ECLI:NL:HR:2016:2721

• Datum uitspraak: 22 november 2016
• Publicatiedatum: 30 november 2016
• Zaaknummer: 15/04177
• Instantie: Hoge Raad
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Strafrecht
• Uitkomst: Niet-ontvankelijk
• Procedures: Cassatie
• Rechters: W.A.M. van Schendel; Y. Buruma; E.S.G.N.A.I. van de Griend
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl
• Verwijzingen: 4 uitgaand · 15 inkomend

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Vernietiging arrest wegens schending aanwezigheidsrecht en niet-naleving art. 51 Sv in hoger beroep

De verdachte was in hoger beroep niet verschenen, noch was zijn raadsman aanwezig. De Hoge Raad constateert dat het hof niet heeft voldaan aan het voorschrift van art. 51 Sv, omdat de dagvaarding in hoger beroep niet aan de raadsman was gezonden, ondanks dat deze zich wel had gesteld als raadsman middels een stelbrief die vermoedelijk ter griffie was ontvangen maar niet in het dossier aanwezig was.

Daarnaast was de verdachte ten tijde van de behandeling in hoger beroep uit anderen hoofde gedetineerd, wat betekent dat het hof onjuist verstek heeft verleend en de zaak zonder aanwezigheid van de verdachte heeft voortgezet. Dit is een ernstige schending van het aanwezigheidsrecht.

Gezien het belang van de verdachte om aanwezig te zijn bij de behandeling van zijn zaak, vernietigt de Hoge Raad het arrest en wijst de zaak terug naar het hof Den Haag voor een nieuwe behandeling en afdoening in hoger beroep.

De Advocaat-Generaal had geconcludeerd tot terugwijzing naar het hof voor hernieuwde berechting. Het arrest is gewezen door de vice-president en twee raadsheren en uitgesproken in openbare terechtzitting op 22 november 2016.

Uitkomst: Het arrest van het hof wordt vernietigd en de zaak wordt terugverwezen voor hernieuwde berechting in hoger beroep.

Uitspraak

22 november 2016

Strafkamer

nr. S 15/04177

SB

Hoge Raad der Nederlanden

Arrest

op het beroep in cassatie tegen een arrest van het Gerechtshof Den Haag van 14 augustus 2015, nummer 22/003004-13, in de strafzaak tegen:

[verdachte] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1963.

1. Geding in cassatie

Het beroep is ingesteld door de verdachte. Namens deze heeft O.J. Much, advocaat te Rotterdam, bij schriftuur middelen van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.

De Advocaat-Generaal F.W. Bleichrodt heeft geconcludeerd tot terugwijzing van de zaak naar het gerechtshof Den Haag teneinde opnieuw te worden berecht en afgedaan.

2. Beoordeling van het eerste middel

2.1.

Het middel klaagt dat in hoger beroep het voorschrift van art. 51 Sv niet is nageleefd.

2.3.

Ter staving van deze klacht zijn aan de cassatieschriftuur de volgende stukken gehecht:

(i) Een afschrift van een brief van 9 juli 2013 van mr. L.A.R. Newoor, advocaat te Rotterdam, gericht aan de strafgriffie van het hof Den Haag, betreffende "stelbrief" onder vermelding van één van de parketnummers in eerste aanleg van de strafzaak tegen de verdachte (10/091691-13). Deze als stelbrief aan te merken brief houdt in dat mr. Newoor zich heeft gesteld als raadsman van de verdachte in de procedure in hoger beroep met het verzoek hem op de hoogte te houden van de verdere ontwikkelingen.
(ii) Een "verzend controle rapport" waaruit kan worden afgeleid dat deze brief op 10 juli 2013 om 14:36 uur per fax is verzonden naar het toenmalige faxnummer van de strafgriffie van het hof Den Haag.

2.4.

De hiervoor genoemde stukken bevinden zich niet bij de ingevolge het bepaalde in art. 434, eerste lid, Sv door de Griffier van het Hof aan de Griffier van de Hoge Raad gezonden stukken van het geding.

2.5.

Bij de cassatieschriftuur is niet overgelegd een brief van de griffier van het Hof waarin de ontvangst van deze stelbrief is bevestigd. Een dergelijke ontvangstbevestiging bevindt zich evenmin bij de aan de Hoge Raad toegezonden stukken van het geding. Het moet daarom ervoor worden gehouden dat die stelbrief van de advocaat niet aanwezig was in het dossier dat het Hof ter beschikking stond bij de behandeling van de onderhavige strafzaak in hoger beroep.

De inhoud van het hiervoor onder 2.3. sub (ii) genoemde "verzend controle rapport", dat het juiste parketnummer van de zaak in eerste aanleg bevat, biedt echter voldoende grond voor het ernstig vermoeden dat die brief wel ter griffie van het Hof is ontvangen doch aldaar vervolgens in het ongerede is geraakt. In cassatie moet daarom ervan worden uitgegaan dat mr. Newoor zich in hoger beroep als raadsman had gesteld.

2.6.

Bij de stukken bevindt zich het dubbel van de dagvaarding in hoger beroep. Noch uit mededelingen gesteld op dat dubbel noch uit enig ander aan de Hoge Raad gezonden stuk kan blijken dat een afschrift van die dagvaarding aan mr. Newoor is gezonden. Blijkens het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep is aldaar noch de verdachte noch diens raadsman verschenen. Vervolgens heeft het Hof de verdachte met toepassing van art. 416, tweede lid, Sv niet-ontvankelijk verklaard in het ingestelde hoger beroep.

2.7.

Uit hetgeen hiervoor is overwogen, in onderlinge samenhang beschouwd, vloeit het ernstige vermoeden voort dat ten aanzien van de dagvaarding in hoger beroep het voorschrift vervat in de tweede volzin van art. 51 Sv niet is nageleefd.

Dit in het belang van de verdachte gegeven voorschrift is van zo grote betekenis dat, al is dit niet uitdrukkelijk in de wet bepaald, de niet-nakoming ervan moet worden geacht aan een geldige behandeling van de zaak ter terechtzitting buiten tegenwoordigheid van de verdachte en diens raadsman in de weg te staan.

2.8.

Het middel is terecht voorgesteld.

3. Beoordeling van het tweede middel

3.1.

Het middel klaagt dat het aanwezigheidsrecht van de verdachte in hoger beroep is geschonden.

3.2.

Uit de in de conclusie onder 11 genoemde stukken - aan de herkomst en betrouwbaarheid waarvan in redelijkheid niet behoeft te worden getwijfeld - moet worden afgeleid dat de verdachte ten tijde van de behandeling van zijn zaak in hoger beroep uit anderen hoofde was gedetineerd, zodat de beslissing van het Hof om tegen de verdachte verstek te verlenen en het onderzoek ter terechtzitting voort te zetten, achteraf bezien onjuist was. Gelet op het grote belang van de verdachte om bij de behandeling van zijn zaak aanwezig te zijn brengt het vorenoverwogene mee dat de verdachte de mogelijkheid dient te hebben om zijn zaak alsnog in hoger beroep in zijn tegenwoordigheid te doen behandelen. Dit leidt ertoe dat het bestreden arrest moet worden vernietigd en dat de zaak moet worden teruggewezen opdat deze opnieuw wordt berecht en afgedaan.

4. Slotsom

Hetgeen hiervoor is overwogen brengt mee dat de bestreden uitspraak niet in stand kan blijven en als volgt moet worden beslist.

5. Beslissing

De Hoge Raad:

vernietigt de bestreden uitspraak;

wijst de zaak terug naar het Gerechtshof Den Haag, opdat de zaak opnieuw wordt berecht en afgedaan.

Dit arrest is gewezen door de vice-president W.A.M. van Schendel als voorzitter, en de raadsheren Y. Buruma en E.S.G.N.A.I. van de Griend, in bijzijn van de griffier S.P. Bakker, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van
22 november 2016 .