ECLI:NL:HR:1997:AA3351

• Datum uitspraak: 3 december 1997
• Publicatiedatum: 4 april 2013
• Zaaknummer: 32353
• Instantie: Hoge Raad
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Bestuursrecht; Belastingrecht
• Uitkomst: Afwijzend
• Procedures: Cassatie
• Rechters: vice-president Stoffer; Zuurmond; Pos; Beukenhorst; Monné
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Rechtsvraag over verrekening omzetbelasting bij bepaling vervangingswaarde onroerende zaakbelasting

Belanghebbende, Stichting X, kreeg voor het jaar 1993 een aanslag onroerende-zaakbelastingen opgelegd door de gemeente Nijmegen voor een ziekenhuis. Na bezwaar werd de aanslag verminderd, maar het Hof bevestigde deze aanslag. Belanghebbende stelde cassatieberoep in bij de Hoge Raad.

De kern van het geschil betrof de vraag of bij de bepaling van de gecorrigeerde vervangingswaarde van het ziekenhuis rekening moet worden gehouden met de omzetbelasting die belanghebbende via een fiscale constructie had teruggevorderd. Belanghebbende had de economische eigendom van het ziekenhuis overgedragen aan een BV en het ziekenhuis vervolgens gehuurd, waardoor zij de omzetbelasting geheel terugkreeg.

De Hoge Raad stelde dat de vervangingswaarde het offer is voor een nieuw, identiek object, gecorrigeerd voor technische en economische veroudering, en dat de omzetbelasting die aftrekbaar is niet tot de stichtingskosten behoort. Het Hof had terecht geoordeeld dat bij de bepaling van de vervangingswaarde moet worden uitgegaan van volle en onbezwaarde eigendom en dat rekening moet worden gehouden met de fiscale positie van belanghebbende. De Hoge Raad verwierp het cassatieberoep en bevestigde dat in de vervangingswaarde een bedrag voor omzetbelasting moet worden opgenomen.

De Hoge Raad zag geen aanleiding voor een proceskostenveroordeling en stelde het arrest op 3 december 1997 in het openbaar vast.

Uitkomst: De Hoge Raad verwierp het cassatieberoep en bevestigde dat omzetbelasting moet worden meegenomen in de vervangingswaarde voor de onroerende-zaakbelasting.

Uitspraak

gewezen op het beroep in cassatie van Stichting X te Z tegen de uitspraak van het Gerechtshof te Arnhem van 10 mei 1996 betreffende na te melden aan haar voor het jaar 1993 opgelegde aanslag in de onroerende-zaakbelastingen van de gemeente Nijmegen.

1. Aanslag, bezwaar en geding voor het Hof Aan belanghebbende is voor het jaar 1993 wegens het genot krachtens eigendom, bezit of beperkt recht van de onroerende zaak, plaatselijk bekend als a-straat 1, een aanslag in de onroerende-zaakbelastingen van de gemeente Nijmegen opgelegd naar een heffingsgrondslag van f. 204.000.000,--. Na daartegen gemaakt bezwaar is bij uitspraak van het Hoofd van de Afdeling Belastingen van de gemeente Nijmegen (hierna: het Hoofd) de aanslag verminderd tot een aanslag berekend naar een heffingsgrondslag van f. 200.000.000,--. Belanghebbende is van de uitspraak van het Hoofd in beroep gekomen bij het Hof. Het Hof heeft die uitspraak bevestigd. De uitspraak van het Hof is aan dit arrest gehecht.

2. Geding in cassatie Belanghebbende heeft tegen de uitspraak van het Hof beroep in cassatie ingesteld. Het beroepschrift in cassatie is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit. Het Hoofd heeft een vertoogschrift ingediend.

3. Beoordeling van de middelen 3.1. In cassatie kan van het volgende worden uitgegaan. Belanghebbende verricht vrijgestelde prestaties in de zin van art. 11, lid 1, letter c van de Wet op de omzetbelasting 1968. Vóór de eerste ingebruikneming heeft belanghebbende de "economische eigendom" van een, in haar opdracht gesticht, ziekenhuis "overgedragen" aan de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid A B.V., waarna zij het ziekenhuis van deze B.V. heeft gehuurd. Met deze constructie heeft belanghebbende bereikt dat de ter zake van de stichting van het ziekenhuis aan haar in rekening gebrachte omzetbelasting geheel aan haar is teruggegeven. De heffingsgrondslag voor de onroerende-zaakbelastingen is voor het ziekenhuis op grond van art. 273, eerste en vierde lid, van de gemeentewet (oud) bepaald op basis van de gecorrigeerde vervangingswaarde. 3.2. Het gaat in deze zaak om de vraag of, en zo ja, op welke wijze, bij de bepaling van de gecorrigeerde vervangingswaarde rekening dient te worden gehouden met omzetbelasting. 3.3. De vervangingswaarde is het - nog wegens technische en economische veroudering te corrigeren - offer (de stichtingskosten of de aanschaffingsprijs) voor een nieuw object, identiek aan het bestaande, uitgaande van vervanging omstreeks de peildatum. Tot die stichtingskosten behoort, bedrijfseconomisch bezien, niet de ter zake van die stichting of aanschaffing aan de ondernemer in rekening gebrachte omzetbelasting voor zover de ondernemer die omzetbelasting in aftrek kan brengen. 3.4. Het Hof heeft terecht geoordeeld dat bij de bepaling van de vervangingswaarde als indentiek object heeft te gelden de volle en onbezwaarde eigendom van een object, indentiek aan het bestaande. Het tweede middel, waarin een andere opvatting wordt verdedigd, faalt derhalve. 3.5. Belanghebbende is zowel eigenaresse als exploitante van het ziekenhuis. Het Hof heeft dan ook met juistheid geoordeeld dat indien belanghebbende omstreeks de peildatum een nieuw object, identiek aan het onderhavige, zou hebben gesticht of zou hebben aangeschaft, zij de ter zake van die stichting of aanschaffing aan haar in rekening gebrachte omzetbelasting niet in aftrek zou kunnen brengen. Anders dan in het middel wordt betoogd heeft het Hof hierbij terecht slechts rekening gehouden met de voor belanghebbende, gegeven haar positie voor de omzetbelasting, rechtstreeks uit de wet voortvloeiende fiscale gevolgen, zonder dat naast de veronderstelde vervanging tevens een omzetbelastingbesparende constructie wordt verondersteld. 's Hofs gevolgtrekking dat in de vervangingswaarde een bedrag voor omzetbelasting moet worden opgenomen is derhalve juist, zodat ook het eerste middel faalt.

4. Proceskosten De Hoge Raad acht geen termen aanwezig voor een veroordeling in de proceskosten als bedoeld in artikel 5a van de Wet administratieve rechtspraak belastingzaken.

5. Beslissing De Hoge Raad verwerpt het beroep.

Dit arrest is op 3 december 1997 vastgesteld door de vice-president Stoffer als voorzitter, en de raadsheren Zuurmond, Pos, Beukenhorst en Monné, in tegenwoordigheid van de waarnemend griffier Reijngoud, en op die datum in het openbaar uitgesproken.