Uitspraak
RECHTBANK HAARLEM
Sector bestuursrecht, meervoudige douanekamer
Registratienummer: AWB 05/532
Uitspraakdatum: 24 november 2005
Uitspraak als bedoeld in afdeling 8.2.6 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) juncto artikel 26 Algemene Pro wet inzake rijksbelastingen (AWR) in het geding tussen
X B.V.,
gevestigd en kantoorhoudende te Z, eiseres,
gemachtigde mr. A van B advocaten te Q
en
de inspecteur van de Belastingdienst/Douane P,
verweerder,
gemachtigde mr. C.
1. Loop van het geding
1.1. Verweerder heeft aan eiseres door middel van één aanslagbiljet met dagtekening
19 oktober 2004, nummer ..., onder meer een zevental uitnodigingen tot betaling uitgereikt ten bedrage van in totaal € 14.321,05 aan douanerechten.
1.2. Na daartegen gemaakt bezwaar, ingekomen op 29 oktober 2004, heeft verweerder bij bestreden uitspraak van 19 januari 2005, de uitnodigingen tot betaling gehandhaafd. Daartegen is door eiseres bij verweerder beroep ingediend bij een beroepschrift van
17 februari 2005. Op 22 februari 2005 heeft verweerder het beroepschrift ingevolge artikel 6:15, lid 1, van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) doorgezonden naar de rechtbank, alwaar het beroepschrift op 23 februari 2005 is ingekomen. Verweerder heeft op 25 april 2005 een verweerschrift ingediend.
1.3. Op grond van artikel 8:58 van Pro de Awb heeft verweerder vóór de zitting, op 12 augustus 2005 en 19 september 2005, nadere stukken ingediend. Deze stukken zijn in afschrift verstrekt aan de wederpartij.
1.4. Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 13 oktober 2005 te Haarlem. Namens eiseres is aldaar verschenen gemachtigde, voornoemd, tot bijstand vergezeld van zijn kantoorgenote mr. D, E en F (namens eiseres), G (H S.L. te Spanje), I (J B.V. te U), K en L (M B.V. te V) . Namens verweerder is verschenen gemachtigde, voornoemd, tot bijstand vergezeld van N (Belastingdienst/Douane Laboratorium) en mr. O.
1.5. Ter zitting hebben partijen hun standpunten nader uiteengezet en toegelicht.
2. De feiten
2.1. In de jaren 2002 en 2003 heeft eiseres in opdracht van J B.V. te U (hierna: J) onder de hierna vermelde nummers en goederencodes partijen goederen voor het vrije verkeer aangegeven.
Datum Aangifte IM 4 nr. Aangegeven goederencode
1. 22-11-2002 6101300 02 ... 3913 90 80 90 2500
2. 27-03-2003 6101300 03 ... 3913 90 80 90 2500
3. 28-03-2003 6101300 03 ... 3913 90 80 90 2500
4. 09-07-2003 6101300 03 ... 2932 99 95 90 2500
5 29-09-2003 6101300 03 ... 3913 90 80 90 2500
6. 11-11-2003 6101300 03 ... 3913 90 80 90 2500
7. 28-11-2003 6101300 03 ... 3913 90 80 90 2500
De goederen zijn van oorsprong uit de W (hierna: W) en X (aangifte nr. 4). De goederen zijn in de aangiftenummers 1 tot en met 3 en 5 tot en met 7 omschreven als “ABSORBITAL POEDER (...)”, en in aangiftenummer 4 als “Andere heteroclische verbindingen zijnde solusitan (...)”. Door middel van Taric-code 2500 heeft eiseres een beroep gedaan op een vrijstelling van douanerechten ingevolge de in bijlage 3 van de Verordening (EG) nr. 2031/2001 van de Commissie van 6 augustus 2001 (Pb EG 2001,
nr. L 279) en Verordening (EG) nr. 1832/2002 van de Commissie van 1 augustus 2002
(Pb EG 2002, nr. L 290), opgenomen lijst van farmaceutische stoffen, die bekend staan onder het CAS RN (Chemical Abstracts Service Registry Number) en de I.N.N. (International Nonproprietary Names; hierna: I.N.N.-lijst).
2.2. Op grond van hetgeen partijen in de gedingstukken naar voren hebben gebracht en ter zitting hebben aangevuld, is over de goederen het volgende komen vast te staan. Chitosan, een chemische stofnaam, wordt verkregen uit het natuurlijke product chitine en bevordert het afslankproces. Chitosan wordt verkocht onder de handelsnamen “Absorbitol Plus Chitosan Complex”, “Solutisan Complex” en “Absorbitol”. De samenstelling van de onderhavige producten is 96 % chitosan, 3 % ascorbic acid (vitamine C) en 1 % tartatic acid (wijnsteenzuur). De vitamine C en het wijnsteenzuur worden aan de chitosan toegevoegd om onderscheidenlijk de zuurgraad van de chitosan op peil te houden en de chitosan te vrijwaren van oxiderende stoffen, teneinde de stabiliteit van het product op een lange termijn te waarborgen in verband met het risico van schimmelvorming. De toegevoegde stoffen beïnvloeden niet de werkzaamheid van chitosan.
De onderhavige producten dienen als grondstof voor een afslankproduct dat na bewerking door P. KG te Y (Duitsland; hierna: P) wordt verkocht aan consumenten.
2.3. Op 18 augustus 2004 heeft de douane bij eiseres een controle na invoer op de voet van artikel 78 van Pro het Communautair Douanewetboek (hierna: CDW) verricht naar de in de periode van 22 november 2002 tot en met 28 november 2003 gedane aangiften voor het vrije verkeer. Het rapport van voormelde controle van 11 oktober 2004, nr. 2004-CNI-202, luidt ten aanzien van de onder 2.1. vermelde aangiften, voorzover hier van belang, als volgt:
“(...)
2. Bevindingen van het onderzoek
Tijdens het onderzoek zijn de volgende onregelmatigheden geconstateerd.
2.1. Indeling “absorbitol”
(...)
Deze aangiften vermelden tariccode 2500. Om gebruik te kunnen maken van tariccode 2500 moet voldaan worden aan de criteria van de I.N.N. goederen. (...).
Uit de bij deze aangiften behorende facturen en de door u overgelegde Material Safety Data Sheets met daarop de chemische benamingen van de goederen en de van toepassing zijnde CAS nummers en met behulp van expertise van het laboratorium is vastgesteld dat deze goederen niet voldoen aan deze criteria en dientengevolge had tariccode 2501 gebruikt moeten worden.
Met aangifte ten invoer 6101300 03 17000718 werd “solusitan” aangegeven met goederencode 2932 9995 90 2500. Uit het door u overgelegde analysecertificaat en Material Safety Data Sheet blijkt dat het om hetzelfde product gaat als 6 andere aangegeven zendingen met als goederenomschrijving “absorbital poeder”. Het betreft hier Poly-D-Glucosamine. Indeling van dit product dient ook te geschieden onder goederencode 3913 9080 90 2501.
Daardoor werden er ten onrechte te weinig douanerechten in rekening gebracht.
(...).”.
2.4. Naar aanleiding van het onder 2.3. aangehaalde rapport heeft verweerder op 19 oktober 2004 de onder 1.1. vermelde uitnodigingen tot betaling uitgereikt.
2.5. Bij brief van 13 mei 2005 heeft eiseres verweerder verzocht de twee door haar bij het beroepschrift overgelegde monsters van elk 250 gram “Chitosan 100 %” en “Chitosan 96 %” te analyseren. Op zijn verzoek heeft de rechtbank op 26 mei 2005 de voormelde monsters aan verweerder gezonden. Op 30 mei 2005 heeft verweerder voor voormelde monsters een monsteronderzoek aangevraagd bij het Belastingdienst/Douane Laboratorium (hierna: het Laboratorium).
2.6. Bij brief van 27 juli 2005, kenmerk A944.5.045, heeft het Laboratorium de uitslag van het monsteronderzoek van het onder 2.5. vermelde eerste monster aan verweerder medegedeeld, welke – voorzover hier van belang – als volgt luidt:
“(...)
Onderzocht product: Chitosan 100%
Monster in goede staat en met ongeschonden verzegeling ontvangen.
(...)
Bij onderzoek bevonden:
Productkenmerken: voedingssupplement in de vorm van beige poeder.
Analyse Methode Bevinding (gewichtspercentage)
Zetmeel/glucose enzymatisch < 5
Sacharose/invertsuiker/ EEG VO 4154/87 < 5
Isoglucose
Beschouwing ten aanzien van de indeling de Gecombineerde Nomenclatuur:
Het monster bestaat uit een product voor menselijke consumptie, elders genoemd noch elders onder begrepen.
Naast chitosan bevat het product ook nog ascorbinezuur (vitamine C). Door de toevoeging van ascorbinezuur is het product meer geschikt gemaakt voor bijzondere toepassingen dan voor het gebruik in het algemeen (zie GS-Toelichting op post 3913). Indeling onder post 3913 is daarom niet mogelijk. Zie verder BTI DE M/1794/05-1.
Advies goederencode: 2106.9092 60
(...).”.
Bij brief van 27 juli 2005, kenmerk A944.5.046, heeft het Laboratorium de uitslag van het monsteronderzoek van het onder 2.5. vermelde tweede monster aan verweerder medegedeeld, welke nagenoeg gelijkluidend is aan de uitslag van het eerste monster, met dit verschil dat het onderzochte product “Chitosan 96%” luidt.
2.7. Bij brief van 12 augustus 2005 heeft verweerder de sub 2.6. vermelde uitslagen van de monsteronderzoeken als nadere stukken ingediend.
2.8. Bij brief van 17 augustus 2005 heeft eiseres de rechtbank medegedeeld dat per abuis monsters van een gereed product zijn overgelegd en geanalyseerd. Partijen zijn overeengekomen een door eiseres nieuw verstrekt monster te laten onderzoeken door het Laboratorium. Als bijlage bij voormelde brief heeft eiseres een aan verweerder gerichte brief van P van 17 augustus 2005 overgelegd, die – voorzover hier van belang – als volgt luidt:
“(...)
Wir beziehen von der Firma NLP Pharma in Spanien über die Firma Cargo-Masters in Holland immer 100 % reines Chitosan zur Weiterverarbeitung. Dieses chitosan is Bestandteil einer komplexen Mischung aus diversen Rohstoffen.
Als Herr Hebbelinck uns dat erste Mal darum bat eine Pulvermischung nach Holland zu schicken sind wir von unserer Fertigmischung (Blend) ausgegangen. Dies war jedoch ein Irrtum unsererseits.
(...).”.
2.9. Bij brief van 9 september 2005, kenmerk A944.5.061, heeft het Laboratorium de uitslag van het monsteronderzoek van het onder 2.8. vermelde monster aan verweerder medegedeeld, welke – voorzover hier van belang – als volgt luidt:
“(...)
Onderzocht product: Chitosan 100%, batch 050425
Monster in goede staat en met ongeschonden verzegeling ontvangen.
(...)
Bij onderzoek bevonden:
Chitosan, zijnde een natuurlijk polymeer, in de vorm van een beige poeder.
Beschouwing ten aanzien van de indeling de Gecombineerde Nomenclatuur:
In het onderzochte product is geen vitamine C aangetroffen.
Chitosan wordt vervaardigd door het polymeer chitine te deacetyleren. Door deze behandeling moet chitosan als een chemisch gewijzigd polymeer beschouwd worden.
Omdat het ongewijzigde polymeer in post 3913 ingedeeld wordt (zie GS toelichting punt 4 van post 3913), moet het chemisch gewijzigde polymeer ook in post 3913 ingedeeld worden (zie aantekening 5 op hoofdstuk 39).
Op grond van de aanvullende aantekening 1a punt 3 wordt de onderstaande goederencode geadviseerd.
Advies goederencode: 3913.9000 99
(...).”.
2.10. Tot de gedingstukken behoort een bij de pleitnota van eiseres overgelegde verklaring van Q B.V. te Z van 11 oktober 2005, welke – voorzover hier van belang – als volgt luidt:
“(...)
Standpunt NLP Pharma S.L.
Solutisan complex bestaat uit 96% chitosan, 3% ascorbinezuur en 1% wijnsteenzuur.
De twee zuren zijn toegevoegd in verband met de houdbaarheid.
(...)
Commentaar DuSart door ondergetekende.
(...)
- Het gecombineerde effect is een optimale bescherming van de chitosan tegen oxidatie.
(...)
- De aard van de grondstof chitosan (onverenigbaar met oxiderende stoffen (incompatible with strong oxidizers) maakt toevoeging van een antioxidant nodig.
(...).”.
3. Het geschil
3.1. In geschil is of het onderhavige goed moet worden ingedeeld onder Taric-code 3913 90 80 90 2500, waarvoor op grond van de I.N.N.-lijst onder het CAS RN 9012-76-4 met de benaming “poliglusam” een vrijstelling van douanerechten geldt, zoals eiseres betoogt, dan wel Taric-code 3913 90 80 90 2501, welke goederencode verweerder voorstaat.
3.2. Voormelde post luidt, voorzover hier van belang, als volgt:
Post 3913 90 80
“3913 Natuurlijke polymeren (bijvoorbeeld alginezuur) en gewijzigde natuurlijke polymeren (bijvoorbeeld geharde proteïnen, chemische derivaten van natuurlijke rubber), elders genoemd noch elders onder begrepen, in primaire vormen:
3913 10 00 - alginezuur, alsmede zouten en esthers daarvan
3913 90 - andere:
(...)
3913 90 80 - - andere”.
4. Standpunten van partijen
4.1. Eiseres is van mening dat het onderhavige goed geen mengsel is en derhalve voldoet aan de voorwaarden van de I.N.N.-lijst. Eiseres stelt dat de twee, onder 2.5. vermelde, monsters niet representatief zijn voor de ingevoerde producten. Het onder 2.8. vermelde monster betreft volgens eiseres het thans ingevoerde product en is evenmin representatief voor de ingevoerde goederen. Eiseres is de mening toegedaan dat verweerder, door zijn beslissing uitsluitend op de productomschrijving te baseren, heeft gehandeld in strijd met het zorgvuldigheidsbeginsel en het motiveringsbeginsel. Tevens acht eiseres strijd met het rechtszekerheidsbeginsel aanwezig, omdat zij maatregelen had kunnen nemen indien verweerder de zaak eerder had aangekaart.
Voorts betoogt eiseres dat de uitspraak van de Douanekamer van het Gerechtshof te Amsterdam van 19 februari 2004, nr. 01/90144, aldus moet worden uitgelegd dat het onderhavige product ondanks de toevoeging van vitamine C en wijnsteenzuur haar oorsprong en eigenschappen heeft behouden. Daarbij merkt eiseres op dat de uitspraak niet met terugwerkende kracht mag worden toegepast.
Ter zitting heeft eiseres – zakelijk weergegeven – het volgende verklaard. H S.L. (hierna: H) koopt chitosan in de W en in X in, en laat dat afleveren bij P. Om de stabiliteit van de chitosan te waarborgen, kan deze, in plaats van de toevoeging van vitamine C en wijnzuursteen, ook luchtdicht worden vervoerd en ingevoerd. In dat verband wordt de chitosan vacuüm gezogen en luchtdicht verpakt om deze te vrijwaren van oxyderende stoffen. Sinds het onderhavige geschil wordt de chitosan in deze vorm ingevoerd. Het is echter goedkoper vitamine C en wijnzuursteen toe te voegen. De toevoeging van vitamine C en wijnsteenzuur vindt op dit moment na de invoer plaats in Duitsland.
4.2. Verweerder betoogt dat de onderhavige producten ten onrechte met vrijstelling van douanerechten zijn ingevoerd, omdat de producten niet chemisch zuiver zijn en niet overeenkomen met het poliglusam dat is vermeld op de I.N.N.-lijst. Op grond van de productomschrijving concludeert verweerder dat het onderhavige product geen 100 % zuivere chitosan, maar een mengsel is. Verweerder stelt dat eiseres een monster heeft verstrekt van 100 % zuivere chitosan, waaruit blijkt dat chitosan ook zonder de toevoeging van vitamine C en wijnsteenzuur stabiel blijft. In het kader van de onderhavige aangiften, die “wit” zijn gecontroleerd, is de douane niet verplicht monsters van de goederen te nemen. De controle achteraf van de aangiften mag ook plaatsvinden op basis van bescheiden.
Ter zitting heeft verweerder – zakelijk weergegeven – het volgende verklaard. Het is onwaarschijnlijk dat H niet weet wat de samenstelling van de ingevoerde goederen is. In de onder 4.1. vermelde uitspraak van de Douanekamer is het recht vastgesteld zoals het ten tijde van de onderhavige invoeren gold. Het product chitosan moet chemisch zuiver zijn om als poliglusam als bedoeld in de I.N.N.-lijst te worden aangemerkt, en daarvan is in casu geen sprake.
5. Beoordeling van het geschil
5.1. Tussen partijen is niet in geschil dat het product chitosan moet worden ingedeeld onder post 3913 90 80 van het GDT. De rechtbank volgt partijen hierin.
5.2. De door de Wereld Gezondheid Organisatie vastgestelde I.N.N.-lijst houdt – kort gezegd – in dat farmaceutische stoffen zijn voorzien van een unieke en universeel toegewezen naam, waardoor ze op een eenvoudige en veilige wijze kunnen worden geïdentificeerd. Op de in deze lijst vermelde farmaceutische stoffen zijn geen douanerechten van toepassing. In de I.N.N.-lijst is het product chitosan van post 3913 90 80 van het GDT opgenomen onder de benaming “poliglusam” met registratienummer CAS RN 9012-76-4. Volgens vaste rechtspraak is de I.N.N.-lijst, nu uit de bewoordingen niet anderszins blijkt, beperkt tot de genoemde stoffen in zuivere vorm.
5.3. Volgens vaste jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen dient omwille van de rechtszekerheid en ter vergemakkelijking van de controles de indeling van goederen te geschieden op basis van objectieve kenmerken en eigenschappen van de producten, die bij de inklaring geverifieerd kunnen worden.
5.4. Vast staat dat de onderhavige ingevoerde goederen zijn samengesteld uit 96 % chitosan, 3 % ascorbic acid (vitamine C) en 1 % tartatic acid (wijnsteenzuur). Eveneens staat vast dat de vitamine C en het wijnsteenzuur aan de chitosan worden toegevoegd om te voorkomen dat de chitosan gaat oxideren. Voorts heeft eiseres ter zitting verklaard dat naar aanleiding van het onderhavige geschil 100 % chitosan, zijnde chitosan zonder toevoeging van vitamine C en wijnsteenzuur, wordt ingevoerd die ter voorkoming van oxidatie vacuüm is getrokken en luchtdicht is verpakt. Reeds op grond van het vorenoverwogene komt de rechtbank tot het oordeel dat de onderhavige goederen niet betreffen chitosan van post 3913 90 80 in zuivere vorm, zodat geen recht bestaat op een vrijstelling van douanerechten. Aan dit oordeel doet niet af dat de vitamine C en het wijnsteenzuur niet de werkzaamheid van chitosan beïnvloeden. Deze omstandigheid laat immers onverlet dat het onderhavige ingevoerde product niet betreft chitosan in zuivere vorm zoals onder 5.2. is overwogen. Het zorgvuldigheidsbeginsel, noch het motiveringsbeginsel, noch het evenredigheidsbeginsel, noch hetgeen belanghebbende overigens nog heeft aangevoerd, kunnen bij gebreke van een specifieke onderbouwing tot een ander oordeel leiden.
5.5. Uit het bovenstaande volgt dat het beroep ongegrond moet worden verklaard.
6. Proceskosten
De rechtbank acht geen termen aanwezig voor het uitspreken van een proceskostenveroordeling als bedoeld in artikel 8:75 van Pro de Awb.
7. Beslissing
De rechtbank Haarlem verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. E. Polak, voorzitter, en mrs. G.W.S. de Groot en A. van Dongen, leden, in tegenwoordigheid van mr. drs. T.A.J.S. Hesselink, griffier. De beslissing is op 24 november 2005 in het openbaar uitgesproken, in tegenwoordigheid van de griffier.
Verzonden aan partijen op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kunnen partijen binnen zes weken na de verzenddatum:
- hoger beroep instellen bij het gerechtshof te Amsterdam (belastingkamer), Postbus 1312, 1000 BH Amsterdam; dan wel
- beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), Postbus 20303, 2500 EH Den Haag, mits de wederpartij daarmee schriftelijk instemt.
N.B. Bij het bestuursorgaan berust de bevoegdheid tot het instellen van beroep in cassatie niet bij de ambtenaar die de procedure voor de rechtbank heeft gevoerd.
Bij het instellen van hoger beroep dan wel beroep in cassatie dient het volgende in acht te worden genomen:
1 - bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak overgelegd.
2 - het beroepschrift moet ondertekend zijn en ten minste het volgende vermelden:
a. de naam en het adres van de indiener;
b. een dagtekening;
c. een omschrijving van de uitspraak waartegen het hoger beroep dan wel het beroep in cassatie is ingesteld;
d. de gronden van het hoger beroep dan wel het beroep in cassatie.
Bij het instellen van beroep in cassatie dient daarnaast in acht te worden genomen dat bij het beroepschrift een schriftelijke verklaring van de wederpartij wordt gevoegd, inhoudende dat wordt ingestemd met het instellen van beroep in cassatie tegen de uitspraak van de rechtbank.