Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Groningen
Bestuursrecht
zaaknummers: NL25.48726
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[naam], eiser,geboren op [geboortedatum],van Iraakse nationaliteit,V-nummer: [v-nummer],
(gemachtigde: mr. C.K.E.E. Fischer-Fuhler),
en
de minister van Asiel en Migratie, de minister
(gemachtigde: mr. G.W. Wezelman).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de asielaanvraag van eiser. Eiser is het hier niet mee eens. Hij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Mede aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de asielaanvraag.
1.1.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de afwijzing van de asielaanvraag niet in stand kan blijven
.Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
.Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2. Eiser heeft een aanvraag ingediend om verlening van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd. De minister heeft deze aanvraag met het bestreden besluit van
22 september 2025 in de verlengde procedure afgewezen als ongegrond. Daarbij is aan eiser een terugkeerbesluit opgelegd.
2.1.
Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.
2.2.
De minister heeft op 4 mei 2026 en 12 mei 2026 verweerschriften ingediend. Eiser heeft op 7 mei 2026 en 13 mei 2026 aanvullende beroepsgronden ingediend.
2.3.
De rechtbank heeft het beroep op 18 mei 2026, samen met de zaak met zaaknummer NL25.48723, op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, een tolk en de gemachtigde van de minister.
Beoordeling door de rechtbank
Het asielrelaas
3. Eiser legt aan zijn asielaanvraag ten grondslag dat hij in Irak geen goed leven kan leiden, omdat hij jezidi is. Nadat IS zijn dorp had aangevallen in 2014 is eiser met zijn familie naar het vluchtelingenkamp Khanké in Duhok gevlucht. Daar was het leven zwaar en heeft hij gewoond tot aan zijn vertrek in 2022. Eiser kan ook niet terug naar Sinjar, want ook daar is het niet veilig en het is platgebombardeerd. Eiser vreest voor vechtende groeperingen in Noord-Irak. De moslims zijn namelijk tegen de jezidi. Als jezidi wordt eiser gekleineerd en beledigd.
Het besluitvorming
4. De minister heeft de volgende asielmotieven aangemerkt:
- identiteit, nationaliteit en herkomst;
- problemen vanwege het behoren tot de jezidi gemeenschap.
- identiteit, nationaliteit en herkomst;
- problemen vanwege het behoren tot de jezidi gemeenschap.
4.1.
De minister vindt eisers identiteit, nationaliteit en herkomst geloofwaardig. De geloofwaardigheid van het tweede asielmotief heeft de minister in het midden gelaten. De minister beoordeelt dit asielmotief alleen op zwaarwegendheid.
4.2.
De minister acht de asielmotieven van eiser onvoldoende zwaarwegend. De minister wijst allereerst op de beleidswijziging met betrekking tot landgebonden beleid voor Irak. Hierin is overwogen dat uit het meest recente AAB Irak 2023 [1] niet meer blijkt dat jezidi’s omwille van hun geloof het risico lopen om in algemene zin slachtoffer te worden van geweld of ernstige schade. Volgens de minister heeft eiser niet aannemelijk gemaakt dat hij bij terugkeer zodanig ernstig gediscrimineerd wordt dat het voor hem onmogelijk is om op maatschappelijk en sociaal gebied te functioneren. Daartoe heeft de minister betrokken dat eiser heeft verklaard dat hij in het kamp Khanké drie jaar naar school is geweest en zijn vader en oom werk hadden. Ook heeft de oom van eiser verklaard dat er toegang was tot medische zorg en dat er verschillende winkels waren in Sinjar waar eiser en zijn familie eten en drinken konden kopen. Volgens de minister kan eiser terugkeren naar het ontheemdenkamp Khanké in de provincie Duhok in de Koerdische Autonome Regio (KAR). Het ontheemdenkamp kan volgens de minister gelden als normale woon- en verblijfplaats. Volgens de minister is het daarom niet aannemelijk dat eiser een gegronde vrees voor vervolging heeft of een reëel risico loopt op ernstige schade. Ook het feit dat eiser in Griekenland een vluchtelingenstatus heeft gekregen, betekent niet dat zijn aanvraag ook in Nederland moet worden ingewilligd. Verder overweegt de minister dat er adequate opvang beschikbaar is voor eiser in Irak. De ouders van eiser verblijven nog steeds in Irak. Zij hebben tot het vertrek van eiser altijd voor hem gezorgd. Ook heeft eiser regelmatig contact met zijn ouders en zijn de telefoonnummers van de ouders bekend, zodat het precieze adres achterhaald kan worden. Tot slot overweegt de minister dat terugkeer in het belang van eiser is omdat het in eisers belang is om zich met zijn ouders te herenigen, in een land waar eiser het grootste gedeelte van zijn leven heeft gewoond, hij de taal spreekt en naar school is geweest. De minister heeft dan ook geconcludeerd tot afwijzing van de asielaanvraag.
Mocht de minister het ontheemdenkamp aanmerken als normale woon- of verblijfplaats?
5. Eiser heeft aangevoerd dat de minister ten onrechte heeft gesteld dat hij kan terugkeren naar het ontheemdenkamp in de KAR. In het kamp is sprake van zeer inhumane omstandigheden en de veiligheidssituatie is zeer fragiel. Toegang tot werk, scholing en gezondheidszorg is er amper. Volgens eiser heeft de minister onvoldoende onderzocht waarom de erbarmelijke omstandigheden in het ontheemdenkamp niet zodanig zijn dat sprake is of kan zijn van een gegronde vrees voor vervolging of een reëel risico op ernstige schade. Ter onderbouwing heeft eiser een brief van VWN [2] van 18 november 2025 overgelegd.
5.1.
De beroepsgrond slaagt. De rechtbank is van oordeel dat de minister onvoldoende heeft gemotiveerd dat het ontheemdenkamp in de KAR kan worden beschouwd als normale woon- en verblijfplaats voor jezidi’s uit de regio Sinjar. De rechtbank verwijst ter onderbouwing van haar oordeel naar haar uitspraken van onder meer 4 februari 2025, [3] 8 juli 2025, [4] 18 augustus 2025 [5] en 24 november 2025 [6] en maakt de rechtsoverwegingen 11.2 tot en met 11.7 in de uitspraak van 24 november 2025 in deze uitspraak tot de hare.
Heeft de minister voldoende gemotiveerd dat er adequate opvang beschikbaar is voor eiser?
6. Eiser voert aan dat de minister onvoldoende heeft gemotiveerd dat er voor hem adequate opvang beschikbaar is in Irak. Eiser betoogt dat zijn minderjarigheid met zich meebrengt dat hij als bijzonder kwetsbaar moet worden aangemerkt. De minister heeft in het bestreden besluit dan ook onvoldoende afgewogen in hoeverre zijn ouders adequate opvang kunnen bieden onder de omstandigheden waarin zij verkeren. De minister heeft eiser hier onvoldoende over gehoord. Tijdens het nader gehoor is onvoldoende doorgevraagd, ook is de besluitvorming niet aangepast op het kindniveau en zijn geen inlichtingen ingewonnen bij de voogd. Bovendien is eiser onvoldoende in staat gebleken om alle relevante informatie te verschaffen over de barre omstandigheden waarin zijn familie verkeert. Ter onderbouwing verwijst eiser naar de in beroep overgelegde brief van Nidos van 12 mei 2026.
6.1.
De rechtbank is van oordeel dat de minister de leefomstandigheden van de ouders van eiser ten onrechte niet heeft betrokken bij de vraag of er voor eiser sprake is van adequate opvang bij zijn ouders. Uit de uitspraak van de Afdeling van 20 december 2023, [7] waarnaar de minister verwijst, volgt niet dat er helemaal niet behoeft te worden gekeken naar de (leef)omstandigheden op de plek waar de minderjarige vreemdeling naar moet terugkeren. Dat de ouders van eiser een zorgplicht hebben, maakt dit niet anders. Dit betekent namelijk nog niet dat het verblijf bij de ouders voor eiser verantwoord is. De minister had in deze situatie dan ook onderzoek moeten doen naar de leefomstandigheden in het dorp van de ouders van eiser. De algemene vragen tijdens het gehoor acht de rechtbank hiervoor onvoldoende. Ook deze beroepsgrond slaagt.
Heeft de minister aan eiser een terugkeerbesluit kunnen opleggen?
Heeft de minister aan eiser een terugkeerbesluit kunnen opleggen?
7. Eiser stelt dat de minister ten onrechte in het terugkeerbesluit heeft opgenomen dat hij moet terugkeren naar Irak aangezien hij over een verblijfsvergunning in Griekenland beschikt. Onduidelijk is of de Griekse autoriteiten de verleende vluchtelingenstatus intrekken. Zolang daarvan niet is gebleken is er nog sprake van internationale bescherming in Griekenland en kan er dus ook geen terugkeerbesluit worden opgelegd.
7.1.
De rechtbank stelt vast dat niet is gebleken dat de minister de Griekse autoriteiten op de hoogte heeft gesteld van de uitkomst van de in Nederland gevolgde asielprocedure en dat ook niet is gebleken dat de Griekse autoriteiten de verleende vluchtelingenstatus van eiser hebben ingetrokken. De rechtbank is van oordeel dat de minister geen terugkeerbesluit kan nemen in zaken van Griekse statushouders voordat hij de uitkomst van zijn beoordeling of de vreemdeling in aanmerking komt voor een asielstatus heeft gedeeld met de Griekse autoriteiten en deze in reactie hierop hebben aangegeven dat zij aanleiding zien om de verleende asielstatus in te trekken. [8] Het terugkeerbesluit is derhalve ten onrechte aan eiser opgelegd. Dit betekent dat sprake is van een zorgvuldigheidsgebrek. Het bestreden besluit komt ook om die reden voor vernietiging in aanmerking.
Conclusie en gevolgen
8. Het beroep is gegrond. Dat betekent dat eiser gelijk krijgt. De minister heeft de asielaanvraag ten onrechte afgewezen. Al om deze reden heeft de minister geen terugkeerbesluit aan eiser mogen opleggen. De minister heeft het ontheemdenkamp Khanké niet mogen aanmerken als normale woon- en verblijfplaats en heeft onvoldoende gemotiveerd dat van eiser verlangd kan worden om hiernaar terug te keren. Verder heeft de minister in het kader van de beoordeling van de adequate opvang onvoldoende onderzoek gedaan naar de leefomstandigheden van de ouders. Ook heeft de minister ten onrechte nagelaten de uitkomst van zijn beoordeling over de asielaanvraag van eiser te delen met de Griekse autoriteiten en af te wachten of dit voor de Griekse autoriteiten aanleiding vormt om de verleende asielstatus in te trekken. De beroepsgrond over de situatie in Sinjar laat de rechtbank daarom onbesproken.
10. De rechtbank veroordeelt de minister in de door eiser gemaakte proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatige verleende rechtsbijstand in samenhangende zaken vast op
€ 1.868,- (1 punt voor het indienen van het beroepschrift, 1 punt voor het verschijnen ter zitting, met een waarde per punt van € 934,-, en een wegingsfactor 1).
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- vernietigt het bestreden besluit van 22 september 2025;
- draagt de minister op binnen zes weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op de aanvraag, waarbij rekening wordt gehouden met deze uitspraak;
- veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.
Deze uitspraak is gedaan door mr. L.J. van der Veen, rechter, in aanwezigheid van
mr.V. Vegter, griffier, en openbaar gemaakt door middel van gepseudonimiseerde publicatie op rechtspraak.nl.
mr.V. Vegter, griffier, en openbaar gemaakt door middel van gepseudonimiseerde publicatie op rechtspraak.nl.
De uitspraak is openbaar gemaakt en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is bekendgemaakt. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.