ECLI:NL:RBNHO:2025:15954

Uitspraak

RECHTBANKNOORD-HOLLAND

Civiel recht

Kantonrechter

Zittingsplaats Haarlem

Zaaknummer: 11744373 \ CV EXPL 25-3721

Vonnis van 17 december 2025

in de zaak van

1.[eiser 1],

te [plaats 1],
verder te noemen: [eiser 1],
2.
[eiser 2],

te [plaats 2],
verder te noemen: [eiser 2],

eisende partijen,

hierna te noemen: [eiser 1], [eiser 2] en (gezamenlijk) eisers,

gemachtigde: mr. A. Lange (FNV),

tegen

VOORZET ARBEID B.V.,

te Haarlem,

gedaagde partij,

hierna te noemen: Voorzet Arbeid,

gemachtigde: mr. E.M. Hoogeveen.

De zaak in het kort

Deze zaak gaat over de vraag of gedaagde is aan te merken als werkgever in de zin van de werkingssfeerbepaling van de cao Gehandicaptenzorg. De kantonrechter beantwoordt deze vraag ontkennend en wijst de vorderingen van eisers daarom af.

1.De procedure

1.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding van 26 mei 2025 met producties

- de conclusie van antwoord met producties

- de akte overlegging aanvullende producties van Voorzet Arbeid

- het tussenvonnis van 27 augustus 2025

- de mondelinge behandeling van 20 november 2025 waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt. Beide partijen hebben de zaak bepleit aan de hand van pleitaantekeningen die zijn overgelegd.

1.2.

Ten slotte is vonnis bepaald.

2.Feiten

2.1.

Voorzet Arbeid is een onderneming die zich bezig houdt met begeleiding van personen met autisme op de arbeidsmarkt. In de inschrijving bij de KvK staat als omschrijving van de activiteiten: ‘Arbeidsbemiddeling Het verzorgen van re-integratie ten behoeve van (jong) gehandicapten; jobcoaching’.

2.2.

De moeder van Voorzet Arbeid is Voorzet B.V. (hierna: Voorzet). Onder Voorzet valt naast Voorzet Arbeid ook de entiteit Voorzet Begeleiding B.V. (hierna: Voorzet Begeleiding). Tussen Voorzet Arbeid en Voorzet Begeleiding bestaat geen vennootschapsrechtelijke band.

2.3.

Voorzet Arbeid en Voorzet Begeleiding maken samen gebruik van de domeinnaam www.voorzet.nl. Op de website staat over de missie en visie van Voorzet:

‘Onze missie

Wij ondersteunen mensen met autisme op alle levensgebieden, bij het verbeteren van hun algehele functioneren.

Onze visie

Voorzet is een organisatie, welke breed gespecialiseerd is in de ondersteuning van mensen met autisme. Vanuit onze overtuiging dat wonen, werken, onderwijs en vrije tijd bij mensen met autisme onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, ondersteunen wij deze mensen op alle levensgebieden. Wij hebben een duurzame relatie met onze cliënten, waarbij de cliënt te allen tijde centraal staat. De wensen en mogelijkheden van de cliënt gelden als uitgangspunt voor de ondersteuning, gedurende iemands gehele levensloop.’.

Over Voorzet Arbeid staat op de website onder meer:

In opdracht van het UWV, gemeentes, cliënten zelf en werkgevers voeren wij verschillende soorten re-integratietrajecten uit.

De doelstellingen lopen uiteen van werkfit maken tot het zoeken naar een duurzaam passende werkplek.

Voorzet heeft meer dan 30 jaar ervaring in het begeleiden van mensen met autisme op verschillende levensgebieden. Voor alle trajecten geldt dat we begeleiding op maat bieden en door onze kennis over autisme goed kunnen aansluiten bij de specifieke vragen van onze doelgroep.

Naast de begeleiding naar werk kan ook ambulante begeleiding (vanuit de WMO) ingezet worden, om ondersteuning te bieden bij problemen die spelen in de thuis- of persoonlijke situatie (die vaak ook invloed hebben op de werkvloer). Hierdoor wordt de kans op het vinden en behouden van passend werk vergroot. We hebben een groot netwerk van werkgevers, waarmee samengewerkt wordt. (…)’

2.4.

[eiser 1] is van 1 augustus 2025 tot 31 december 2023 bij Voorzet Arbeid in dienst geweest, laatstelijk in de functie van senior trajectbegeleider.

2.5.

[eiser 2] is sinds 16 februari 2016 bij Voorzet Arbeid in dienst, laatstelijk in de functie van trajectbegeleider/klachtenbehandelaar.

2.6.

Bij Voorzet Arbeid wordt geen cao toegepast en worden de arbeidsvoorwaarden bepaald door het in het Handboek Voorzet Autisme vastgelegde medewerkersreglement. Bij Voorzet Begeleiding wordt de cao Gehandicaptenzorg (hierna: cao GHZ) toegepast.

2.7.

Het onderscheid in arbeidsvoorwaarden tussen Voorzet Arbeid en Voorzet Begeleiding heeft bij de werknemers van Voorzet Arbeid tot onvrede geleid. Voorzet Arbeid heeft daarom in 2022 besloten om de salarisschalen van de cao GHZ te gaan volgen.

2.8.

Bij brief van 14 september 2022 hebben eisers Voorzet Arbeid, bij monde van hun gemachtigde, verzocht om integrale toepassing van de cao GHZ. Dit verzoek is niet gehonoreerd. Er heeft wel collectief overleg met FNV plaatsgevonden, maar dat is in 2024 gestagneerd.

2.9.

Voorzet Arbeid heeft een onderzoeksrapport uit 2019 van Zicht risico- en verzekeringsadviseurs (Zicht adviseurs) overgelegd, waarin is geconcludeerd dat geen cao is gevonden die op de onderneming van toepassing is.

2.10.

Bij brief van 22 juli 2021 heeft het Pensioenfonds Zorg & Welzijn (PFZW) laten weten dat de verplichtstelling van het pensioenfonds niet op Voorzet Arbeid van toepassing is.

2.11.

Bij e-mail van 24 oktober 2024 heeft de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) Voorzet Begeleiding laten weten dat zij geen lid kan worden omdat
‘jullie geen organisatie zijn die professioneel zorg, ondersteuning en jeugdhulp bieden (…)’.

3.Het geschil

3.1.

Eisers vorderen - samengevat – dat de kantonrechter bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad:
a) voor recht verklaart dat Voorzet Arbeid gedurende de (litigieuze periodes van) algemeenverbindendverklaring gehouden is (geweest) om de bepalingen uit de cao GHZ na te leven en toe te passen binnen de arbeidsverhouding met eisers;

b) Voorzet Arbeid veroordeelt tot (na)betaling aan [eiser 1] van achterstallig salaris, vakantietoeslag, eindejaarsuitkering en opgebouwde doch niet genoten vakantie- en verlofdagen, te vermeerderen met de wettelijke verhoging en wettelijke rente daarover;

c) Voorzet Arbeid veroordeelt tot (na)betaling aan [eiser 2] van achterstallig salaris, vakantietoeslag en eindejaarsuitkering, te vermeerderen met de wettelijke verhoging en wettelijke rente daarover, en tot het bijschrijven van 59,37 uur vakantie- en verloftegoed;

d) Voorzet Arbeid veroordeelt tot betaling van buitengerechtelijke incassokosten;

d) Voorzet Arbeid veroordeelt in de proceskosten, vermeerderd met nakosten en rente.

3.2.

Eisers leggen aan hun vordering (samengevat) ten grondslag dat Voorzet Arbeid gehouden is om in periodes van algemeen verbindend verklaring de cao GHZ toe te passen, omdat Voorzet Arbeid onder de werkingssfeer van deze cao valt. Dat is het geval omdat Voorzet Arbeid zich bezig houdt met dienstverlening en/of ondersteuning aan jongeren met een handicap (autisme). Dat het specifiek gaat om arbeidsbemiddeling of begeleiding naar en in werk doet daaraan niet af, omdat de nadruk van de dienstverlening van Voorzet Arbeid ligt op de specifieke doelgroep waardoor zorgverlening en arbeidsbemiddeling in elkaar overlopen.

3.3.

Voorzet Arbeid voert verweer. Voorzet Arbeid concludeert tot afwijzing van de vorderingen van eisers, met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van eisers in de kosten van deze procedure. Voorzet Arbeid voert (samengevat) aan dat zij geen zorg- en/of jeugdhulp aanbieder is voor mensen met een lichamelijke, verstandelijke en/of zintuiglijke handicap, maar een arbeidsbemiddelaar voor mensen met autisme, om welke reden Voorzet Arbeid niet onder de werkingssfeerbepaling van de cao GHZ valt.

3.4.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

4.De beoordeling

4.1.

Partijen twisten over de vraag of Voorzet Arbeid onder de werkingssfeerbepaling van de cao GHZ valt. Wanneer dat het geval is, is Voorzet Arbeid gehouden de bepaling van de cao na te leven voor de periode dat die bepalingen algemeen verbinden zijn (of worden) verklaard.

4.2.

Partijen zijn het erover eens dat de uitleg van de werkingssfeerbepaling in de cao moet plaatsvinden aan de hand van de zogeheten cao-norm. Dat betekent dat voor de uitleg van deze bepaling in beginsel de bewoordingen daarvan, gelezen in het licht van de gehele tekst, van doorslaggevende betekenis zijn, waarbij het niet aankomt op de bedoelingen van partijen, voor zover deze niet uit de bepalingen kenbaar zijn, maar op de betekenis die naar objectieve maatstaven volgt uit de bewoordingen waarin de tekst (en de eventuele toelichting daarop) zijn gesteld. Bij deze uitleg kan onder meer acht worden geslagen op de elders in de tekst gebruikte formuleringen en op de aannemelijkheid van de rechtsgevolgen waartoe de onderscheiden, op zichzelf mogelijke tekstinterpretaties zouden leiden.

4.3.

In artikel 1:2 lid 1 van Pro de cao GHZ is bepaald dat de cao van toepassing is op arbeidsovereenkomsten tussen werkgevers als bedoeld in artikel 1:1 sub a en Pro hun werknemers. In artikel 1:1 sub a cao Pro staat wat in de cao wordt verstaan onder werkgever, te weten:

‘Een (zorg en/of jeugdhulp) aanbieder, zijnde een rechtspersoon, die al dan niet samen met één of meer andere rechtspersonen, één of meer organisatie(s) in stand houdt met als doelstelling: het verlenen van zorg- en dienstverlening en/of ondersteuning aan mensen met een:

lichamelijke handicap en/of
verstandelijke handicap en/of
zintuiglijke handicap.’

4.4.

Voor toepasselijkheid van de cao moet dus sprake zijn van een (i) zorg- en/of jeugdhulpaanbieder met (ii) als doelstelling het verlenen van zorg- en dienstverlening en/of ondersteuning (iii) aan mensen met een lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke handicap.

4.5.

Eisers stellen dat aan al deze elementen is voldaan, omdat Voorzet Arbeid een rechtspersoon is, die zorg- en dienstverlening/ondersteuning/hulp biedt aan mensen met autisme, wat beschouwd moet worden als een zintuiglijke handicap. Voor wat betreft het vereiste van de doelstelling hebben eisers verwezen naar de website van Voorzet, waaruit volgt dat het grotere geheel ‘Voorzet’ blijkens zijn visie en missie ondersteuning biedt op alle levensgebieden. Vanwege de focus op de specifieke doelgroep en bijbehorende behoeften, wordt maatwerk toegepast dat méér omvat dan reguliere arbeidsbemiddeling en waardoor hulp- en zorgverlening en arbeidsbemiddeling in elkaar overlopen. Eisers hebben verder naar voren gebracht dat er geen strikte scheiding is tussen Voorzet Begeleiding en Voorzet Arbeid en dat de cao GHZ bij Voorzet Begeleiding wel wordt toegepast.

4.6.

De kantonrechter oordeelt als volgt.

Verhouding Voorzet Arbeid en Voorzet Begeleiding

4.7.

Voorzet Arbeid heeft er terecht op gewezen dat voor iedere vennootschap afzonderlijk moet worden bezien of de cao van toepassing is.^[1]Dat betekent dat uitsluitend gekeken moet worden naar (de activiteiten van) de rechtspersoon Voorzet Arbeid en niet ook naar (die van) de rechtspersonen Voorzet en/of Voorzet Begeleiding. De kantonrechter zich goed kan voorstellen dat het voor eisers onrechtvaardig voelt dat de cao GHZ wel wordt toegepast op de werknemers van Voorzet Begeleiding, met wie zij veel samenwerken en zich nauw verbonden voelen. Uit dat enkele feit kan echter niet de conclusie worden getrokken dat de cao ook van toepassing is op Voorzet Arbeid.

Ten eerste niet omdat Voorzet Arbeid gemotiveerd heeft toegelicht dat Voorzet Arbeid en Voorzet Begeleiding andere activiteiten ontplooien, zoals ook volgt uit de website. Waar Voorzet Arbeid zich richt op arbeidsbemiddeling en re-integratie-begeleiding (alle ondersteuning en begeleiding benodigd voor het verkrijgen en behouden van werk), houdt Voorzet Begeleiding zich bezig met ambulante begeleiding in de privé-situatie, het onderwijs, oudercoaching, sociale activering en psycho-educatie aan personen met autisme. Dat Voorzet Begeleiding dezelfde doelgroep bedient en dezelfde website gebruikt, maakt het voorgaande niet anders. Dat geldt ook voor de stelling van eisers dat tussen beide entiteiten geregeld (leidinggevend) personeel wordt uitgewisseld. Die stelling is bovendien niet komen vast te staan door de gemotiveerde betwisting door Voorzet Arbeid.
Ten tweede niet omdat Voorzet Arbeid heeft verklaard dat de cao bij Voorzet Begeleiding vrijwillig wordt toegepast en niet omdat de activiteiten van Voorzet Begeleiding onder de werkingssfeerbepaling van de cao vallen. Eisers bestrijden dit, maar de vraag of Voorzet Begeleiding (ook/wel) onder de werkingssfeer van de cao GHZ valt, ligt in deze procedure niet voor. De kantonrechter

Geen zorg- en/of hulpaanbieder in de zin van de cao

4.8.

Om onder de werkingssfeer van de cao te vallen, moet Voorzet Arbeid allereerst kwalificeren als een zorg- en/of jeugdhulpaanbieder met als doelstelling het verlenen van zorg- en dienstverlening en/of ondersteuning (ad i en ii). De kantonrechter oordeelt dat eisers onvoldoende hebben gesteld om te concluderen dat dit het geval is. Zij hebben weliswaar verwezen naar de website, maar niet toegelicht waarom daaruit zou volgen dat Voorzet Arbeid een zorg- en/of jeugdhulpaanbieder is. Blijkens de tekst op de website en de KvK-inschrijving houdt Voorzet Arbeid zich bezig met begeleiding/ondersteuning bij re-integratie en jobcoaching in opdracht van werkgevers en UWV. Voorzet Arbeid heeft (met stukken onderbouwd) toegelicht dat alle begeleiding en ondersteuning erop is gericht om de doelgroep klaar te stomen en te behouden voor de arbeidsmarkt. Dat dit vanwege de betreffende doelgroep vaak (veel) meer om het lijf heeft dan bij een regulier bemiddeling- of re-integratiebureau, is niet in geschil, maar dat maakt nog niet dat daardoor sprake is van het aanbieden van zorg en/of jeugdhulp. Ook de in de functie-omschrijving van een trajectbegeleider bij Voorzet Arbeid genoemde taken, zoals het inschatten van de arbeidsmogelijkheden van een client, het werven van banen en onderhouden van contacten met (potentiële) werkgevers, het plaatsen en begeleiden van cliënten en werkgevers, het geven van voorlichting over beperkingen, subsidies en aanpassingen, en het zorgdragen voor verslaglegging/begeleidingsplannen bieden daarvoor onvoldoende aanknopingspunten.

4.9.

Dat Voorzet Arbeid niet als zorg- of jeugdhulpaanbieder in de zin van de cao GHZ kan worden beschouwd, vindt verder steun in het rapport van Zicht adviseurs^[2]. Met betrekking tot de e-mail van VGN^[3]stelt Voorzet Arbeid terecht dat als Voorzet Begeleiding al geen lid kan worden omdat zij geen professionele zorg, ondersteuning en jeugdhulp biedt ervan moet worden uitgegaan dat Voorzet Arbeid (die zich qua werkzaamheden richt op arbeidsbemiddeling) evenmin professionele zorg, ondersteuning en jeugdhulp biedt. Ook de vaststelling van het PFZW^[4]dat Voorzet Arbeid niet onder het verplichtstellingsbesluit voor de bedrijfstakpensioenfonds Zorg en Welzijn valt, ondersteunt de conclusie dat Voorzet Arbeid geen zorg- of jeugdhulpaanbieder in de zin van de cao GHZ is Deze verplichtstelling geldt (onder andere) voor werkgevers in de intramurale en/of extramurale zorg (zorg- of hulpverlening bij het huishouden, persoonlijke verzorging, begeleiding, verpleging, kraamzorg etc), de jeugdzorg (ambulante hulpverlening en therapeutische interventies aan jongeren en hun gezin) en het welzijnswerk en de maatschappelijke dienstverlening (maatschappelijke zorg of hulp met het doel het bevorderen van onder meer participatie in de maatschappij en zelfredzaamheid). PFZW heeft na onderzoek geconcludeerd dat de activiteiten van Voorzet Arbeid niet onder deze categorieën vallen.

Autisme is geen zintuiglijke handicap

4.10.

De kantonrechter gaat niet mee in het standpunt van eisers dat autisme moet worden als een handicap in de zin van de cao (ad iii). Tussen partijen is niet (meer^[5]) in geschil dat autisme geen verstandelijke (of lichamelijke) handicap is. Anders dan eisers ter zitting hebben bepleit, kan autisme ook niet als zintuiglijke handicap worden gezien. Omdat in de cao geen definitie van dit begrip is opgenomen, moet worden teruggevallen op wat daaronder in het normale spraakgebruik moet worden verstaan. Dat is (volgens de Van Dale) een zintuiglijke belemmering zoals blindheid of slechthorendheid. Autisme daarentegen is een verzamelnaam voor gedragskenmerken die duiden op een kwetsbaarheid op het gebied van sociale interactie, communicatie, flexibiliteit in denken, bewegen en handelen, zintuiglijke prikkelverwerking of het filteren en integreren van informatie. In het normale spraakgebruik wordt autisme niet als een zintuiglijke handicap beschouwd en dat is door eisers ook niet gesteld of onderbouwd.

4.11.

De KvK-inschrijving (waarin het woord ‘gehandicapten’ is gebruikt), een brochure over het VN-verdrag van het College van de Rechten van de Mens (waar autisme als voorbeeld van een handicap is genoemd) en de Wet gelijke behandeling handicap en chronisch zieken (Wgbh/cz) waarnaar eisers hebben verwezen, leiden niet tot een andere uitkomst. De brochure en de KvK-inschrijving alleen al niet, omdat zij volgens de cao-norm niet bij de uitleg van de werkingssfeerbepaling betrokken kunnen worden. Verder volgt uit geen van deze stukken/wetten dat autisme een zintuiglijke handicap is. Tot slot gaan eisers eraan voorbij dat het VN-verdrag en de Wgbh/cz niet alleen een heel ander doel dienen dan een cao, maar ook een breder toepassingsbereik kennen (iedere handicap/langdurige beperking die een persoon kan beletten om aan het beroepsleven deel te nemen) dan de werkingssfeer van de cao GHZ, die beperkt is tot dienstverlening aan mensen met een lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke handicap.

Conclusie en proceskosten

4.12.

De conclusie van het voorgaande is dat eisers in het licht van de gemotiveerde betwisting door Voorzet Arbeid onvoldoende hebben onderbouwd dat Voorzet Arbeid onder de werkingssfeerbepaling van de cao GHZ valt.

4.13.

Eisers zijn in het ongelijk gesteld en moeten daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van Voorzet Arbeid worden begroot op:

- salaris gemachtigde

€

812,00

(2 punt × € 406,00)

- nakosten

€

135,00

(plus de kosten van betekening zoals vermeld in de beslissing)

Totaal

€

947,00

4.14.

De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.

4.15.

De veroordeling wordt hoofdelijk uitgesproken. Dat betekent dat iedere veroordeelde kan worden gedwongen het hele bedrag te betalen. Als de één (een deel) betaalt, hoeft de ander dat (deel van het) bedrag niet meer te betalen.

5.De beslissing

De kantonrechter

5.1.

wijst de vorderingen van eisers af,

5.2.

veroordeelt eisers hoofdelijk in de proceskosten van € 947,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als eisers niet tijdig aan de veroordelingen voldoen en het vonnis daarna wordt betekend,

5.3.

veroordeelt eisers hoofdelijk tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW Pro over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,

5.4.

verklaart dit vonnis wat betreft de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.

Dit vonnis is gewezen door mr. E. Jochem en in het openbaar uitgesproken op 17 december 2025.

Werkgever niet aan te merken als werkgever onder cao Gehandicaptenzorg