Conclusie
PROCUREUR-GENERAAL
BIJ DE
HOGE RAAD DER NEDERLANDEN
Nummer25/00233
Zitting3 februari 2026
CONCLUSIE
D.J.C. Aben
In de zaak
[verdachte] ,
geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1999,
hierna: de verdachte
Inleiding
1. De verdachte is bij arrest van 22 januari 2025 door het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (parketnr. 21-001085-24) wegens "
medeplegen van mishandeling" veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie maanden, waarvan een maand voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaren. Daarnaast heeft het hof de vordering van de benadeelde partij gedeeltelijk toegewezen en een daarmee corresponderende schadevergoedingsmaatregel opgelegd.
medeplegen van mishandeling" veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie maanden, waarvan een maand voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaren. Daarnaast heeft het hof de vordering van de benadeelde partij gedeeltelijk toegewezen en een daarmee corresponderende schadevergoedingsmaatregel opgelegd.
2. Het cassatieberoep is ingesteld door de verdachte. R.J. Baumgardt en M.J. van Berlo, beiden advocaat in Rotterdam , hebben twee middelen van cassatie voorgesteld.
De klachten van het eerste middel
3. Het eerste middel komt met een tweetal deelklachten op tegen de motivering van de bewezenverklaring. De eerste deelklacht houdt in dat onvoldoende duidelijk is wat bewezen is verklaard vanwege de bewezen verklaarde alternatieve handelingen en gedragingen. De tweede deelklacht houdt in dat het hof niet zonder nadere motivering de herkenning van de verdachte door de verbalisant voor het bewijs mocht gebruiken.
De bewezenverklaring en bewijsvoering
4. Ten laste van de verdachte is bewezen verklaard dat:
“
hij op 12 juni 2022 te [plaats] tezamen en in vereniging met meer anderen [slachtoffer] heeft mishandeld door die [slachtoffer] - één of meermalen tegen/op zijn gezicht, althans zijn lichaam, te slaan en/of te stompen en/of - één of meermalen tegen zijn lichaam, te slaan en/of te stompen en/of te schoppen waardoor die [slachtoffer] op de grond valt en/of - één of meermalen tegen zijn lichaam, te slaan en/of te stompen en/of te schoppen terwijl hij op de grond ligt”.
hij op 12 juni 2022 te [plaats] tezamen en in vereniging met meer anderen [slachtoffer] heeft mishandeld door die [slachtoffer] - één of meermalen tegen/op zijn gezicht, althans zijn lichaam, te slaan en/of te stompen en/of - één of meermalen tegen zijn lichaam, te slaan en/of te stompen en/of te schoppen waardoor die [slachtoffer] op de grond valt en/of - één of meermalen tegen zijn lichaam, te slaan en/of te stompen en/of te schoppen terwijl hij op de grond ligt”.
5. De bewezenverklaring steunt op de volgende bewijsmiddelen:
“1. Het proces-verbaal van aangifte van 17 juni 2022 (genummerd PL0600 2022262041-7) door [verbalisant 1] (TWNI17569), buitengewoon opsporingsambtenaar bij de Eenheid Oost-Nederland, voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - als verklaring van [slachtoffer] :
Ik heb [verdachte] een bericht gestuurd of hij mij het geld wilde sturen. Hij wilde afspreken bij mijn huis. Ik wilde niet dat hij bij mij thuis kwam en we spraken bij [a-straat] rond 18.00 uur. Ik ben rond 17.30 uur naar het park gegaan. [verdachte] gaf aan dat ik in het park moest blijven, want hij was onderweg. Ik heb nog even gewacht maar ben daarna naar een vriend gegaan. Mijn vriend is [betrokkene 1] , geboortedatum [geboortedatum] -1999, [b-straat 1] , te [plaats] . Bij [betrokkene 1] waren nog [betrokkene 2] en [betrokkene 3] . Zij gingen naar de winkel en kwamen terug met [verdachte] en nog 3 andere mannen. Ik sprak [verdachte] aan voor de woning van [betrokkene 1] . [verdachte] begon direct te schelden en ik zag dat zowel [verdachte] als zijn broer [betrokkene 4] mij begonnen te stompen in mijn gezicht. Ik voelde overal pijn in mijn gezicht. Ik zag dat ze alle vier mijn kant op kwamen en ik voelde dat ik hard werd geslagen en gestompt waardoor ik op grond viel. Eenmaal op de grond voelde ik dat ik werd geslagen, geschopt en gestompt door meerdere personen want ik voelde dat ik overal op mijn lichaam werd gestompt en geschopt.
2. Het proces-verbaal van verhoor getuige van 12 juni 2012 (genummerd PL0600 2022262041-2) door [verbalisant 2] , hoofdagent bij de Eenheid Oost-Nederland, voor zover inhoudende -zakelijk weergegeven- als verklaring van [betrokkene 1] :
Toen [slachtoffer] in de gang kwam, kwamen alle vier de jongens naar binnen gestormd en ze begonnen hem direct te slaan. [slachtoffer] zei of deed niks maar we renden direct naar mijn achtertuin. Daar sloegen ze [slachtoffer] overal met hun handen. [slachtoffer] viel toen op de grond, rechtsachter in mijn achtertuin. Toen hij daar lag sloegen ze nog steeds op hem in. Ze gebruikten zelfs mijn bezem om hem te slaan. Overal was bloed. Op de tegels en op zijn kleding.
3. Het proces-verbaal van bevindingen van 7 november 2022, door [verbalisant 3] , hoofdagent bij de Eenheid Oost-Nederland, inclusief foto's als bijlage, voor zover inhoudende -zakelijk weergegeven-:
Ik bekeek de beelden met de naam: "RingVideo_20220612_201945.mp4". Deze beelden komen van een woning van [b-straat 2] te [plaats] , dit is 5 rijtjeswoningen verder dan [b-straat 1] te [plaats] , alwaar de mishandeling plaats heeft gevonden. Ik zag dat rechtsonder in een tijdsindicator met het beeld meeliep. Ik zag dat die beelden begonnen op: "12/06'2022 19:39:20 CEST". Ik zag dat de beelden eindigden op: "12/06'2022 19:39:43 1 CEST”. Ik zag 6 personen door het beeld lopen. Uit onderzoek is gebleken dat de looprichting van de 6 personen in de richting van [b-straat 1] te [plaats] is. Ik kan de personen, in de volgorde zoals zij in het beeld verschijnen, als volgt omschrijven. Persoon 2 man, licht getint, donker opgeschoren haar, geen baard, lichtgroene polo, zwarte trainingsbroek met verticale witte strepen, zwarte schoenen, tenger c.q. slungelig postuur. Ik herkende deze persoon direct als [verdachte] welke, door mij, als verdachte in dit proces is gehoord.
4. Het proces-verbaal van bevindingen van 12 december 2022 van [verbalisant 3] , hoofdagent bij de Eenheid Oost-Nederland, in zijn geheel en inclusief bijlage (WhatsApp-berichten van 12 juni 2022 tussen verdachte en aangever). De WhatsApp-berichten, voor zover inhoudende -zakelijk weergegeven:
[verdachte] : (...) Zal ik meteen naar [plaats] komen. (...) stuur je meteen je adres door. Dan kom ik naar je toe. (...).
[verdachte] : Luister jongen, ik ben onderweg (...).
5. Een geschrift, huisartsenjournaal van 9 november 2022, door [deskundige 1] , huisarts te [plaats] , voor zover inhoudende:
17-06-22 0 Van: Keel-, neus-, oorheelkunde
O Neusfractuur.
O Repositie neusfractuur onder lokale verdoving.
O Fixatiepleisters aangebracht, deze verwijderd
O R/ -Diclofenac 3 dd 50 mg.
O Daarnaast paracetamol 2 dd 500 mg.
13-06-22 0 Van: Spoedeisende Hulp
O Mishandeling, waarbij:
O 1. Comminutieve os nasale fractuur.
O 2. Meerdere contusies, o.a. hoofd frontaal,
O schouder links, thorax
Beleid
O - Contact KNO-arts voor os nasale fractuur
O lom dr. [deskundige 2] , KNO-arts:
O - Controle op poli komende week (15/06 - 16/06) doorverwijzing huisarts, polikliniek KNO in verband met neusfractuur.”
6. Ten aanzien van de bewezenverklaring heeft het hof het volgende overwogen:
“Het hof acht de verklaring van de verdachte dat hij het tenlastegelegde niet heeft begaan en ten tijde van de mishandeling niet in [plaats] , maar in [plaats] zou zijn geweest [,..] op geen enkele wijze aannemelijk geworden en [zij] kan als ongeloofwaardig worden aangemerkt. Op basis van de aangifte, de gebezigde getuigenverklaring, de WhatsApp berichten tussen de verdachte en het slachtoffer en de herkenning van de verdachte op de Ring-Door-Bell camerabeelden kan het niet anders dan dat het verdachte was die op de bewuste dag het slachtoffer - in vereniging met de drie andere personen - heeft mishandeld. De kale ontkenning van de verdachte, zonder onderbouwing van zijn verklaring, is onvoldoende om het bewijs tegen hem te weerleggen. Het hof verwerpt dit verweer en acht het tenlastegelegde als volgt wettig en overtuigend bewezen.”
De bespreking van het eerste middel
De eerste deelklacht
7. In de eerste plaats bevat het middel de klacht dat niet of onvoldoende duidelijk is wat bewezen is verklaard, omdat de bewezenverklaring meerdere alternatieve handelingen en gedragingen bevat.
8. Aan de toelaatbaarheid van een alternatieve bewezenverklaring wordt de eis gesteld dat de alternatieve feitelijkheden worden ondersteund door bewijsmiddelen. [1] In dat geval is de rechter niet gehouden een keuze te maken uit de ten laste gelegde alternatieven, tenzij die keuze voor de strafrechtelijke betekenis van het bewezen verklaarde van belang is. [2] De stellers van het middel voeren niet aan dat het hof het voorgaande heeft miskend, maar betogen dat het hof omwille van de begrijpelijkheid en inzichtelijkheid van de bewezenverklaring gehouden was een keuze te maken tussen de feitelijke alternatieven.
9. In deze zaak heeft het hof vastgesteld dat de aangever op 12 juni 2022 door vier mannen, onder wie de verdachte, is mishandeld. Uit de bewijsvoering volgt bovendien dat de mishandeling bestond uit geweld dat tegen meer plekken van zijn lichaam is uitgeoefend. Als gevolg daarvan heeft de aangever letsel opgelopen. Het bewijs van alle alternatief bewezen verklaarde geweldshandelingen (slaan, stompen en/of schoppen) tegen lichaamsdelen die in dit geweld zijn betrokken (gezicht, althans lichaam) wordt door de bewijsmiddelen gedekt. Bovendien is voldoende inzichtelijk wat bewezen is verklaard.
10. De eerste deelklacht faalt.
De tweede deelklacht
11. In de tweede plaats bevat het middel de klacht dat het hof het proces-verbaal inhoudende de herkenning van de verdachte door [verbalisant 3] niet zonder nadere motivering omtrent de betrouwbaarheid voor het bewijs mocht gebruiken. Aangevoerd wordt dat de bevindingen van de verbalisant te weinig specifiek en onderscheidend zijn.
12. Het oordeel van de rechter over de betrouwbaarheid van het gebruikte bewijsmateriaal behoeft geen motivering, tenzij die betrouwbaarheid ter terechtzitting uitdrukkelijk en onderbouwd wordt betwist. Ter terechtzitting in hoger beroep heeft de verdachte echter geen verweer gevoerd op dit punt. Ik zie overigens ook geen reden voor aarzelingen bij het gebruik van de herkenning van de verdachte (vanaf beeldmateriaal) door de verbalisant die hem aan een verhoor heeft onderworpen.
13. De tweede deelklacht faalt en daarmee het middel.
Het tweede middel
14. Het middel behelst de klacht dat de strafoplegging onvoldoende met redenen is omkleed.
15. Het hof heeft de verdachte veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van drie maanden, waarvan een maand voorwaardelijk, en heeft deze opgelegde straf als volgt gemotiveerd:
“Het hof heeft bij zijn straftoemeting in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen en vindt daarin de redenen die tot de keuze van een deels onvoorwaardelijke vrijheidsstraf van de hierna aan te geven duur leiden.
De verdachte heeft op de bewezen verklaarde wijze [slachtoffer] mishandeld en hem daarbij nodeloos pijn en letsel bezorgd. Het hof rekent het verdachte zwaar aan dat hij deze mishandeling met drie mededaders heeft gepleegd, waardoor [slachtoffer] objectief gezien - in elke mogelijk vorm van verdediging - kansloos was. Daarnaast acht het hof de omstandigheid dat de mishandeling heeft plaatsgevonden op een plek waar [slachtoffer] zich veilig waande, namelijk in een woning van een vriend - bijzonder kwalijk. Aldus handelende heeft hij ernstig inbreuk gemaakt op de lichamelijke integriteit van [slachtoffer] . [slachtoffer] heeft hierdoor een ernstig letsel opgelopen, waaronder een gebroken neus. Algemene ervaringsregels leren dat slachtoffers van een dergelijk feit nog een lange tijd de psychische gevolgen daarvan ondervinden. Dat geldt evenzeer voor gevoelens van veiligheid in de beschermende omgeving van een privé woning, in dit geval zelfs in die van een ander dan van verdachte. Bovendien worden daardoor in de maatschappij levende gevoelens van angst en onveiligheid aangewakkerd.
Het hof houdt ten nadele van verdachte bij de strafoplegging rekening met het uittreksel uit de justitiële documentatie d.d. 8 januari 2025 waaruit blijkt dat verdachte eerder onherroepelijk is veroordeeld voor mishandeling. Deze eerdere veroordeling heeft verdachte er niet van weerhouden om te recidiveren.
Alles overwegende tevens rekening houdende met de LOVS-uitgangspunten van eenvoudige mishandeling met ernstig letsel acht het hof een onvoorwaardelijke gevangenisstraf voor de hierna aan te geven duur, passend en geboden.
Gelet op het hiervoor overwogene en in het bijzonder de gebleken recidive, als hiervoor vermeld, komt het hof tot oplegging van een hogere straf dan gevorderd door de advocaat- generaal nu de vordering onvoldoende recht doet aan de aard en ernst van de bewezenverklaarde feiten en het justitiële verleden van de verdachte. Een taakstraf zoals gevorderd door de advocaat-generaal acht het hof niet meer passend.”
16. Het hof heeft gemotiveerd waarom het, in afwijking van de strafeis en de in eerste aanleg opgelegde straf, een deels onvoorwaardelijke gevangenisstraf passend en geboden acht. Volgens de stellers van het middel is die motivering om twee redenen onbegrijpelijk. In de eerste plaats heeft het hof ten onrechte bij de strafoplegging betrokken dat het bewezen verklaarde feit in (de beschermde omgeving van) een woning van een vriend van de aangever heeft plaatsgevonden, terwijl die omstandigheid niet uit de bewijsmiddelen kan worden afgeleid. In de tweede plaats is de verwijzing naar de LOVS-uitgangspunten niet begrijpelijk, omdat het hof ten onrechte rekening heeft gehouden met ernstig letsel, terwijl dat letsel niet uit de bewijsmiddelen kan worden afgeleid, aldus de stellers van het middel.
17. Uit de strafmotivering van het hof kan het volgende worden afgeleid. Het hof heeft ten nadele van de verdachte een aantal omstandigheden in de straftoemeting betrokken, te weten: de plaats waar het bewezen verklaarde feit heeft plaatsgevonden, de omstandigheden waaronder dat feit is gepleegd, de gevolgen die het feit voor de aangever en anderen heeft gehad en de gebleken recidive. De omstandigheid dat de mishandeling in een woning van een vriend heeft plaatsgevonden, volgt voldoende uit de gebruikte bewijsmiddelen. Daaruit volgt immers dat de verdachte, tezamen met drie anderen, de woning is binnengestormd en de aangever in de gang van die woning heeft geslagen. De verklaring van de aangever dat hij, direct voorafgaand aan de mishandeling, de verdachte heeft aangesproken
voorde woning en de verklaring van de getuige dat de mishandeling ook in de achtertuin heeft plaatsgevonden, maken dat niet anders.
voorde woning en de verklaring van de getuige dat de mishandeling ook in de achtertuin heeft plaatsgevonden, maken dat niet anders.
18. Ik geef toe dat de verwijzing door hof naar de LOVS-oriëntatiepunten enige verwarring kan oproepen. De categorie ‘eenvoudige mishandeling met ernstig letsel’ wordt in die oriëntatiepunten immers niet genoemd. Uit deze overweging kan echter niet worden afgeleid dat het hof het letsel heeft gekwalificeerd als zwaar lichamelijk letsel en aldus omstandigheden bij de strafoplegging heeft betrokken die niet uit de bewijsmiddelen volgen. Bovendien is deze overweging, anders dan de stellers van het middel betogen, van ondergeschikte betekenis. Het hof heeft kennelijk geoordeeld dat de LOVS-oriëntatiepunten voor eenvoudige mishandeling in het onderhavige geval niet volstaan, omdat deze omstandigheden geen lichtere straf dan een (deels) onvoorwaardelijke gevangenisstraf rechtvaardigen. De overwegingen van het hof geven voor het overige dan ook voldoende inzichtelijk weer waarom een zwaardere straf(soort) dan geëist en in de LOVS-oriëntatiepunten genoemd, passend en geboden is. De strafoplegging is in het licht van het voorgaande niet onbegrijpelijk en toereikend gemotiveerd.
19. Het middel is tevergeefs voorgesteld.
Slotsom
20. De middelen falen en kunnen worden afgedaan met een aan artikel 81 lid 1 RO Pro ontleende motivering.
21. Ambtshalve heb ik geen gronden aangetroffen die tot vernietiging van de bestreden uitspraak aanleiding behoren te geven.
22. Deze conclusie strekt tot verwerping van het beroep.
De procureur-generaal
bij de Hoge Raad der Nederlanden
AG