Uitspraak
RECHTBANK GELDERLAND
Zittingsplaats Arnhem
Bestuursrecht
zaaknummer: ARN 25/545
uitspraak van de enkelvoudige kamer van
in de zaak tussen
[eiser] en [eiseres], uit [plaats], eisers
(gemachtigde: mr. D. Pool),
en
het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Wijchen
(gemachtigde: mr. J.W. Meelkop, F. van Gestel)
Als derde-partij neemt aan de zaak deel:
[derde-partij 1] en [derde-partij 2](derde-partij).
[derde-partij 1] en [derde-partij 2](derde-partij).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over het besluit van het college om een omgevingsvergunning te verlenen voor het bouwen van een woning met bijgebouw en het realiseren van een inrit. Eisers zijn het niet eens met dit besluit. Zij voeren daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de omgevingsvergunning.
1.1.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de beroepsgronden niet slagen. Eisers krijgen dus geen gelijk en het beroep is ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
1.2.
Onder 2 staat het procesverloop in deze zaak. Onder 3 staan de van belang zijnde feiten en omstandigheden die hebben geleid tot het bestreden besluit. De beoordeling door de rechtbank volgt vanaf 5. Aan het eind staat de beslissing van de rechtbank en de gevolgen daarvan.
Procesverloop
2. Op 23 januari 2024 heeft het college een omgevingsvergunning verleend voor het bouwen van een woning met bijgebouw en het realiseren van een inrit. In de beslissing op bezwaar van 17 december 2024 is het college bij dit besluit gebleven.
2.1.
Eisers hebben beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.
2.2.
De rechtbank heeft het beroep op 28 november 2025 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eisers, de gemachtigde van eisers, de gemachtigde van het college en de derde-partij.
Plattegrond ter illustratie.
Totstandkoming bestreden besluit
3. Bij besluit van 2 maart 2023 heeft de raad het bestemmingsplan “[naam bestemmingsplan 1]” (hierna: het bestemmingsplan) vastgesteld. Het bestemmingsplan voorziet in de nieuwbouw van een levensloopbestendige woning op het perceel [locatie 1] [huisnummer 1] in [plaats]. De woning is voorzien op gronden met onder meer de bestemming “Wonen” en de functieaanduiding “specifieke vorm van wonen, levensloopbestendige woning”. Op grond van het vorige bestemmingsplan “[naam bestemmingsplan 2]” was de bouw van de levensloopbestendige woning op het perceel niet toegestaan. Het plangebied ligt net binnen de bebouwde kom, aan een doodlopende zijtak van de [locatie 1]. De noordzijde van het perceel grenst aan deze zijtak van de [locatie 1]. Aan de oostzijde van het perceel staat de huidige woning met huisnummer [huisnummer 1]. Deze woning krijgt het adres [locatie 2] [huisnummer 2b]. De voorziene woning wordt het nieuwe adres [locatie 1] [huisnummer 1]. De zuidzijde van het perceel grenst aan de tuin van [locatie 2] [huisnummer 2a]. De westzijde grenst aan de achtertuinen van [locatie 1] [huisnummer 3] tot en met [huisnummer 4]. Eisers wonen aan de [locatie 1] [huisnummer 5], in de directe nabijheid van het perceel. Zij hebben beroep ingesteld tegen het bestemmingsplan. In de uitspraak van 11 juni 2025 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) het beroep van eisers tegen het bestemmingsplan ongegrond verklaard. [1]
3.1.
Inmiddels had het college op 23 januari 2024 een omgevingsvergunning verleend voor het bouwen van een woning met bijgebouw [2] , het afwijken van het bestemmingsplan wegens overschrijding van de toegestane bouwhoogte [3] en het realiseren van een inrit [4] op het perceel [locatie 1] [huisnummer 1] te [plaats]. Eisers hebben tegen deze beslissing bezwaar gemaakt, omdat volgens hen niet wordt voldaan aan artikel 6.37 en 6.38 van het Bouwbesluit wat betreft de vereiste breedte van de verbindingsweg met de [locatie 2] en de eisen voor de opstelplaats. Ook stellen eisers dat sprake is van een evidente privaatrechtelijke belemmering, waardoor de omgevingsvergunning had moeten worden geweigerd. Een klein deel van de verbindingsweg loopt namelijk over het perceel van de bewoners van [locatie 2] [huisnummer 2], met wie op dat moment nog geen afspraken waren gemaakt over de toegang.
3.2.
In afwijking van het advies van de commissie heeft het college bij de beslissing op bezwaar het besluit gehandhaafd om de omgevingsvergunning te verlenen. Het college stelt dat wordt voldaan aan artikel 6.37 en 6.38 van het Bouwbesluit en dat er geen sprake meer is van een evidente privaatrechtelijke belemmering. Eisers hebben hiertegen beroep ingesteld.
Overgangsrecht inwerkingtreding Omgevingswet
4. Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Als een aanvraag om een omgevingsvergunning is ingediend vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet, dan blijft op grond van artikel 4.3, aanhef en onder a, van de Invoeringswet Omgevingswet het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het besluit op die aanvraag onherroepelijk wordt, met uitzondering van artikel 3.9, derde lid, eerste zin, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: de Wabo).
4.1.
De aanvraag om een omgevingsvergunning is ingediend op 12 oktober 2023. Dat betekent dat in dit geval de Wabo, zoals die gold vóór 1 januari 2024, van toepassing blijft.
Beoordeling door de rechtbank
5. In de bijlage bij de uitspraak staan de voor deze uitspraak van belang zijnde artikelen uit het Bouwbesluit.
Privaatrechtelijke belemmeringen
6. Eisers stellen dat het beoogde recht van overpad niet kan worden gerealiseerd, omdat tussen de toegangsweg en de [locatie 2] een deel van het perceel [locatie 2] [huisnummer 2] ligt. Tussen de eigenaar van het perceel [locatie 2] [huisnummer 2] en de derde-partij is geen overeenkomst gesloten, waardoor een duidelijke privaatrechtelijke belemmering blijft bestaan. Het contact tussen de betrokken partijen is minimaal en niet concreet.
Verder is slechts sprake van een vrijblijvende intentieovereenkomst tussen de eigenaren van het perceel [locatie 2] [huisnummer 2b] en de derde-partij, en niet van een bindende notariële overeenkomst.
6.1.
De beroepsgrond slaagt niet. Volgens vaste rechtspraak van de Afdeling is slechts sprake van een privaatrechtelijke belemmering die aan het verlenen van een omgevingsvergunning voor het afwijken van het bestemmingsplan in de weg staat indien deze belemmering een evident karakter heeft. De burgerlijke rechter is immers de eerst aangewezene om te beoordelen of een privaatrechtelijke belemmering aan de uitvoering van een activiteit in de weg staat. Van een evidente privaatrechtelijke belemmering is pas sprake indien zonder nader onderzoek kan worden vastgesteld dat voor de realisering van een bouwwerk toestemming van een ander is vereist en die ander die toestemming niet geeft en ook niet hoeft te geven. [5] Buiten beschouwing gelaten dat de vestiging van de benodigde erfdienstbaarheden inmiddels op 9 april 2025 heeft plaatsgevonden, was ook ten tijde van het besluit van 17 december 2024 geen sprake van een privaatrechtelijke belemmering die aan de vergunningverlening in de weg stond. De derde-partij had met de eigenaren van het perceel [locatie 2] [huisnummer 2b] reeds een intentieovereenkomst gesloten over de te vestigen erfdienstbaarheid en het verwijderen van de penanten. Met de eigenaren van [locatie 2] [huisnummer 2] was nog geen overeenkomst gesloten, maar niet is gebleken van een evidente privaatrechtelijke belemmering; er is immers niet gebleken dat de eigenaren van [locatie 2] [huisnummer 2] geen toestemming zouden geven.
Brandveiligheid
7. Eisers stellen dat de omgevingsvergunning niet voldoet aan de artikelen 6.37 en 6.38 van het Bouwbesluit 2012. Zoals blijkt uit het advies van de Brandweer Gelderland-Zuid van 15 november 2024, en zoals ook door het college wordt bevestigd, moeten de aanwezige penanten worden verwijderd om een breedte van 4,5 meter te kunnen garanderen. Verder stellen eisers dat, ook wanneer deze maatregelen worden uitgevoerd, nog steeds sprake is van strijd met artikel 6.37, derde lid, van het Bouwbesluit 2012. Eisers hebben het rapport “Beoordeling bereikbaarheid hulpdienstenverlening bouwplan [locatie 1] [huisnummer 1] te [plaats]” laten opstellen, waaruit zou blijken dat de weg niet voldoet aan de vereiste minimale breedte. Daarnaast stellen eisers dat is aangetoond dat bij het blussen vanaf het toegangspad niet aan de minimale afstand van 40 meter wordt voldaan; dit zou slechts het geval zijn vanaf de opstelplaats bij [locatie 2] [huisnummer 2b]. De brandweer moet dan echter doorgang hebben tussen de percelen. Dat achten eisers onwaarschijnlijk, omdat er vanzelfsprekend een (vergunningsvrije) erfafscheiding zal worden geplaatst tussen [locatie 2] [huisnummer 2b] en de nieuwe woning.
7.1.
De beroepsgrond slaagt niet. De Afdeling heeft in haar uitspraak van 11 juni 2025 geoordeeld dat de raad zich op het standpunt heeft kunnen stellen dat de voorziene woning goed bereikbaar zal zijn voor hulpdiensten. [6] De gronden die eisers in deze procedure naar voren hebben gebracht geven geen aanleiding om daar anders over te oordelen. Op grond van het Bouwbesluit moet de verbindingsweg een minimale breedte hebben van 4,5 meter en verhard zijn over een breedte van 3,25 meter. In reactie op het aangeleverde rapport “Beoordeling bereikbaarheid hulpdienstenverlening bouwplan [locatie 1] [huisnummer 1] te [plaats]” heeft het college ook eigen metingen uitgevoerd. Uit deze metingen blijkt dat over de gehele lengte van de toegangsweg wordt voldaan aan de vereiste breedte; hierbij is gemeten van hek tot hek. Het college heeft op basis van het advies van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid en de zelf uitgevoerde metingen kunnen concluderen dat aan de vereiste breedte wordt voldaan. Dat de naastgelegen haag door het hek kan groeien, doet hier niet aan af, nu de haag regelmatig wordt gesnoeid waardoor een goede doorgang gewaarborgd blijft. Ten aanzien van hetgeen eisers aanvoeren over de opstelplaats voor de brandweer geldt dat op advies van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid is voorzien in een opstelplaats op het perceel [locatie 2] [huisnummer 2b]. Hierdoor is de woning in geval van brand goed bereikbaar. Verder is op de situatietekening een doorgang tussen de percelen opgenomen, waarmee de doorgang is geborgd.
Beleidsregels uitwegen
8. Eisers stellen dat de uitweg niet voldoet aan de Beleidsregels uitwegen gemeente Wijchen 2023 (beleidsregels). De uitweg zou, bezien vanaf de openbare weg, niet duidelijk en herkenbaar naar een woning leiden. [7] De zijtak van de [locatie 1] zou geen enkele aanwijzing geven dat aan dit pad een woning is gelegen. Indien dit pad als openbare weg moet worden aangemerkt, levert dit volgens eisers bovendien het probleem op dat de nieuwe woning “in de tweede lijn” wordt gebouwd, hetgeen in strijd zou zijn met het gemeentelijke beleid voor kleinschalige particuliere initiatieven. Daarnaast zou dit een praktisch probleem opleveren, omdat het smalle pad volgens eisers niet toegankelijk is voor zwaar bouwverkeer, wat de bouw van de woning bemoeilijkt.
8.1.
De beroepsgrond slaagt niet. De Afdeling heeft in haar uitspraak van 11 juni 2025 geoordeeld dat de zijtak van de [locatie 1] de bestaande ontsluitingsweg voor het perceel is en zodanig breed is dat ook brede voertuigen de woning kunnen bereiken. [8] Dat sprake is van een openbare weg blijkt onder meer uit het verkeersbord dat een doodlopende weg aanduidt. Daarnaast vormt het gemeentelijke beleid voor kleinschalige particuliere initiatieven geen toetsingskader voor de verlening van de onderhavige omgevingsvergunning. Aan de hand van de daarin opgenomen toetsingscriteria beoordeelt het college of in beginsel medewerking kan worden verleend aan kleinschalige bouwinitiatieven die niet passen binnen het bestemmingsplan. [9] Het bouwen van een levensloopbestendige woning past binnen het bestemmingsplan. Bovendien is geen sprake van bouwen in de tweede lijn in de zin van het KPI, nu dit slechts aan de orde is indien een recht van overpad nodig is om de nieuwe woning te bereiken. In dit geval ligt de woning direct aan de zijtak van de [locatie 1], een openbare weg.
Conclusie en gevolgen
9. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat het college kon besluiten tot verlening van de omgevingsvergunning. Eisers krijgen daarom het griffierecht niet terug. Zij krijgen ook geen vergoeding van hun proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. G.A. van der Straaten, rechter, in aanwezigheid van
mr. J. van Oosterhout, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op
griffier
rechter
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.
Bijlage
Bouwbesluit 2012
Artikel 6.37. Bereikbaarheid bouwwerk voor hulpverleningsdiensten
1. Tussen de openbare weg en ten minste een toegang van een bouwwerk voor het verblijven van personen ligt een verbindingsweg die geschikt is voor voertuigen van de brandweer en andere hulpverleningsdiensten.
-
3. Tenzij het bestemmingsplan of een gemeentelijke verordening anderszins bepaalt heeft een verbindingsweg als bedoeld in het eerste lid:
a. een breedte van ten minste 4,5 meter;
b. een verharding over een breedte van ten minste 3,25 meter, die geschikt is voor motorvoertuigen met een massa van ten minste 14.600 kilogram;
c. een vrijgehouden hoogte boven de kruin van de weg van ten minste 4,2 meter, en
d. een doeltreffende afwatering.
4. Een verbindingsweg als bedoeld in het eerste lid is over de in het derde lid voorgeschreven hoogte en breedte vrijgehouden voor voertuigen van de brandweer en andere hulpverleningsdiensten.
5. Hekwerken die een verbindingsweg als bedoeld in het eerste lid afsluiten, kunnen door hulpdiensten snel en gemakkelijk worden geopend of worden ontsloten met een systeem dat in overleg met de brandweer is bepaald.
Artikel 6.38 Opstelplaatsen voor brandweervoertuigen
1. Tussen de openbare weg en ten minste een toegang van een bouwwerk voor het verblijven van personen ligt een verbindingsweg die geschikt is voor voertuigen van de brandweer en andere hulpverleningsdiensten.
2. Het eerste lid is niet van toepassing:
- op een gebruiksfunctie met een gebruiksoppervlakte van niet meer dan 1.000 m2 en een vuurbelasting van ten hoogste 500 MJ/m2, bepaald volgens NEN 6090;
- op een bouwwerk met een gebruiksoppervlakte van niet meer dan 50 m2;
- een lichte industriefunctie uitsluitend voor het bedrijfsmatig telen, kweken of opslaan van gewassen of daarmee vergelijkbare producten, met een permanente vuurbelasting van ten hoogste 150 MJ/m2, bepaald volgens NEN 6090, of
- indien de aard, de ligging of het gebruik van het bouwwerk naar het oordeel van het bevoegd gezag geen opstelplaatsen als bedoeld in het eerste lid vereist.
3. De afstand tussen een opstelplaats als bedoeld in het eerste lid en een brandweeringang als bedoeld in artikel 6.36, eerste lid, is ten hoogste 40 m.
4. Een opstelplaats voor brandweervoertuigen als bedoeld in het eerste lid is over de voorgeschreven hoogte en breedte als bedoeld in artikel 6.37, derde lid, vrijgehouden voor brandweervoertuigen.
5. Hekwerken die een opstelplaats als bedoeld in het eerste lid afsluiten, kunnen door hulpdiensten snel en gemakkelijk worden geopend of worden ontsloten met een systeem dat in overleg met de brandweer is bepaald.