte verdachte aanvankelijk slechts zijn ongenoegen over het politieapparaat in het algemeen, maar later uitte verdachte tevens beschuldigingen in de richting van [slachtoffer]. Zo werd [slachtoffer] - in zijn hoedanigheid van politieagent - onder meer van diverse misdrijven beschuldigd.
12. Het handelen van verdachte had een stelselmatig karakter. Die stelselmatigheid staat hier dan ook ter discussie. Het middel stelt wél de vraag aan de orde of verdachte door zijn (stelselmatig) handelen een inbreuk heeft gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van [slachtoffer]. Vaststaat dat de persoonlijke levenssfeer verder reikt dan de voordeur. Daar waar het gaat om de afbakening van het begrip "persoonlijke levenssfeer" wordt in de wetsgeschiedenis verwezen naar uitspraken van het EHRM en van de Hoge Raad;
"In die uitspraken komt naar voren dat men niet te pas en te onpas de bescherming van de persoonlijke levenssfeer kan inroepen, maar dat men een redelijke verwachting van die bescherming moet hebben. Daaruit volgt dat die verwachting in de omgeving van het eigen huis sterker is dan op de openbare weg. Toch dient men onbevangen zichzelf te kunnen zijn in het openbare leven. Dus al te indringende inbreuken op de persoonlijke levenssfeer zijn ook daar niet toegestaan."(4)
13. Zo kan - blijkens de wetsgeschiedenis - "pesten op werk" ook onder belaging vallen, mits dat pesten een stelselmatig karakter heeft:
"Van een alledaags pesterijtje kan volgens de indieners niet gezegd worden, dat het een rechtens relevante inbreuk op de persoonlijke levenssfeer maakt. Krijgen de pesterijtjes een aanhoudend karakter en verworden zij tot treiterijen dan valt niet uit te sluiten dat zij onder omstandigheden onder het bereik van het belagingsartikel vallen."(5)
14. In de onderhavige zaak is het slachtoffer ([slachtoffer]) enkel "belaagd" op zijn werkplek. Dit betekent niet - zo bleek hiervoor - dat van een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer geen sprake kan zijn. Ook op de werkplek is immers sprake van een "persoonlijke levenssfeer" (in de zin van art. 285b Sr(6)) waarop inbreuk gemaakt kan worden. Als stelselmatig pesten op het werk belaging kan opleveren, kan stelselmatig beledigen op de werkplek dat ook. Ik heb mij nog afgevraagd of dit niet anders wordt in gevallen als de onderhavige, waarin het gaat om de uitoefening van een overheidsfunctie. Burgers hebben tot op zekere hoogte het recht om overheidsfunctionarissen lastig te vallen met klachten. Ik noem het recht van petitie (art. 5 Gw Pro) en het recht om aangifte te doen (art. 161 Sv Pro). Door een mededeling van de overheid dat zij niet van klachten gediend is, hoeft de burger zich niet af te laten schrikken. Daarmee is echter niet gezegd dat overheidsfunctionarissen zich alles moeten laten welgevallen. In het bijzonder gelet op het feit dat de uitlatingen van de verdachte een uitgesproken beledigend karakter hadden, kon het Hof oordelen dat het lastigvallen van [slachtoffer] een wederrechtelijk karakter kreeg en dat daardoor tevens sprake was van een inbreuk op diens persoonlijke levenssfeer in de zin van art. 285b Sr.
15. Het oordeel van het Hof dat sprake was van belaging en dat daaraan niet afdoet dat "de berichten gestuurd werden naar de werkplek van [slachtoffer] en zijn optreden als politiefunctionaris betroffen", getuigt derhalve niet van een onjuiste rechtsopvatting. Onbegrijpelijk is dat oordeel evenmin, bezien in het licht van de gebezigde bewijsmiddelen - waaruit onder meer blijkt dat verdachte [slachtoffer] en collega's van [slachtoffer] herhaaldelijk schriftelijk en telefonisch heeft benaderd; dat verdachte het op (de politieagent) [slachtoffer] had gemunt; dat zijn uitlatingen ronduit beledigend waren; dat [slachtoffer] meerdere keren aan verdachte kenbaar heeft gemaakt dat hij niet meer persoonlijk lastig gevallen wilde worden; dat verdachte daarbij is verwezen naar de regionale klachtencommissie en dat [slachtoffer] het handelen van verdachte heeft ervaren als "stalken".
16. In de toelichting op het middel wordt ook nog een klacht over "het bewijs onder de streep" geuit. Anders dan het Hof heeft overwogen, zou uit de aangifte niet blijken dat het handelen van verdachte voor [slachtoffer] veel spanning opleverde, "zowel in de werksfeer als in de privé-sfeer". Ik meen dat deze klacht berust op een onjuiste lezing van 's Hofs arrest. Het kan ervoor worden gehouden dat het Hof - zij het in minder gelukkig gekozen bewoordingen - tot uitdrukking heeft willen brengen dat de overlast [slachtoffer] van het optreden van verdachte ondervond de zakelijke sfeer te buiten ging (en dus niet inherent was aan de uitoefening van zijn publieke functie) en dat [slachtoffer] daardoor ook in zijn persoonlijke levenssfeer (in de zin van art. 285b Sr) werd getroffen. Indien de overweging van het Hof zo gelezen wordt, mist de klacht feitelijke grondslag. In elk geval meen ik dat het eventuele motiveringsgebrek een zo ondergeschikt punt betreft, dat het aan de begrijpelijkheid van 's Hofs motivering in haar geheel beschouwd geen afbreuk doet.
17. Het middel faalt en kan worden afgedaan met de aan art. 81 RO Pro ontleende motivering.
18. Ambtshalve merk ik nog op dat in deze zaak op 6 maart 2008 beroep in cassatie is ingesteld. De Hoge Raad zal derhalve uitspraak doen meer dan twee jaren na het instellen van het cassatieberoep. Gelet op de mate waarin de redelijke termijn zal worden overschreden alsmede gelet op de aan de verdachte opgelegde straf kan de Hoge Raad evenwel volstaan met de constatering dát de redelijke termijn is overschreden.
19. Deze conclusie strekt er toe dat de Hoge Raad vaststelt dat de redelijke termijn is overschreden en voor het overige dat de Hoge Raad het beroep verwerpt.
De Procureur-Generaal
bij de Hoge Raad der Nederlanden
AG
1 Ik merk op dat dit verweer in de feitelijke instanties niet is gevoerd. Sterker nog: in de eerste instantie heeft verdachte beide feiten bekend. Uit het proces-verbaal van de zitting van 1 november 2006 blijkt dat de raadsman van verdachte heeft opgemerkt: "Mijns inziens zijn beide feiten inderdaad wettig en overtuigend bewezen." De rechtbank heeft verdachte vervolgens slechts veroordeeld voor feit 2 (laster, meermalen gepleegd) en vrijgesproken van feit 1, omdat verdachte volgens de rechtbank geen inbreuk heeft gemaakt op de persoonlijke vrijheid van politiefunctionaris [slachtoffer]. Het door het OM ingestelde appel richtte zich tegen deze beslissing. Op de nadere zitting verscheen de verdachte niet, terwijl de wel verschenen raadsman verklaarde niet gevolmachtigd te zijn.
2 TK 1997-1998, 25 768, nr. 5, p. 2.
3 Zie HR 29 juni 2004, LJN: AO5710, NJ 2004, 426, m.nt. D.H. de Jong, rov. 3.7.
4 EK 1999-2000, 25 768, nr. 67a, p. 6.
5 EK 1999-2000, 25 768, nr. 67a, p. 5.