ECLI:NL:RBDHA:2026:10599

• Datum uitspraak: 2 april 2026
• Publicatiedatum: 6 mei 2026
• Zaaknummer: NL25.42634
• Instantie: Rechtbank Den Haag
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
• Uitkomst: Toewijzend
• Procedures: Eerste aanleg - meervoudig
• Rechters: E.J. Govaers
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Beroep gegrond wegens niet tijdig beslissen op asielaanvraag met oplegging rechterlijke dwangsom

Eiser heeft beroep ingesteld tegen het niet tijdig beslissen op zijn asielaanvraag. De rechtbank oordeelt dat de beslistermijn van zes maanden, zoals voorgeschreven in artikel 42 van de Vreemdelingenwet 2000, is overschreden en dat de verlenging van negen maanden onvoldoende is gemotiveerd. Hierdoor ontbreekt de rechtsgrond voor de verlenging en is het beroep gegrond.

De rechtbank stelt vast dat verweerder binnen twee weken na verzending van deze uitspraak een besluit moet nemen. Bij overschrijding van deze termijn verbeurt verweerder een dwangsom van € 100,- per dag met een maximum van € 15.000,-. Tevens worden proceskosten aan eiser toegekend ter hoogte van € 467,-.

De rechtbank wijst erop dat de ingebrekestelling correct is en dat het beroep niet te laat is ingesteld. De uitspraak is gedaan zonder zitting en openbaar gemaakt via een geanonimiseerde publicatie. De rechtbank benadrukt dat bij het niet tijdig beslissen in asielzaken de rechterlijke dwangsom een effectief middel is om naleving van termijnen af te dwingen.

De uitspraak bevat tevens een toelichting op het wettelijke kader, waaronder de toepasselijkheid van de Tijdelijke wet opschorting dwangsommen IND en de relevante artikelen uit de Algemene wet bestuursrecht en de Vreemdelingenwet 2000. De rechtbank bevestigt dat de rechterlijke dwangsom niet in strijd is met het Unierecht.

Tot slot wordt gewezen op de mogelijkheid tot het indienen van een verzetschrift binnen zes weken na verzending van de uitspraak, waarbij een zitting kan worden aangevraagd om het verzetschrift toe te lichten.

Uitkomst: Het beroep wordt gegrond verklaard en verweerder wordt opgedragen binnen twee weken alsnog te beslissen onder dreiging van een dwangsom.

Uitspraak

Uitspraak buiten zitting

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Middelburg

Bestuursrecht

zaaknummer: NL25.42634

uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser] , eiser, V-nummer: [V-nummer] ,

(gemachtigde: mr. B.J. Manspeaker), en

de minister van Asiel en Migratie , ^[1] verweerder.

Procesverloop

Eiser heeft beroep ingesteld tegen het niet tijdig beslissen op zijn asielaanvraag.

Overwegingen

Voor het wettelijk kader en de aan de beslissing ten grondslag liggende overwegingen verwijst de rechtbank naar de aan deze uitspraak gehechte bijlage.

Is de beslistermijn dan wel een eerder door de rechtbank gestelde nadere termijn overschreden?

( x) Ja

( ) Nee

Is er een correcte ingebrekestelling en is het beroep meer dan twee weken later ingesteld?

( x) Ja

( ) Nee

Is het beroep gegrond?

( x) Ja

( ) Nee

Binnen welke termijn moet verweerder alsnog een besluit nemen?

( x) Er is sprake van bijzondere omstandigheden, de uiterste termijn van 21 maanden zoals genoemd in artikel 31, vijfde lid, van de Procedurerichtlijn is overschreden. De rechtbank ziet daarom aanleiding om verweerder op te dragen zo snel mogelijk op de asielaanvraag te beslissen, maar uiterlijk twee weken na de dag van verzending van deze uitspraak.

Is er aanleiding om een rechterlijke dwangsom op te leggen?

( x) Ja

( ) Nee

Hoe hoog is de rechterlijke dwangsom als verweerder niet binnen deze termijn beslist?

( x) € 100,- per dag met een maximum van € 15.000,-. ( ) € 200,- per dag met een maximum van € 15.000,-.

Is er aanleiding om proceskosten vast te stellen?

( x) Ja

( ) Nee

Hoe hoog zijn de te vergoeden proceskosten?

De volgende proceskosten worden toegekend:

( x) 1 punt voor het indienen van het beroepschrift

met een waarde per punt van € 934,- en een wegingsfactor 0,5.

Beslissing

De rechtbank:

( x) verklaart het beroep gegrond;

( x) vernietigt het met een besluit gelijk te stellen niet tijdig nemen van een besluit;

( x) draagt verweerder op binnen twee weken na de dag van verzending van deze uitspraak een besluit bekend te maken met inachtneming van deze uitspraak;

( x) bepaalt dat verweerder aan eiser een dwangsom van € 100,- verbeurt voor elke dag waarmee hij de hiervoor genoemde termijn overschrijdt, met een maximum van € 15.000,-;

( x) veroordeelt verweerder in de proceskosten van eiser tot een bedrag van € 467,-.

Deze uitspraak is gedaan op 1 april 2026 door mr. dr. E.J. Govaers, rechter, in aanwezigheid van M. Strik, griffier, en openbaar gemaakt door middel van een geanonimiseerde publicatie op
www.rechtspraak.nl .

Bijlage

De rechtbank doet uitspraak zonder zitting. ^[2]

Tegen het niet tijdig nemen van een besluit kan beroep worden ingesteld. ^[3] Het beroepschrift kan worden ingediend als het bestuursorgaan niet tijdig een besluit heeft genomen en twee weken zijn verstreken nadat een schriftelijke ingebrekestelling door het bestuursorgaan is ontvangen. ^[4]

Op grond van artikel 42, eerste lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) wordt binnen zes maanden na ontvangst van de aanvraag een beschikking gegeven. Voor zover verweerder met de WBV 2023/35 ^[5] de beslistermijn met negen maanden heeft verlengd, ^[6] is de rechtbank van oordeel dat deze verlenging onvoldoende is gemotiveerd. ^[7] Dit betekent dat de rechtsgrond aan het besluit tot verlenging ontbreekt en dat de beslistermijnen voor dergelijke aanvragen zes maanden is. Als niet is voldaan aan de wettelijke vereisten voor een beroep tegen niet tijdig beslissen, verklaart de rechtbank het beroep niet-ontvankelijk.

Voor zover de ingebrekestelling voor de inwerkingtreding van de Wet herziening regels niet tijdig beslissen in vreemdelingenzaken is ingediend geldt de Tijdelijke wet opschorting dwangsommen IND, waarmee de wetgever de bestuurlijke dwangsom heeft afgeschaft in asielzaken. Dit is niet in strijd met het Unierecht. ^[8] Indien de ingebrekestelling is ingediend op of na 15 april 2025 is op grond van artikel 71b van de Vw geen bestuurlijke dwangsom verschuldigd.

Als verweerder nog geen besluit heeft genomen, bepaalt de rechtbank dat verweerder dit alsnog moet doen. Verweerder moet dit in beginsel doen binnen twee weken na het verzenden van de uitspraak.9 ^[9] Alleen in bijzondere gevallen kan de rechtbank een andere termijn bepalen. ^[10]

De rechtbank bepaalt dat verweerder bij het overschrijden van de door de rechtbank vastgestelde termijn een dwangsom verschuldigd is voor elke dag waarmee de hiervoor genoemde termijn wordt overschreden. ^[11] Dit is de rechterlijke dwangsom.

Als eiser is bijgestaan door een rechtsbijstandverlener, stelt de rechtbank een vergoeding vast van zijn kosten voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand.12 ^[12] De zaak is van licht gewicht als het alleen gaat over de vraag of de beslistermijn is overschreden en/of een dwangsom is verbeurd.

De rechtbank legt een hogere rechterlijke dwangsom op als verweerder niet heeft beslist binnen de termijn die de rechtbank heeft bepaald in een eerdere rechterlijke uitspraak.

Indien de eerder opgelegde rechterlijke dwangsom nog niet is volgelopen, bepaalt de rechtbank dat verweerder de aan de onderhavige uitspraak verbonden rechterlijke dwangsom verbeurt met ingang van de dag nadat de eerder opgelegde rechterlijke dwangsom is volgelopen.

De uitspraak is bekendgemaakt op:

Bent u het niet eens met deze uitspraak?

Als u het niet eens bent met deze uitspraak, kunt u een brief sturen naar de rechtbank waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. Dit heet een verzetschrift. U moet dit verzetschrift indienen binnen 6 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. U ziet deze datum hierboven. Als u graag een zitting wilt waarin u uw verzetschrift kunt toelichten, kunt u dit in uw verzetschrift vermelden.

Voetnoten

1. Voorheen de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid

2. Op grond van artikel 8:54 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

3. Op grond van artikel 6:2, aanhef en onder b, in samenhang met artikel 7:1, eerste lid, aanhef en onder f, van de Awb. Volgens vaste jurisprudentie is een ingebrekestelling echter niet vereist wanneer de bestuursrechter eerder een termijn heeft gesteld en het bestuursorgaan zich, in weerwil van het gezag van deze rechterlijke uitspraak, daaraan niet heeft gehouden.

4. Artikel 6:12, tweede lid, van de Awb.

5. Besluit van 26 januari 2023, nummer WBV 2023/3, houdende wijziging van de Vreemdelingencirculaire 2000; gepubliceerd in Staatscourant 2023 nr. 3235.

6. Op grond van artikel 42, vierde lid, aanhef en onder b, van de Vw.

7. Vergelijk de uitspraak van deze rechtbank en zittingsplaats van 12 juni 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:10278.

8. Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State 30 november 2022, ECLI:NL:RVS:2022:3352.

9. Artikel 8:55d, eerste lid, van de Awb.

10. Artikel 8:55d, eerste en derde lid, van de Awb.

11. Op grond van artikel 8:55d, tweede lid, van de Awb

12. Op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht.