ECLI:NL:HR:2015:2879

• Datum uitspraak: 29 september 2015
• Publicatiedatum: 30 september 2015
• Zaaknummer: 13/03782
• Instantie: Hoge Raad
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Strafrecht
• Uitkomst: Overig
• Procedures: Beschikking
• Rechters: W.A.M. van Schendel; B.C. de Savornin Lohman; H.A.G. Splinter-van Kan
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Hoge Raad vernietigt beschikking over voortzetting beslag wegens onvoldoende motivering proportionaliteit en subsidiariteit

In deze zaak heeft de Officier van Justitie beroep in cassatie ingesteld tegen een beschikking van de Rechtbank Oost-Brabant waarin een klaagschrift van de beslagene werd gegrond verklaard en teruggave van vier inbeslaggenomen personenauto's werd gelast.

De rechtbank oordeelde dat het niet hoogst onwaarschijnlijk was dat de strafrechter aan de verdachte een verplichting tot betaling van een geldboete of ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel zou opleggen, maar vond voortzetting van het beslag op de auto's niet noodzakelijk omdat het recht van verhaal voldoende werd gewaarborgd door beslag op andere panden.

De Hoge Raad herhaalt de jurisprudentie dat bij de beoordeling van een klaagschrift tegen beslag niet ambtshalve een onderzoek naar proportionaliteit en subsidiariteit hoeft plaats te vinden, maar dat de rechter bij gemotiveerde aanwijzingen wel een dergelijk onderzoek moet verrichten.

De rechtbank heeft kennelijk een dergelijk onderzoek verricht, maar haar motivering bleef ontoereikend omdat zij slechts stelde dat het recht van verhaal voldoende werd gewaarborgd door beslag op andere panden, zonder nadere motivering.

Daarom vernietigt de Hoge Raad de beschikking en verwijst de zaak terug naar de rechtbank voor herbehandeling van het klaagschrift op de bestaande stukken.

Uitkomst: De Hoge Raad vernietigt de beschikking wegens onvoldoende motivering en verwijst de zaak terug voor herbeoordeling.

Uitspraak

29 september 2015

Strafkamer

nr. S 13/03782 B

IC/IF

Hoge Raad der Nederlanden

Beschikking

op het beroep in cassatie tegen een beschikking van de Rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats 's-Hertogenbosch, van 5 april 2013, nummer RK 12/2372, op een klaagschrift als bedoeld in art. 552a Sv, ingediend door:

[klager] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1973.

1. Geding in cassatie

Het beroep is ingesteld door de Officier van Justitie. Deze heeft bij schriftuur een middel van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan deze beschikking gehecht en maakt daarvan deel uit.

De raadsman van de klager, mr. R.J. Baumgardt, advocaat te Spijkenisse, heeft het beroep tegengesproken.

De Advocaat-Generaal G. Knigge heeft geconcludeerd tot vernietiging van de bestreden beschikking en tot zodanige beslissing met betrekking tot terug- of verwijzen als de Hoge Raad gepast zal voorkomen.

De raadsman heeft daarop schriftelijk gereageerd.

2. Beoordeling van het middel

2.1.

Het middel klaagt over de motivering door de Rechtbank van de gegrondverklaring van het namens de klager ingediende klaagschrift.

2.2.

De Rechtbank heeft het namens de klager ingediende klaagschrift, strekkende tot teruggave van de onder hem op de voet van art. 94a Sv inbeslaggenomen vier personenauto's, gegrond verklaard. Zij heeft daartoe het volgende overwogen:

"De rechtbank geeft aan dat de vraag die de rechtbank dient te beantwoorden is of zich het geval voordoet dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat de strafrechter, later oordelend, aan verdachte een verplichting tot betaling van een geldboete dan wel verplichting tot betaling van een geldbedrag ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel zal opleggen. De vraag of het buiten redelijke twijfel is dat klager eigenaar is van voornoemde auto's is, nu klager de beslagene is, niet aan de orde.

Uit de stukken en het verhandelde in raadkamer is naar het oordeel van de rechtbank gebleken dat klager wordt verdacht van het witwassen van gelden die van misdrijf afkomstig zijn. Klager zou deze gelden onder andere hebben geïnvesteerd in de aankoop van onroerend goed. Gelet hierop is de rechtbank van oordeel dat het niet hoogst onwaarschijnlijk is dat de strafrechter aan verdachte een verplichting tot betaling van een geldboete dan wel verplichting tot betaling van een geldbedrag ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel zal opleggen. De rechtbank is echter van mening dat het recht van verhaal voldoende wordt gewaarborgd door het beslag dat is gelegd op panden van klager en acht voortzetting van het beslag op voornoemde auto’s niet noodzakelijk voor voordeelsontneming. De rechtbank zal het klaagschrift gegrond verklaren en teruggave gelasten van voornoemde auto's."

2.3.

De Rechtbank heeft bij de beoordeling van het klaagschrift van de beslagene gericht tegen een beslag als bedoeld in art. 94a, eerste lid, Sv, de juiste maatstaf aangelegd. De toe te passen maatstaf vergt niet een (ambtshalve) onderzoek met betrekking tot de vraag of voortzetting (onder voorwaarden) van het beslag in overeenstemming is met de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit. De omstandigheden van het geval kunnen meebrengen dat in verband met hetgeen door of namens de klager is aangevoerd de rechter in de motivering van zijn beslissing ervan blijk dient te geven een dergelijk onderzoek te hebben verricht (vgl. HR 1 oktober 2013, ECLI:NL:HR:2013:833, NJ 2014/278).

2.4.

De Rechtbank heeft kennelijk aanleiding gezien te onderzoeken of voortzetting van het beslag op de auto's in overeenstemming is met de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit. Door in dit verband enkel te overwegen "dat het recht van verhaal voldoende wordt gewaarborgd door het beslag dat is gelegd op panden van klager en voortzetting van het beslag op voornoemde auto's niet noodzakelijk [is] voor voordeelsontneming" heeft de Rechtbank haar oordeel daaromtrent ontoereikend gemotiveerd.

2.5.

Het middel slaagt.

3. Slotsom

Hetgeen hiervoor is overwogen brengt mee dat de bestreden beschikking niet in stand kan blijven en als volgt moet worden beslist.

4. Beslissing

De Hoge Raad:

vernietigt de bestreden beschikking;

wijst de zaak terug naar de Rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats 's-Hertogenbosch, opdat de zaak op het bestaande klaagschrift opnieuw wordt behandeld en afgedaan.

Deze beschikking is gegeven door de vice-president W.A.M. van Schendel als voorzitter, en de raadsheren B.C. de Savornin Lohman en H.A.G. Splinter-van Kan, in bijzijn van de waarnemend griffier J.D.M. Hart, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van
29 september 2015 .