Uitspraak
Centrale Raad van Beroep
Enkelvoudige kamer
Uitspraak op het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag van 21 maart 2024, 22/5058 (aangevallen uitspraak)
Partijen:
[appellante] te [woonplaats] (appellante)
het College van Burgemeester en Wethouders van Zoetermeer (college)
Datum uitspraak: 29 juli 2025
SAMENVATTING
Het gaat in deze zaak om een herziening en terugvordering van bijstand op de grond dat appellante niet heeft gemeld dat zij op geld waardeerbare activiteiten heeft verricht en dat zij uit deze activiteiten inkomsten heeft ontvangen. Appellante heeft daartegen aangevoerd dat het college ten onrechte geen rekening heeft gehouden met verwervingskosten en inkomsten op grond van het toepasselijke giftenbeleid vrij had moeten laten. Net als de rechtbank geeft de Raad appellante geen gelijk.
PROCESVERLOOP
Namens appellante heeft mr. P. van Baaren, advocaat, hoger beroep ingesteld. Het college heeft een verweerschrift ingediend.
De Raad heeft met een brief van 22 april 2025 aan partijen voorgehouden hoe de Raad het geschil tussen partijen ziet, dat hij daarover geen vragen heeft en hij een zitting niet nodig vindt en gevraagd of zij het daarmee eens zijn. Partijen hebben daarna niet om een zitting gevraagd. Daarom heeft de Raad de zaak niet op een zitting behandeld en het onderzoek gesloten.
OVERWEGINGEN
Inleiding
1. Bij de beoordeling van het hoger beroep zijn de volgende feiten en omstandigheden van belang.
1.1.
Appellante ontvangt sinds 27 juni 2002 bijstand op grond van de Participatiewet (PW). Naar aanleiding van anonieme meldingen over zwart werk dat appellante verricht, hebben handhavingsmedewerkers van de afdeling Sociaal Domein, team Inkomen en Zekerheid van de gemeente Zoetermeer een onderzoek gestart naar de rechtmatigheid van de aan appellante verleende bijstand. In dat kader hebben de handhavingsmedewerkers onder meer in de periode van 24 februari 2022 tot en met 5 april 2022 waarnemingen verricht, bankafschriften opgevraagd en op 5 april 2022 een gesprek gevoerd met appellante. De bevindingen van het onderzoek staan in een rapport van 19 april 2022.
1.2.
Op basis van de onderzoeksresultaten heeft het college met een besluit van 22 april 2022, na bezwaar gehandhaafd met een besluit van 25 juli 2022 (bestreden besluit) de bijstand van appellante over de periode van 1 juli 2019 tot en met 31 maart 2022 (periode waar het om gaat) herzien en de over die periode verleende bijstand tot een bedrag van
€ 6.983,23 teruggevorderd. Aan dit besluit heeft het college, voor zover van belang in deze zaak, ten grondslag gelegd dat niet in geschil is dat appellante vanaf 1 juli 2019 schoonmaakwerkzaamheden heeft verricht en dat zij hieruit inkomsten heeft ontvangen en dat zij deze activiteiten niet heeft gemeld. Appellante heeft daarmee de inlichtingenverplichting geschonden. Hoewel appellante geen administratie heeft bijgehouden, heeft zij aan de hand van oude agenda’s wel weekoverzichten van haar activiteiten kunnen maken. Appellante heeft hiermee voldoende aannemelijk gemaakt dat zij in de periode waar het om gaat recht had op aanvullende bijstand. Het recht op bijstand is vervolgens schattenderwijs vastgesteld. Daarbij zijn alleen inkomsten betrokken en geen verwervingskosten. Het college kent beleid op het gebied van vrijlaten van giften tot een bedrag van € 1.200,-. Het gaat hier echter niet om giften maar om inkomsten. Er bestaan geen aanknopingspunten voor een ruimere uitleg van het giftenbeleid.
Uitspraak van de rechtbank
2. De rechtbank heeft het beroep tegen het bestreden besluit ongegrond verklaard en daarmee het bestreden besluit in stand gelaten.
Het standpunt van appellante
3. Appellante is het met de uitspraak van de rechtbank niet eens. Wat zij daartegen heeft aangevoerd wordt hierna besproken.
Het oordeel van de Raad
4. De Raad beoordeelt of de rechtbank terecht het bestreden besluit over de herziening en terugvordering in stand heeft gelaten aan de hand van wat appellante in hoger beroep heeft aangevoerd, de beroepsgronden. De Raad komt tot het oordeel dat het hoger beroep niet slaagt. Hierna legt de Raad uit hoe hij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
4.1.
De Raad stelt vast dat niet in geschil is dat appellante in de periode waar het om gaat op geld waardeerbare activiteiten heeft verricht en dat appellante de inlichtingenverplichting heeft geschonden door deze activiteiten niet te melden.
4.2.
Appellante heeft aangevoerd dat het college ten onrechte geen rekening heeft gehouden met verwervingskosten, zoals reiskosten, en ten onrechte geen onderzoek heeft gedaan naar de evenredigheid van de herziening en terugvordering. Ook had het college overeenkomstige toepassing moeten geven aan het giftenbeleid. Deze beroepsgronden slagen niet.
4.2.1.
Voor de bijstand is van betekenis wat het inkomen is zonder dat daarbij rekening wordt gehouden met verwervingskosten. Voor verrekening van verwervingskosten is in het kader van de bijstand geen ruimte. Dit is vaste rechtspraak. [1]
4.2.2.
Van schending van het zorgvuldigheidsbeginsel en/of motiveringsbeginsel omdat het college bij het nemen van het herzienings- en terugvorderingsbesluit de belangen niet heeft onderzocht en afgewogen is ook geen sprake. Gelet op het verplichtende karakter van artikel 54, derde lid, eerste volzin, van de PW en artikel 58, eerste lid, van de PW, beide bepalingen van een wet in formele zin, bestaat in beginsel geen ruimte voor een belangenafweging of toetsing aan het evenredigheidsbeginsel. [2]
4.2.3.
Het door appellante bedoelde beleid gaat over de ontvangst van giften als bedoeld in artikel 31, tweede lid, aanhef en onder m, van de PW. De inkomsten die appellante heeft ontvangen betreffen echter geen giften maar inkomsten uit arbeid. Er is geen aanleiding om deze inkomsten gelijk te stellen met giften. [3]
Conclusie en gevolgen
4.3.
Het hoger beroep slaagt dus niet. De aangevallen uitspraak wordt bevestigd. Dit betekent dat de herziening en terugvordering in stand blijven.
5. Omdat het hoger beroep niet slaagt krijgt appellante geen vergoeding voor haar proceskosten en het betaalde griffierecht.
BESLISSING
De Centrale Raad van Beroep bevestigt de aangevallen uitspraak.
Deze uitspraak is gedaan door E.C.E. Marechal in tegenwoordigheid van R.L. Rijnen als griffier. De beslissing is uitgesproken in het openbaar op 29 juli 2025.
(getekend) E.C.E. Marechal
(getekend) R.L. Rijnen