Conclusie
1.De feiten
Libyan Investment Authority(hierna: de LIA), een entiteit van de staat Libië, US$ 300 miljoen geïnvesteerd in een op de Kaaimaneilanden gevestigd investeringsfonds dat destijds het Palladyne Gobal Diversified Portfolio Fund Limited heette. Daarnaast hebben twee andere entiteiten van de Libische Staat nog US$ 400 miljoen geïnvesteerd in twee andere fondsen (alle fondsen hierna tezamen te noemen: de Upper Brook Companies).
Investment Management Agreement(hierna ook: de overeenkomst) is bepaald dat Palladyne voor haar werkzaamheden recht heeft op een managementvergoeding ten belope van 0,6255 van
the Net Asset Value of the Shares, vooruit te betalen per kwartaal.
resolution of the sole shareholder, gedateerd 8 juli 2014, is Palladyne met onmiddellijke ingang ontslagen als bestuurder van Upper Brook en zijn [betrokkene 6] en [betrokkene 7] met onmiddellijke ingang als bestuurders van Upper Brook benoemd. Deze r
esolutionis namens de LIA ondertekend door [betrokkene 8] , die daarin wordt aangeduid als
Chairman of the Board of Directorsvan de LIA.
Investment Management Agreementmet Palladyne met onmiddellijke ingang te beëindigen. Namens Upper Brook hebben zij Palladyne vervolgens brieven gezonden, althans doen zenden, die strekken tot beëindiging van de
Investment Management Agreementmet onmiddellijke ingang.
within the coming weeksduidelijkheid werd verwacht over de vraag wie de bevoegde vertegenwoordiger van de LIA is, wanneer het Libische parlement de Libische Government of National Accord (hierna: GNA) – die de steun heeft van onder meer de VN – accepteert en de GNA de vraag naar het leiderschap over de LIA beantwoordt. Deze schorsing duurt tot nader orde voort.
2.Het procesverloop
legal opinionsovergelegd die hun gelijk ondersteunen.
assetsvan Upper Brook te liquideren, kan worden opgemaakt uit de notulen van de bestuursvergadering van 4 mei 2014. Zolang niet vaststaat welke van beide LIA’s uiteindelijk zal worden erkend, moet gelet op de ruime omschrijving van het begrip ‘bevriezen’ in de sanctiematregelen, rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat de 843a Rv-vordering een omzeiling van het sanctieregime behelst.
Palladyne en Palint worden voorts veroordeeld om aan Upper Brook specificaties te verstrekken van de kosten van bewaring en voorts afschriften van de met derden gesloten overeenkomsten die daaraan ten grondslag liggen.
financial secretaryvan de Kaaimaneilanden (productie 9 bij inleidende dagvaarding) volgt.
The Board of Directors have discussed this matter and decided to agree to appoint [betrokkene 6] and [betrokkene 7] without any financial remuneration.”)
Chairman of the Board of Directors of the Libyan Investment Authoritywelke positie hij, naar tussen partijen vast staat, tot in oktober 2014 heeft bekleed) een aandeelhoudersbesluit ondertekend waarin Palladyne met onmiddellijke ingang als bestuurder is ontslagen en [betrokkene 6] en [betrokkene 7] als zodanig zijn benoemd.
Investment Management Agreementmet Palladyne heeft willen beëindigen). Of dit ontslag vervolgens rechtsgeldig is verleend en [betrokkene 6] en [betrokkene 7] rechtsgeldig tot bestuurders zijn benoemd zal (naar verwachting) in de tussen partijen op de Kaaimaneilanden aanhangige bodemprocedure worden beslist. (Dat voor deze benoeming reeds een voor de beslissing van dit geding doorslaggevende aanwijzing zou zijn gelegen in de inschrijving van [betrokkene 6] en [betrokkene 7] in het handelsregister van de Kaaimaneilanden vermag het hof niet in te zien, aangezien hier niet het vertrouwen van derden doch de relatie tussen Upper Brook en haar mogelijke bestuurders in geschil is).
Investment Management Agreementmet Palladyne (op grond van de in die brief omstandig beschreven redenen) rechtsgeldig met onmiddellijke ingang hebben kunnen opzeggen.
3.De bespreking van het cassatiemiddel
Asset freezeis in paragraaf 17 van deze resolutie het volgende bepaald:
Decidesthat all Member States shall freeze without delay all funds, other financial assets and economic resources which are on their territories, which are owned or controlled, directly or indirectly, by the individuals or entities listed in annex II of this resolution or designated by the Committee established pursuant to paragraph 24 below, or by individuals or entities acting on their behalf or at their direction, or by entities owned or controlled by them, and decides further that all Member States shall ensure that any funds, financial assets or economic resources are prevented from being made available by their nationals or by any individuals or entities within their territories, to or for the benefit of the individuals or entities listed in Annex II of this resolution or individuals designated by the Committee; [curs in origineel, A-G]”
asset freezeblijkt uit paragraaf 18 van Resolutie 1970 (2011):
Expressesits intention to ensure that assets frozen pursuant to paragraph 17 shall at a later stage be made available to and for the benefit of the people of the Libyan Arab Jamahiriya; [curs in origineel, A-G]”
asset freezebetrekking heeft, behoren Kadhafi en zijn kinderen.
Asset freezeis nu onder meer bepaald:
Decidesthat the asset freeze imposed by paragraph 17, 19, 20 and 21 of resolution 1970 (2011) shall apply to all funds, other financial assets and economic resources which are on their territories, which are owned or controlled, directly or indirectly, by the Libyan authorities, as designated by the Committee, or by individuals or entities acting on their behalf or at their direction, or by entities owned or controlled by them, as designated by the Committee, and
decides furtherthat all States shall ensure that any funds, financial assets or economic resources are prevented from being made available by their nationals or by any individuals or entities within their territories, to or for the benefit of the Libyan authorities, as designated by the Committee, or individuals or entities acting on their behalf or at their direction, or entities owned or controlled by them, as designated by the Committee, and directs the Committee to designate such Libyan authorities, individuals or entities within 30 days of the date of the adoption of this resolution and as appropriate thereafter;
Affirmsits determination to ensure that assets frozen pursuant to paragraph 17 of resolution 1970 (2011) shall, at a later stage, as soon as possible be made available to and for the benefit of the people of the Libyan Arab Jamahiriya; [curs. in origineel, A-G]”
asset freezeis opgenomen in art. 5 van Pro de verordening:
1. Alle tegoeden en economische middelen die toebehoren aan, eigendom zijn van, in het bezit zijn van of onder zeggenschap staan van de in bijlagen II en III genoemde natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten en lichamen, worden bevroren.
(…)
Met Justice Blair, die in Engeland een geschil heeft voorgelegd gekregen over de vraag wie als voorzitter bevoegd is de LIA te vertegenwoordigen (nr. 1.13), meen ik dat “[t]he events since that time are complex, as are the parties’ contentions, but it is not necessary or appropriate to go into them in any detail for present purposes”. [18] In cassatie kan ervan worden uitgegaan dat de door de in Nederland gevestigde Palladyne en Palint beheerde en bewaarde vermogens van de op de Kaaimaneilanden gevestigde Upper Brook Companies op grond van de sanctiemaatregelen tegen de LIA zijn bevroren. Tussen Palladyne (en Palint) en Upper Brook zijn zowel in Nederland (nr. 1.12) als op de Kaaimaneilanden (nr. 1.15) verschillende procedures aanhangig gemaakt. De onderhavige zaak betreft een kortgedingprocedure waarin Upper Brook voorzieningen vordert die er kort gezegd toe strekken dat Palladyne en Palint informatie verschaffen en inzage geven in bescheiden over de wijze waarop de Upper Brook fondsen worden beheerd en bewaard en ertoe leiden dat geen verdere betalingen uit dat vermogen worden verricht (nr. 2.1). Het gaat derhalve om een vordering ex art. 843a Rv. De vordering wordt door het hof ten dele toegewezen omdat slechts ten dele sprake is van een rechtmatig belang. Dat komt in de praktijk geregeld voor. [19]
asset freezedie is opgelegd in de dwingende VN-resoluties.
Investment Management Agreementgeen verdere gelden, al dan niet ten titel van beheersvergoedingen, aan het fonds van Upper Brook onttrekken.
Palladyne c.s. zullen van de gemaakte kosten een specificatie en bewijsstukken van verschuldigdheid aan Upper Brook dienen te verschaffen.
Subonderdeel 1.1klaagt dat het oordeel van het hof getuigt van een onjuiste uitleg van de VN-resoluties. De resoluties moeten volgens het subonderdeel worden uitgelegd naar hun gewone of gangbare betekenis. De gewone of gangbare betekenis van het begrip ‘bevriezen’ (
freeze) van vermogensbestanddelen als bedoeld in paragraaf 17 van Resolutie 1970 (2011) en paragraaf 19 van Resolutie 1973 (2011) houdt, ook in de context van de resoluties, in dat van het stemrecht op die aandelen geen gebruik mag worden gemaakt.
asset freezeals bedoeld in subonderdeel 1.1. Het subonderdeel klaagt voorts dat voor zover het hof niet is uitgegaan van een onjuiste uitleg van de VN-sancties, het zijn oordeel ontoereikend heeft gemotiveerd.
freezeonder de betekenis van
keep or stop at a fixed level or in a fixed stateeen overeenkomstige omschrijving opgenomen: “prevent (assets) from being used for a period of time”. De definitie die van bevriezing van tegoeden wordt gegeven in art. 1 onder Pro b van Verordening (EU) nr. 204/2011 ter implementatie van de VN-resoluties is in overeenstemming met deze gewone betekenis van het begrip (nr. 3.3 hiervoor). Het bevriezen is kort gezegd gericht op het voorkómen van wijzigingen waardoor het gebruik van bedoelde tegoeden mogelijk zou worden gemaakt. In cassatie staat onbestreden vast dat “op dit moment nagenoeg geen beheerswerkzaamheden/beleggingsactiviteiten worden verricht en dat het vermogen onbenut geparkeerd staat op een rekening bij Deutsche Bank” (rov. 3.9). Het hof heeft mijns inziens in rov. 3.5 terecht aangenomen dat dat de
asset freezeop grond van sanctiemaatregelen tegen de Libische Staat niet meebrengt dat Palladyne niet van haar taken zou kunnen worden ontheven. De
asset freezewil in casu zeggen dat het vermogen geparkeerd blijft staan op de rekening bij Deutsche Bank. De door het hof getroffen voorzieningen dragen mijns inziens aan het doel van de
asset freezebij door te bewerkstelligen dat niet meer dan de werkelijke kosten voor het beheer en de bewaring van het vermogen onttrokken kunnen worden. Het doel van de
asset freezeblijkt uit par. 18 van Resolutie 1970 (2011), zoals bevestigd in par. 20 van Resolutie 1973 (2011) (nr. 3.1-3.2 hiervoor). De bevroren tegoeden dienen ten goede te komen aan het Libische volk (“
be made available to and for the benefit of the people of the Libyan Arab Jamahiriya”). Met de
asset freezedient voorkómen te worden dat de middelen kunnen worden aangewend voor de financiering van het regime van voorheen Kadhafi (“
potential source of funding for his regime”).
asset freezeals bedoeld in de VN-resoluties.
Libya (Restrictive Measures) (Overseas Territories) Order 2011het zijn oordeel ontoereikend heeft gemotiveerd door aan een aantal essentiële stellingen van Palladyne voorbij te gaan.
Libya (Restrictive Measures) (Overseas Territories) Order 2011 No. 1080. [23] Het hof verwijst weliswaar naar een brief van 18 september 2014 van de
financial secretaryvan de Kaaimaneilanden [24] , maar die verwijzing is niet dragend voor de argumentatie van het hof in rov. 3.5 (“zoals ook uit de door Upper Brook overgelegde brief (…) volgt”). De uitleg van het hof van de
asset freezeis gebaseerd op de dwingende VN-resoluties en de implementatie daarvan in de EU-verordeningen (nr. 3.13). De desbetreffende
Ordervoor de Kaaimaneilanden strekt overigens eveneens ter implementatie van de genoemde VN-resoluties en EU-Verordeningen. [25]
voldoende aannemelijk[curs. A-G] is dat het (voltallige bestuur van) de enig aandeelhouder van Upper Brook, de LIA, medio 2014 Palladyne als bestuurder heeft willen ontslaan” betekenis heeft toegekend aan het door [betrokkene 8] ondertekende aandeelhoudersbesluit. Ook hier weegt mee dat het oordeel van het hof een voorlopig karakter heeft. Dit blijkt voorts uit de in cassatie onbestreden rov. 3.9 waar het hof overweegt: “Gelet op dit een ander dient
serieus rekening[curs. A-G] te worden gehouden met de mogelijkheid dat Palladyne thans niet langer bevoegd is om als bestuurder van Upper Brook op te treden (en in het kader daarvan het beheer over het fonds te voeren en ter zake vergoedingen te incasseren) waardoor een voorziening op zijn plaats is die er toe strekt dat Palladyne c.s.
in afwachting van een beslissing van de bodemrechter[curs. A-G] over de rechtsgeldigheid en consequenties van de medio 2014 door de LIA genomen besluiten en de opzegging van de
Investment Management Agreement[curs. in origineel] geen verdere gelden, al dan niet ten titel van beheersvergoedingen, aan het fonds van Upper Brook onttrekken.” Het arrest voldoet ruimschoots aan het criterium dat het tenminste zodanig gemotiveerd is dat het voldoende inzicht geeft in de aan de beslissing ten grondslag liggende gedachtegang om de beslissing voor de partijen, maar ook voor de hogere rechter, controleerbaar en aanvaardbaar te maken (nr. 3.9-310 hiervoor).