Uitspraak
Rechtbank DEN HAAG
Team belastingrecht
zaaknummer: SGR 19/1572
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 2 december 2019 in de zaak tussen
[eiser] , wonende te [woonplaats] , eiser
(gemachtigde: mr. M.J. van Dam),
en
de inspecteur van de Belastingdienst, verweerder.
Procesverloop
Verweerder heeft aan eiser voor het jaar 2011 een aanslag inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen (IB/PVV) opgelegd en heffingsrente in rekening gebracht.
Verweerder heeft bij uitspraak op bezwaar van 22 februari 2019 de aanslag gehandhaafd.
Eiser heeft daartegen beroep ingesteld.
Verweerder heeft een verweerschrift ingediend.
Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 21 oktober 2019.
Namens eiser is de gemachtigde verschenen, vergezeld door [A] . Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door [B] en [C] .
Overwegingen
Feiten
1. Eiser, geboren op [geboortedatum] 1975, heeft de Nederlandse nationaliteit en woonde gedurende het jaar 2011 in Nederland op het adres [adres] te [woonplaats] .
2. Van 1 januari 2011 tot en met 31 augustus 2011 is eiser in dienstbetrekking werkzaam geweest bij Christa Intershipping Sarl, gevestigd te [plaats] , Luxemburg (Christa). Eiser heeft zijn werkzaamheden in die periode verricht op het binnenschip [naam schip] (het schip). Van 1 september 2011 tot en met 31 december 2011 is eiser in dienstbetrekking geweest bij [B.V.] , een in Nederland gevestigde werkgever.
3. Het schip is in deze periode voorzien van een certificaat als bedoeld in artikel 22 van Pro de Herziene Rijnvaartakte.
4. Op 4 augustus 2010 is een Rijnvaartverklaring afgegeven, waarop [B.V.] , gevestigd te Nederland. als eigenaar van het schip staat vermeld.
5. De bevoegde Luxemburgse autoriteit heeft aan eiser met dagtekening 20 april 2005 een E106‑verklaring afgegeven waarin wordt verklaard dat eiser vanaf 16 maart 2005 in Luxemburg recht heeft op prestaties uit hoofde van ziekte.
6. Op 16 oktober 2012 heeft eiser de aangifte IB/PVV voor het jaar 2011 ingediend. Daarbij heeft eiser een belastbaar inkomen uit werk en woning aangegeven van € 46.675. In de aangifte is voor het hele jaar verzocht om vrijstelling van de premieheffing volksverzekeringen.
7. Met dagtekening 25 oktober 2013 heeft verweerder de aanslag IB/PVV 2011 opgelegd naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van € 46.675. De verzochte vrijstelling van premieheffing volksverzekeringen is niet verleend voor de periode van 1 januari 2011 tot en met 31 augustus 2011. Verweerder heeft het bezwaar van eiser tegen de aanslag ontvangen op 4 december 2013.
Geschil8. In geschil is of de aanslag IB/PVV tot het juiste bedrag is opgelegd. Meer in bijzonder spitst het geschil zich toe op de vragen of:
- eiser van 1 januari 2011 tot en met 31 augustus 2011 in Nederland sociaal verzekerd en daarmee premieplichtig is voor de volksverzekeringen;
- verweerder op grond van de toepasselijke regelgeving mag heffen;
- eiser recht heeft op immateriële schadevergoeding in verband met overschrijding van de redelijke termijn.
9. Eiser stelt zich op het standpunt dat hij van 1 januari 2011 tot en met 31 augustus 2011 niet in Nederland sociaal verzekerd en daarmee niet premieplichtig is voor de volksverzekeringen. Eiser voert daartoe aan dat verweerder de door de Luxemburgse autoriteiten afgegeven E106-verklaring moet respecteren. Eiser stelt verder dat verweerder de premie volksverzekeringen niet mag heffen bij eiser, vanwege strijd met de procedurevoorschriften in de toepasselijke wettelijke bepalingen. Eiser verwijst ter onderbouwing van zijn standpunt (onder andere) naar de uitspraak van het Gerechtshof
’s-Hertogenbosch van 28 augustus 2019, ECLI:NL:GHSHE:2019:3139. Ten slotte stelt eiser dat sprake is van overschrijding van de redelijke termijn en dat hij recht heeft op immateriële schadevergoeding.
10. Verweerder heeft de stellingen van eiser gemotiveerd weersproken en heeft zich op het standpunt gesteld dat eiser voor de periode van 1 januari 2011 tot en met 31 augustus 2011 niet in aanmerking komt voor vrijstelling van premieheffing volksverzekeringen.
Beoordeling van het geschil
11. Eiser heeft ter zitting een beroep gedaan op de uitspraken van het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch van 28 augustus 2019, ECLI:NL:GHSHE:2019:3139, ECLI:NL:GHSHE:2019:3140 en ECLI:NL:GHSHE:2019:3141. De rechtbank ziet hierin evenwel geen aanknopingspunten voor de onderhavige zaak, reeds niet omdat daarin geen A1-verklaring is afgegeven en niet is gebleken van dubbele heffing.
Premieplicht onder nationale wetgeving
12. Vast staat dat eiser in 2011 in Nederland woonde en nog niet de leeftijd van 65 jaar had bereikt. Gelet hierop en op het bepaalde in de artikelen 2 en 6 van de Algemene ouderdomswet (AOW) en de dienovereenkomstige bepalingen in de overige volksverzekeringswetten, is eiser voor dat jaar aan te merken als Nederlands ingezetene en derhalve van rechtswege in Nederland verzekerd en premieplichtig voor de volksverzekeringen.
13. In afwijking van artikel 6 AOW Pro wordt op grond van artikel 6a AOW als verzekerde aangemerkt de persoon van wie de verzekering op grond van deze wet voortvloeit uit de toepassing van bepalingen van een verdrag of van een besluit van een volkenrechtelijke organisatie. Niet als verzekerde wordt aangemerkt de persoon op wie op grond van een verdrag of een besluit van een volkenrechtelijke organisatie de wetgeving van een andere mogendheid van toepassing is.
14. Eiser stelt zich op het standpunt dat hij niet in Nederland maar in Luxemburg verzekerd en premieplichtig is voor de volksverzekeringen. Nu eiser zich beroept op afwijking van bovengenoemde hoofdregel dat een Nederlandse ingezetene in Nederland is verzekerd voor de volksverzekeringen, rust op hem de last de daarvoor van belang zijnde feiten te stellen en - in geval van gemotiveerde betwisting door verweerder - aannemelijk te maken (vgl. Hoge Raad 24 oktober 2014, ECLI:NL:HR:2014:3016).
Bevoegdheid verweerder tot vaststelling verzekeringsplicht
15. Eiser heeft gesteld dat door het gebrek aan een A1-verklaring verweerder niet het Nederlands sociaal verzekeringsrecht van toepassing kan verklaren en er niet geheven kan worden, omdat alleen de Sociale Verzekeringsbank (SVB) de Nederlandse socialezekerheidswetgeving van toepassing kan verklaren.
16. Op grond van artikel 57 van Pro de Wet financiering sociale verzekeringen is de rijksbelastingdienst belast met de heffing van de premies voor de volksverzekeringen. De premies voor de volksverzekeringen worden op grond van artikel 58 van Pro voornoemde wet bij wege van aanslag geheven. Artikel 11, eerste lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen bepaalt vervolgens dat de aanslag door verweerder wordt vastgesteld. De Belastingdienst is derhalve bevoegd om premie volksverzekeringen te heffen en heffing vindt plaats van de premieplichtige. Om de premieplicht te kunnen vaststellen zal verweerder eerst moeten constateren of sprake is van verzekeringsplicht aan de hand van de ingevolge de aanwijsregels toe te passen regelgeving en de daarbij van belang geachte feiten en omstandigheden. Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder in het onderhavige geval overeenkomstig deze regelgeving zijn heffingsbevoegdheid uitgeoefend.
Verzekeringsplicht
17. Het binnenschip waarop eiser van 1 januari 2011 tot en met 31 augustus 2011 werkzaam was, is voorzien van het certificaat als bedoeld in artikel 22 van Pro de Herziene Rijnvaartakte. Eiser valt daarom onder de personele werkingssfeer van de overeenkomst tussen de Rijnoeverstaten die zij op basis van artikel 16, lid 1, van Verordening (EG) 883/2004 (de Basisverordening) betreffende de vaststelling van de op Rijnvarenden toepasselijke wetgeving 883/2004 (de Rijnvarendenovereenkomst) in afwijking van de in titel II van de Basisverordening opgenomen toewijzingsregels hebben gesloten. Eiser valt eveneens onder de materiële werkingssfeer omdat hij zijn werkzaamheden heeft verricht aan boord van een schip dat is voorzien van het certificaat voor de Rijnvaart en dat met winstoogmerk wordt gebruikt door een in Nederland gevestigd bedrijf ( [B.V.] ., gevestigd te Nederland). Op basis van de Rijnvarendenovereenkomst is op eiser de Nederlandse sociale zekerheidswetgeving van toepassing.
E106-verklaring
18. Eiser wijst op een E106-verklaring waarin staat dat Luxemburg op 20 april 2005 een E106‑verklaring heeft afgegeven waarin wordt verklaard dat eiser vanaf 16 maart 2005 in Luxemburg recht heeft op prestaties uit hoofde van ziekte. Eiser heeft ter zitting gesteld dat artikel 6 lid 2 van Pro de Rijnvarendenovereenkomst als overgangsbepaling het rechtsgevolg van bindende werking in het leven roept en dat daarom de E106-verklaring geldig is in 2011.
19. De rechtbank overweegt dat aan de E106-verklaring onder de oude Verordening (EEG) nr. 1408/71 geen betekenis toekwam in gevallen waarin het Rijnvarendenverdrag van toepassing was (vgl. HR 11 oktober 2013, ECLI:NL:HR:2013:CA0827, en HR 2 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:2904). Die verklaring krijgt naar het oordeel van het rechtbank niet opeens betekenis door de inwerkingtreding per 1 mei 2010 van de Basisverordening. Uit de considerans van de op artikel 16 van Pro de Basisverordening gestoelde Rijnvarendenovereenkomst volgt verder dat de daarbij betrokken lidstaten het regime van het Rijnvarendenverdrag (ongewijzigd) hebben willen voortzetten (vgl. Gerechtshof Den Haag van 29 mei 2019, ECLI:NL:GHDHA:2019:1884).
Eiser heeft verder ter zitting gesteld dat de E106-verklaring wel degelijk rechtskracht heeft, omdat de Luxemburgse autoriteiten op 23 november 2010 bevestigd hebben dat de E106-verklaring geldig is gebleven, terwijl de Verordening (EG) 883/2004 (de Basisverordening) op dat moment in Luxemburg al van kracht was. Deze E106-verklaring is echter afgegeven op grond van de oude Verordening (EEG) nr. 1408/71. Aan deze E106-verklaring kan dus geen rechtskracht worden toegekend.
20. Gelet op het feit dat de Rijnvaartovereenkomst van toepassing is op eiser, dat de Rijnvaartverklaring vermeldt dat de eigenaar van het schip een Nederlandse vennootschap is en dat de E106-verklaring geen rechtskracht heeft, is de rechtbank van oordeel dat de socialezekerheidswetgeving van Nederland op eiser van toepassing is. Dit betekent dat eiser in de periode van 1 januari 2011 tot en met 31 augustus 2011 in Nederland sociaal verzekerd is en premieplichtig is voor de volksverzekeringen.
Schending procedurevoorschriften
21. Eiser heeft verder gesteld dat verweerder zich niet gehouden heeft aan de procedurevoorschriften van artikel 6 van Pro de Verordening (EG) 987/2009 (de Toepassingsverordening), artikel 16 van Pro de Toepassingsverordening en artikel 73 van Pro de Toepassingsverordening. Hierdoor heeft verweerder zich niet gehouden aan het beginsel van loyale samenwerking tussen lidstaten en het doeltreffendheidsbeginsel. Eiser concludeert dat de opgelegde aanslag daarom niet in stand kan blijven.
22. Ten aanzien van de schending van de procedure van artikel 16 van Pro de Toepassingsverordening overweegt de rechtbank als volgt. In artikel 16 van Pro de Toepassingsverordening is de procedure voor de toepassing van artikel 13 van Pro Verordening (EG) 883/2004 (de Basisverordening) geregeld. Echter, in het onderhavige geval is artikel 13 van Pro de Basisverordening niet van toepassing. Op eiser is immers de krachtens artikel 16 van Pro de Basisverordening gesloten Rijnvarendenovereenkomst van toepassing, waarin uitzonderingen op onder meer artikel 13 van Pro de Basisverordening zijn vastgesteld. Het standpunt van eiser faalt derhalve.
23. Eiser stelt op grond van het beginsel van loyale samenwerking, zoals dat is neergelegd in artikel 4, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie verweerder in overleg had moeten treden met de bevoegde Luxemburgse autoriteit op grond van artikel 16 van Pro de Toepassingsverordening.
24. Ook dit standpunt faalt. In de verhouding tussen Nederland en Luxemburg zijn de Rijnvarendenovereenkomst en de daarin opgenomen aanwijsregels bindend, zodat van handelen in strijd met het beginsel van loyale samenwerking wegens het niet volgen van de procedure van artikel 16 van Pro de Toepassingsverordening geen sprake kan zijn.
25. Naar het oordeel van de rechtbank zal eiser, indien hij een uitzondering op de aanwijsregels van de Rijnvarendenovereenkomst wenst, daartoe overeenkomstig de in artikel 18 van Pro de Toepassingsverordening beschreven procedure een verzoek moeten indienen bij de bevoegde autoriteit of het orgaan dat is aangewezen door de autoriteit van de lidstaat waarvan hij toepassing van de wetgeving wenst, in dit geval Luxemburg. Een dergelijk verzoek tot regularisatie kan geen inzet zijn van de onderhavige procedure, aangezien verweerder niet bevoegd is om een dergelijke 'regularisatieprocedure' te voeren.
26. Ten aanzien van de bepaling in artikel 73 van Pro de Toepassingsverordening overweegt de rechtbank als volgt. Eiser is het jaar 2011 voor de volksverzekeringen verzekerd in Nederland. Aan de in artikel 73, tweede lid, van de Toepassingsverordening genoemde terugbetaling van reeds in een andere Lidstaat betaalde sociale zekerheidspremies kan slechts worden toegekomen nadat het bevoegde orgaan van de Lidstaat waarvan de verzekeringsplicht is vastgesteld, in dit geval Nederland, zekerheid heeft gekregen over de aan de Lidstaat die op grond van artikel 6, vierde lid, van de Toepassingsverordening de verzekeringsplicht voorlopig heeft vastgesteld betaalde premies. Wat er zij van de mogelijkheid in de onderhavige procedure van verrekening, eiser heeft niet aannemelijk gemaakt dat de bevoegde autoriteit in Luxemburg de sociale verzekeringsplicht in Luxemburg voor de periode van 1 januari 2011 tot en met 31 augustus 2011 voorlopig heeft vastgesteld. Een (geldige) A1- of E101-verklaring over deze periode is er niet.
Immateriële schadevergoeding
27. Eiser stelt dat hij in verband met het overschrijden van de redelijke termijn in aanmerking komt voor een immateriële schadevergoeding. Hiertegenover stelt verweerder dat van een overschrijding van de redelijk termijn geen sprake is nu eiser heeft ingestemd met een verlenging van de beslistermijn tot de uitspraak op bezwaar.
28. Bij de beoordeling van de vraag of de redelijke termijn is overschreden, moet worden aangesloten bij de uitgangspunten die zijn neergelegd in de arresten van de Hoge Raad van 22 april 2005, ECLI:NL:HR:2005:AO9006 en 19 februari 2016,
ECLI:NL:HR:2016:252. Voor een uitspraak in eerste aanleg heeft te gelden dat deze niet binnen een redelijke termijn geschiedt, indien de rechtbank niet binnen twee jaar nadat die termijn is aangevangen uitspraak doet, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden. De termijn vangt aan op het moment waarop verweerder het bezwaarschrift ontvangt. Indien de redelijke termijn is overschreden, dient als uitgangspunt een tarief te worden gehanteerd van € 500 per half jaar dat die termijn is overschreden, waarbij het totaal van de overschrijding naar boven wordt afgerond.
29. Instemming van eiser met overschrijding van de wettelijke termijn vormt een bijzondere omstandigheid in voormelde zin (vgl. Hoge Raad van 13 oktober 2017, ECLI:NL:HR:2017:2600). Door de instemming kan immers voor de op die instemming betrekking hebbende tijd niet worden gezegd dat sprake is van spanning en frustratie bij eiser. Eisers betoog, onder verwijzing naar de uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant (ECLI:NL:RBZWB:2019:1616), dat instemming van eiser met een verlenging van de beslistermijn niet aan te merken is als een bijzondere omstandigheid die een langere behandeltermijn rechtvaardigt, volgt de rechtbank niet. Door verweerder is ter zitting aangevoerd – hetgeen door eiser niet is betwist – dat de verlenging van de beslistermijn mede verband hield met richtinggevende beslissingen van de Hoge Raad die werden verwacht en die eveneens van belang zouden (kunnen) zijn voor de uitkomst van de onderhavige procedures. Van een vergelijkbare situatie als aan de orde in de voornoemde uitspraak is dan ook niet, althans onvoldoende, gebleken. Nu eiser ongeclausuleerd met de verlenging van de beslistermijn had ingestemd, was hij hieraan gebonden. Het is ook niet gebleken dat eiser op enig moment met verweerder contact heeft gehad over het langer voortduren van de beslistermijn.
30. Op 4 augustus 2014 heeft de gemachtigde van eiser ingestemd met het door verweerder in zijn brief van 31 juli 2014 gedane voorstel om de beslistermijn op het bezwaar te verlengen met “de periode welke ligt tussen de beslisdatum van artikel 7:10, lid 3, Awb, zijnde 17-01-2014, en de datum waarop ik uitspraak doe op uw bezwaarschrift.” Aangezien verweerder op 22 februari 2019 uitspraak op het bezwaar heeft gedaan, dient de redelijke termijn te worden verlengd met de periode van 17 januari 2014 tot en met 22 februari 2019, zijnde (afgerond) vijf jaar en twee maanden. Het bezwaarschrift is door verweerder ontvangen op 4 december 2013 en de rechtbank doet uitspraak op 2 december 2019. Dat is zes jaar na ontvangst van het bezwaarschrift. Dat betekent dat de redelijke termijn, rekening houdend met de termijnverlenging, voor de gezamenlijke behandeling van bezwaar en beroep niet is overschreden.
Heffingsrente
31. Eiser heeft tegen het in rekening brengen van heffingsrente geen afzonderlijke gronden aangevoerd. Gesteld noch gebleken is dat de heffingsrente naar een onjuist bedrag of in strijd met enige regel van geschreven of ongeschreven recht in rekening is gebracht.
Proceskosten
32. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. E.I. Batelaan-Boomsma, rechter, in aanwezigheid van
mr. F.J. Baak, griffier. De beslissing is in het openbaar uitgesproken op 2 december 2019.
griffier rechter
Afschrift verzonden aan partijen op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kunnen partijen binnen zes weken na verzending hoger beroep instellen bij het gerechtshof Den Haag (team belastingrecht), Postbus 20302,
2500 EH Den Haag.