ECLI:NL:PHR:2024:90

Conclusie

PROCUREUR-GENERAAL

BIJ DE

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN

Nummer22/01523

Zitting23 januari 2024

CONCLUSIE

P.M. Frielink

In de zaak

[verdachte] ,

geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1960,

hierna: de verdachte

1.De cassatieprocedure

1.1

De verdachte is bij arrest van 21 april 2022 door het gerechtshof Den Haag voor moord veroordeeld tot een gevangenisstraf van 17 jaar. Het hof heeft in zijn arrest tevens beslist op vorderingen van vier benadeelde partijen en het heeft ten behoeve van één slachtoffer – overeenkomstig de toegewezen vordering – een schadevergoedingsmaatregel opgelegd.

1.2

Het cassatieberoep is op 22 april 2022 ingesteld namens de verdachte. N. van Schaik, advocaat te Utrecht, heeft acht middelen van cassatie voorgesteld. In de middelen 1, 2, 3 en 6 wordt geklaagd over (de motivering van) de bewezenverklaring. Het vierde middel is gericht tegen (de motivering van) de afwijzing van het (voorwaardelijk) verzoek tot het horen van twee deskundigen. In het vijfde middel wordt geklaagd dat het hof niet gemotiveerd heeft beslist op twee (voorwaardelijke) verzoeken tot nader technisch onderzoek. In het zevende middel wordt geklaagd over het oordeel van het hof dat de behandeling van de vordering van de benadeelde partij [benadeelde] niet een onevenredige belasting van het strafgeding oplevert en dat de schadepost voor gederfd levensonderhoud onvoldoende onderbouwd is betwist. Ten slotte wordt in het achtste middel geklaagd over schending van de inzendtermijn in cassatie.

1.3

Namens de benadeelde partij [benadeelde] heeft C.M.H. Revis, advocaat te Den Haag, op 3 april 2023 een verweerschrift ingediend tegen het zevende middel.

1.4

Deze conclusie leidt tot de slotsom dat alleen het achtste middel slaagt en dat de Hoge Raad om die reden het arrest van het hof uitsluitend ten aanzien van de opgelegde gevangenisstraf vernietigd en dat hij zelf de hoogte van de opgelegde gevangenisstraf vermindert.

2.Het feitelijke verloop van de zaak

2.1

Op vrijdagochtend 3 augustus 2018 is in een bedrijfspand aan de [a-straat 1] in [plaats] , op een plateau halverwege de trap, het lichaam aangetroffen van [slachtoffer] . De vondst van het lichaam en de aangetroffen sporen van geweld hebben geleid tot de inrichting van een Team Grootschalige Opsporing (TGO) met de onderzoeksnaam Foxtrot 18.

2.2

Het slachtoffer runde samen met de verdachte het vertaalbureau [A] B.V. Dat bureau was gevestigd in het bedrijfspand waar het slachtoffer is gevonden. Uit het onderzoek is gebleken dat het slachtoffer door meerdere hoofdverwondingen en verwurging om het leven is gekomen. Daarbij is gebruik gemaakt van een bijl, een onkruidwieder en een stuk touw. De bijl en de onkruidwieder zijn aangetroffen in een sloot achter het bedrijfspand. Het stuk touw is aangetroffen in een vuilniszak in bosschages gelegen aan de voorzijde van het aangrenzende bedrijfspand. In de vuilniszak zaten ook tie-wraps en een geel schoonmaakdoekje. Het hof heeft vastgesteld dat de bijl en de onkruidwieder afkomstig zijn uit een werkkast op de begane grond van het bedrijfspand en dat het touw afkomstig is uit de keukenlade. Verder heeft het hof vastgesteld dat het slachtoffer tussen 07:54 en 08:21 uur om het leven is gebracht.

2.3

De verdachte heeft steeds ontkend dat hij iets met het overlijden van zijn zakenpartner te maken heeft gehad. Hij heeft verklaard dat hij die dag rond 08:10 uur in het bedrijfspand is gearriveerd en dat hij het slachtoffer toen levenloos heeft aangetroffen. Verder heeft hij verklaard dat hij naar het slachtoffer toe is gelopen, diens rug heeft aangeraakt en vervolgens 112 heeft gebeld. Deze 112 melding is om 08:21 binnengekomen. Op grond van onderzoek aan de autosleutel van de verdachte, locatiegegevens van de telefoon van de verdachte en beelden van camera’s met zicht op de route van de woning van de verdachte naar het bedrijfspand, heeft het hof vastgesteld dat de verdachte om 07:10 uur vanaf zijn woning is vertrokken en rond 07:20 uur is gearriveerd bij het bedrijfspand. Uit onderzoek aan de kleding en de schoenen van de verdachte volgt dat op de rug van het shirt en aan de binnenkant van de broekspijp bloedspatten van het slachtoffer zijn aangetroffen. Ook is centraal zenuwweefsel en spierweefsel van het slachtoffer op de kleding van de verdachte aangetroffen. Het hof volgt de conclusie van twee NFI-deskundigen dat de resultaten van het sporenonderzoek aan de kleding en de schoenen de hypothese van de verdediging – te weten dat een onbekend persoon het hoofdletsel heeft toegebracht – uitsluiten.

2.4

Het hof heeft geconcludeerd dat het niet anders kan zijn dan dat het de verdachte is geweest die het dodelijke letsel heeft veroorzaakt. Bovendien heeft het hof bewezen verklaard dat het dodelijke letsel met voorbedachten rade is toegebracht. In eerste aanleg was de verdachte conform de eis van de officier van justitie vrijgesproken van moord en veroordeeld wegens doodslag. In tweede aanleg had ook de advocaat-generaal tot vrijspraak van de voorbedachten rade gerequireerd.

3.De bewezenverklaring en de bewijsvoering

3.1

Ten laste van de verdachte is in hoger beroep bewezenverklaard dat:

“hij op 3 augustus 2018 te [plaats] [slachtoffer] opzettelijk en met voorbedachten rade, van het leven heeft beroofd, door na kalm beraad en rustig overleg, meermalen, met een of meer scherpe en puntige en/of zware voorwerp(en) op het hoofd van die [slachtoffer] te slaan en door een snoervormig voorwerp om de nek/hals van die [slachtoffer] te brengen en vervolgens met kracht aan dit snoervormige voorwerp te trekken en met dit voorwerp de keel/hals van die [slachtoffer] dicht te trekken.”

3.2

Het hof heeft onder het kopje ‘Bewijsoverwegingen’ het volgende overwogen:

“
Inleiding

Naar aanleiding van een door de verdachte gedane 112-melding op vrijdag 3 augustus 2018 om 8:21 uur heeft de politie kort daarna in het bedrijfspand van [A] aan de [a-straat 1] in [plaats] het stoffelijk overschot aangetroffen van [slachtoffer] . [slachtoffer] was samen met de verdachte eigenaar van [A] BV, zijnde een vertaalbureau. Op het lichaam van het slachtoffer is sectie verricht en door de patholoog Fronczek is vastgesteld dat het overlijden van [slachtoffer] kan worden verklaard door hersenfunctiestoornissen en daarmee gepaard gaande orgaanfunctiestoornissen, opgelopen door meervoudig ingewerkt stomp botsend geweld op het hoofd. Mechanisch samendrukkend geweld op de hals/nek door ligatuurstrangulatie kan een medeoorzaak van of bijdrage aan het overlijden hebben opgeleverd.

In de sloot achter het bedrijfspand is een bijl en een staalborstel met stok, een zogenaamde onkruidwieder, aangetroffen. Op de steel uit de kop van de bijl en op het blad van de bijl is DNA van het slachtoffer aangetroffen. Op de onkruidwieder is bloed aangetroffen, afkomstig van het slachtoffer. Aan de bijl is forensisch onderzoek verricht. NFI-deskundigen Vermeij en Keereweer hebben in hun rapport geconcludeerd dat de resultaten van het onderzoek waarschijnlijker zijn wanneer het letsel dat bij het slachtoffer is aangetroffen veroorzaakt is door een bijl dan door een willekeurig ander slagvoorwerp (…). Gelet hierop en gelet op het feit dat op de bijl DNA van het slachtoffer is aangetroffen, concludeert het hof dat de bijl die in de sloot is aangetroffen, de bijl is waarmee het slachtoffer om het leven is gebracht.

Wat betreft het tijdstip van overlijden overweegt het hof het volgende. Het bedrijfspand bestaat uit drie verdiepingen. De verschillende kantoorruimten zijn gesitueerd op zowel de begane grond als op de eerste verdieping. De tweede verdieping is een zolderruimte. Het kantoor van de verdachte bevindt zich op de begane grond. Het kantoor van het slachtoffer bevindt zich op de eerste etage. De keuken bevindt zich op de begane grond.

Het slachtoffer sliep in de nacht van 2 op 3 augustus 2018 op zolder in het bedrijfspand. Op 3 augustus om 7:33:21 uur ging de computer van het slachtoffer uit slaapstand. Voor het hervatten uit slaapstand dient de gebruiker in te loggen met een wachtwoord. Om 07:43 uur heeft het slachtoffer voor het laatst op whatsapp gekeken. Een handeling waarvoor hij zijn telefoon heeft moeten openen. Op de stappenteller van zijn telefoon zijn na 07:54 uur geen stappen meer geregistreerd.

De verdachte heeft om 08:21 uur 112 gebeld om te melden dat hij zijn zakelijk partner dood heeft aangetroffen op de trap. Het hof concludeert op grond van het bovenstaande dat het slachtoffer tussen 07:54 uur en 08:21 uur om het leven is gebracht. Gelet op het geconstateerde letsel en de sporen die zijn aangetroffen, heeft de dader hierbij een bijl, een onkruidwieder en een touw gebruikt.

De bewegingen van de verdachte op 3 augustus 2022[A-G: lees 2018]

De verdachte heeft zowel tegenover de politie als ter terechtzitting in eerste aanleg en in hoger beroep verklaard dat hij die dag rond 08:10 uur op het bedrijf arriveerde en daar het slachtoffer liggend op het plateau halverwege de trap heeft aangetroffen.

De politie heeft onderzocht wie rond het tijdstip van het overlijden van [slachtoffer] in het pand aan de [a-straat 1] aanwezig was of kan zijn geweest. In het kader van dit onderzoek zijn ook de bewegingen van de verdachte die ochtend nagegaan.

De verdachte was de gebruiker van een zwarte Audi A3 met het kenteken [kenteken 1] . Hij had de auto voor het kantoor geparkeerd en deze is met de bijbehorende sleutel op 3 augustus 2018 omstreeks 13:00 uur in beslag genomen. De Audi is voorzien van vijfspaaks lichtmetalen velgen, een chromen sierlijst rondom de ramen, een chromen dakstijl en een dubbele uitlaatpijp. Het kenteken aan de achterzijde van de auto is enigszins scheef gemonteerd. De autosleutel van de Audi is uitgelezen. Uit dit onderzoek door de afdeling Verkeers Ongevallen Analyse (VOA) van het team Forensische Opsporing is gebleken dat de Audi op 3 augustus 2018 om 07:10:21 uur voor het laatst was gestart en dat de kilometerstand toen 61.222 was. Om te weten te komen hoeveel kilometer na het starten van de auto is afgelegd, is onderzoek naar het instrumentenpaneel in de auto gedaan. De kilometerteller stond ten tijde van het onderzoek op 61.226, wat betekent dat er ongeveer vier kilometer met de auto was afgelegd sinds de start op 3 augustus 2018 om 07:10:21 uur. Dit komt nagenoeg overeen met de afstand van het huis van verdachte naar het bedrijfspand aan de [a-straat] (…). Uit verder onderzoek is gebleken dat de sleutel van de Audi de datum, het tijdstip en de kilometerstand pas op het moment van wegrijden van de auto registreert. De klok van de Audi is GPS-gestuurd, wat betekent dat de tijd en de klok automatisch worden ingesteld aan de hand van de manueel gekozen tijdzone. De klok van de Audi was ingesteld op UTC+01:00, Midden-Europese tijd en stond op 3 augustus 2018 ingesteld op zomertijd (…).

De raadsvrouw heeft op de pagina's 4 en 5 van haar pleitnota betoogd dat de bevindingen in het onderzoeksrapport onjuist zijn, nu latere testen met de Audi een ander beeld opleveren en dat de in de sleutel geregistreerde tijd niet de begin- maar de eindtijd van de rit betreft. Dit betoog van de verdediging staat echter haaks op hetgeen volgt uit de nadere testen die met de Audi hebben plaatsgevonden. Op pagina 1939 van het procesdossier staat immers als conclusie van die nadere testen het volgende vermeld:

Conclusie, de sleutel van de Audi slaat de datum, tijdstip en kilometerstand op van het moment van wegrijden van het voertuig.

Dit stemt exact overeen met hetgeen is vastgesteld bij het uitlezen van de sleutel naar aanleiding van de rit van de verdachte naar het bedrijf [A] op 3 augustus 2018. Het betoog van de raadsvrouw, dat niet nader is onderbouwd, snijdt dan ook geen hout.

Er is ook onderzoek gedaan naar de opnames van camera's die zich op de meest logische routes van het huis van de verdachte naar de [a-straat 1] bevinden.

De verdachte en zijn vrouw hebben verklaard dat de verdachte op 3 augustus 2018 rond 07:45-07:50 uur de deur uitging. Op de camerabeelden van de [b-straat 1] in [plaats] , dicht bij de woning van de verdachte, is echter tussen 07:40 uur en 08:10 uur geen zwarte Audi A3 cabriolet waargenomen (…). Wel is te zien dat er op 3 augustus 2018 om 07:10 uur een zwarte Audi A3 cabriolet passeert, hetgeen aansluit bij het tijdstip waarop de auto gestart is (…). Nader onderzoek van de camerabeelden van de [b-straat] wees uit dat het kenteken bestaat uit een cijfer, drie letters en twee cijfers en dat het begint met […] en dan een […] of […] , - […] en dan een […] , […] of […] (…). De mogelijke kentekens zijn, voor zover ze in gebruik waren, onderzocht. Alleen de auto van de verdachte met genoemde karakters van het kenteken is een Audi A3 cabriolet (…). Van de camera's van bouwbedrijf [B] aan de [c-straat 1] te [plaats] heeft er één zicht op de kruising van de [c-straat] en de [d-straat] , in de richting van de [a-straat] (…). Op de beelden van 3 augustus 2018 tussen 06:59:00 uur (werkelijke tijd 07:00:07 uur) en 08:20:00 uur (werkelijke tijd 08:21:07 uur) is om 07:14 uur (werkelijke tijd 07:15 uur) een donkere auto te zien die op de kruising van de [c-straat] rechtsaf de [d-straat] oprijdt, in de richting van de [a-straat] . Deze auto lijkt op die van de verdachte (…).

Ten slotte is ook de mobiele telefoon van de verdachte, een IPhone 5S, onderzocht (…). Uit onderzoek naar de Google GPS-locaties van het gebruikersaccount van de telefoon " […] @gmail.com" bleek dat de telefoon van de verdachte op 3 augustus 2018 voor het eerst om 06:06:35 uur een locatie — met een mogelijke afwijking van 65 meter — heeft vastgelegd; dit was in de omgeving van de woning van de verdachte. Om 07:10:36 uur legde de telefoon een locatie vast op de kruising van de [b-straat] en de [e-straat] in [plaats] . De mogelijke afwijking hierbij was vijf meter. Vervolgens heeft de telefoon om 07:13:12 uur een locatie geregistreerd in de omgeving van de [f-straat] , nabij de rotonde met de [g-straat] in [plaats] , met een mogelijke afwijking van 10 meter. Op het volgende moment van registreren, om 07:15:18 uur, bevond de telefoon zich op de [d-straat] te [plaats] . De mogelijke afwijking bedroeg toen vijf meter. Van 07:17:29 uur tot en met 08:21:46 uur heeft de telefoon telkens locaties in de omgeving van de [a-straat] geregistreerd, met mogelijke afwijkingen van respectievelijk 65, 30 en 65 meter. In hoger beroep is wat betreft de google locatiegegevens nader gerapporteerd door deskundige drs. Van Bree. Hetgeen hij in zijn aanvullend rapport opmerkt, geeft het hof geen aanleiding om te twijfelen aan de juistheid van de eerdere onderzoeksbevindingen wat betreft de kern waar het in deze zaak om draait: de bewegingen van de telefoon van de verdachte zoals die blijken uit de google locatiegegevens, en daarmee dus de bewegingen van de verdachte zelf die zijn telefoon immers bij zich had, bevestigen hetgeen volgt uit de gegevens van de auto en de camerabeelden (…). De hiervoor genoemde gegevens betreffende de Audi A3, de camerabeelden van de woon-werk route van de verdachte en de telefoongegevens van de verdachte in onderlinge samenhang bezien laten geen andere conclusie toe dan dat de verdachte om 07:10 uur is vertrokken vanaf zijn woning en tegen 07:20 uur is aangekomen bij het bedrijfspand van [A] aan de [a-straat] .

Het bloedspoorpatroononderzoek

Op de voor- en achterzijde van het shirt, de broek en de schoenen die de verdachte op de ochtend van 3 augustus 2018 droeg, is bloed aangetroffen, waarvan de DNA-profielen in de bemonstering overeenkomen met het DNA-profiel van het slachtoffer. De verdachte heeft hierover verklaard dat hij naar het slachtoffer toe is gegaan, diens rug heeft aangeraakt, de trap weer af is gelopen en het alarmnummer 112 heeft gebeld.

De centralist vroeg hem de hals van het slachtoffer te voelen om te controleren of er nog enig teken van leven was. Dat heeft de verdachte gedaan. Hoe tijdens deze gebeurtenissen het bloed precies op zijn kleding terecht is gekomen, kan hij niet met zekerheid zeggen, maar hij heeft daarover enkele veronderstellingen geuit.

Op het shirt, de schoenen en de broek is sporenonderzoek verricht. De uiterlijke kenmerken, het aantal, de locaties (waaronder de binnenkant van de linker broekspijp) en de verspreiding van de daarop aangetroffen bloedspatjes passen bij het uitoefenen van geweld in vloeibaar bloed, waaronder slaan, schoppen, steken (…).

Voorts heeft het NFI RNA-onderzoek gedaan (een methode om een spoor te onderzoeken op de aanwezigheid van meerdere typen celmateriaal). Uit drie van de vier bemonsteringen van het shirt en drie van de vier bemonsteringen van de broek zijn aanwijzingen verkregen voor de aanwezigheid van centraal zenuwweefsel op de kleding van de verdachte.

Tevens zijn uit één van de bemonsteringen van het shirt aanwijzingen verkregen voor de aanwezigheid van spierweefsel (…).

De deskundigen Van der Scheer en Kokshoorn hebben in hun rapport van 5 december 2018 geconcludeerd dat als de verdachte degene is geweest die het hoofdletsel dat in het voorlopig sectierapport is beschreven, heeft toegebracht (hypothese 1), de kans op het veroorzaken van een bloedsporenpatroon zoals dat is aangetroffen, groot is. Voorts hebben zij geconcludeerd dat de resultaten en bevindingen van het bloedspoorpatroononderzoek en het DNA-onderzoek aan de kleding en de schoenen van de verdachte hypothese 2 (een onbekende persoon heeft het in het sectierapport beschreven hoofdletsel toegebracht) uitsluiten (…).

De door de verdachte gesuggereerde mogelijkheid dat het bloed onder andere op zijn kleding is gekomen omdat hij tegen een staander van de trapleuning heeft geleund waarop bloedspatten zaten, of dat er bloed van zijn handen kan zijn gedruppeld of gespat, vormen dus geen afdoende verklaring voor het waargenomen bloedspattenpatroon, onder meer omdat dit de spatten op de rug en aan de binnenkant van de broekspijp en de aanwezigheid van centraal zenuwweefsel (en spierweefsel) op de kleding van de verdachte niet verklaart (…).

Op verzoek van de verdediging heeft ingenieur Eikelenboom een review gemaakt van het in deze zaak verrichte forensisch onderzoek door NFI-deskundigen in de forensische disciplines Pathologie, Bloedspoorpatroononderzoek en biologisch sporen- en DNA-onderzoek. Ingenieur Eikelenboom concludeert in zijn rapport van 20 januari 2022 dat op grond van het forensisch onderzoek geconcludeerd kan worden dat de aangetroffen bijl gebruikt is om het slachtoffer mee te slaan (conclusie 10). Wat betreft de conclusies van het NFI met betrekking tot de bloedsporen die op de kleding van de verdachte zijn aangetroffen, merkt hij op dat deze te stellig zijn nu bloedsporen-experts wereldwijd voorzichtig zijn bij de interpretatie van bloedsporen op kleding.

Het NFI heeft vervolgens op 25 februari 2022 een reactie gegeven op het rapport van ingenieur Eikelenboom. De NFI-deskundigen zien in dit rapport geen aanleiding om de interpretaties en daaraan verbonden conclusies in de eerder door hen uitgebrachte rapporten te herzien.

Het hof is met de rechtbank van oordeel dat de betreffende NFI-rapporten die voor het bewijs worden gebruikt op zorgvuldige wijze tot stand zijn gekomen, dat de conclusies gedragen worden door een deugdelijke en inzichtelijk gemotiveerde onderbouwing en maakt die conclusies dan ook tot de zijne.

Tussenconclusie

Met de rechtbank is het hof van oordeel dat uit de bewijsmiddelen blijkt dat de verdachte op het moment van overlijden van het slachtoffer op het kantoor aanwezig was. Ondanks al het technisch bewijs is de verdachte blijven ontkennen dat hij die dag reeds rond 7:20 uur in het bedrijfspand aanwezig was. Zijn verklaring op dit punt is blijkens het eerder genoemde technische bewijs (de data van de autosleutel, de camerabeelden en de locatievermeldingen van zijn telefoon) ongeloofwaardig.

Nu het op de kleding van de verdachte aangetroffen bloedspattenpatroon past bij het uitoefenen van geweld in vloeibaar bloed en de verdachte geen adequate andere verklaring heeft gegeven voor het bloed, zenuw- en spierweefsel dat op zijn kleding is aangetroffen, kan het niet anders zijn dan dat de verdachte degene is geweest die het letsel aan het slachtoffer heeft toegebracht en daarmee zijn dood heeft veroorzaakt. Nu het dossier geen enkele aanwijzing bevat voor de conclusie dat er naast de verdachte nog een andere dader bij betrokken is geweest, is het ook de verdachte geweest die de door hem gehanteerde bijl en de onkruidwieder in de sloot heeft gegooid waar deze voorwerpen door de politie gevonden zijn.

Moord of doodslag

Het hof komt op grond van het voorgaande tot de vaststelling dat het de verdachte is geweest die het slachtoffer opzettelijk van het leven heeft beroofd, en moet vervolgens de vraag beantwoorden of hier sprake was van moord of doodslag. Blijkens de jurisprudentie van de Hoge Raad moet voor een bewezenverklaring van het bestanddeel 'voorbedachten rade' komen vast te staan dat de verdachte zich gedurende enige tijd heeft kunnen beraden op het te nemen of het genomen besluit en dat hij niet heeft gehandeld in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling, zodat hij de gelegenheid heeft gehad na te denken over de betekenis en de gevolgen van zijn voorgenomen daad en zich daarvan daadwerkelijk rekenschap heeft gegeven.

Het slachtoffer is liggend op zijn buik aangetroffen op het plateautje van de trap halverwege de eerste verdieping met naast hem een kopje koffie dat kennelijk uit zijn handen was gevallen. Blijkbaar had het slachtoffer beneden in de keuken koffie gehaald en was hij weer op weg naar zijn kantoor op de eerste etage. Het hof leidt uit deze feiten en omstandigheden af dat hij van achteren is aangevallen en totaal is verrast door het forse geweld dat door de verdachte tegen hem is uitgeoefend. Gelet op het aangetroffen letsel zoals beschreven in het rapport van patholoog Fronczek, alsmede de sporen die zijn vastgesteld op de bijl en de onkruidwieder, concludeert het hof dat de verdachte bij het doden van het slachtoffer gebruik heeft gemaakt van een bijl, een onkruidwieder en een touw.

Het dossier bevat geen enkele aanwijzing dat het handelen van de verdachte heeft plaatsgevonden in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling of dat er bij de verdachte sprake was van een plotselinge hevige drift waardoor hij tot een geweldsexplosie als de onderhavige is gekomen, en dit is evenmin aannemelijk geworden tijdens het onderzoek ter terechtzitting in eerste aanleg en in hoger beroep. Het hof gaat er daarom van uit dat de verdachte weloverwogen te werk is gegaan volgens een op enig moment voorafgaand aan het gebeuren gemaakt plan. Het hof leidt dit af uit het navolgende.

Bij het doden van het slachtoffer is gebruik gemaakt van een bijl en een stuk touw, en naar alle waarschijnlijkheid van een onkruidwieder, gelet op het daarop aangetroffen bloed van het slachtoffer (…). Hoewel geen van de door de politie gehoorde werknemers ooit een bijl in het bedrijf heeft gezien, gaat het hof er op basis van de verklaring van de verdachte vanuit dat er een bijl op het bedrijf aanwezig was. Voorts gaat het hof er vanuit dat de bijl en de onkruidwieder zich binnen het bedrijf op dezelfde plek bevonden, namelijk in de werkkast op de begane grond. Zowel getuige [getuige 1] (…) als getuige [getuige 2] (…) hebben verklaard dat de onkruidwieders in die kast stonden. De verdachte heeft ter terechtzitting in hoger beroep verklaard dat de bijl wellicht in die werkkast of op zolder lag. Uitsluitend in de keukenlade is een klosje touw aangetroffen (…). De voorwerpen lagen dus niet voor het grijpen; de verdachte moet bewust naar de plek waar ze lagen toe zijn gegaan om ze tevoorschijn te halen. Uiterlijk op het moment dat hij de bijl en de onkruidwieder uit de werkkast haalde en het touw heeft gepakt, moet hij besloten hebben om het slachtoffer om het leven te brengen. Uit het dossier blijkt immers geen enkele andere reden om die voorwerpen op dat moment tevoorschijn te halen. Het feit dat de verdachte bij het doden van de verdachte
[A-G: lees slachtoffer]gebruik heeft gemaakt van drie verschillende voorwerpen sterkt het hof in de overtuiging dat er sprake is geweest van een vooraf gemaakt plan om het slachtoffer om het leven te brengen. Ten slotte ziet het hof ook het feit dat de verdachte die dag al rond 07:20 uur in het bedrijf was als een aanwijzing voor de conclusie dat de verdachte volgens een vooraf gemaakt plan te werk is gegaan. De verdachte heeft ter terechtzitting in hoger beroep verklaard dat hij al de jaren dat hij bij [A] gewerkt heeft, op zijn vroegst om 7:50 uur op het bedrijf was. De verklaring van de verdachte dat hij op de bewuste dag pas om 08:10 uur op het bedrijf was wordt, zoals hiervoor is aangegeven, weerlegd door de bewijsmiddelen. Uit het dossier blijkt geen enkele reden waarom de verdachte die dag al om 07:20 uur op het bedrijf moest zijn. Uitgaande van een vooraf gemaakt plan had de verdachte tijd nodig om vast te kunnen stellen of het slachtoffer inderdaad alleen in het pand was, hij moest de benodigde spullen tevoorschijn halen en hij moest zich na zijn daad ook van belastende sporen ontdoen, zoals ook daadwerkelijk gebeurd is. De politie heeft de bijl en de onkruidwieder immers in de sloot bij het bedrijf aangetroffen (…). Dit alles moest gebeuren voordat die dag de andere medewerkers in het pand zouden arriveren. Getuige [getuige 2] heeft verklaard dat zij altijd om 08:30 uur begint (…). Getuige [getuige 1] heeft verklaard dat hij rond 08.20 begint (…). Het feit heeft plaatsgevonden op een vrijdag en getuige [getuige 3] , de enige werknemer die vroeger dan 08.30 begon, werkte nooit op vrijdag hetgeen bij de verdachte blijkens zijn verklaring ter terechtzitting in hoger beroep ook bekend was.

Conclusie

Uit de bewijsmiddelen blijkt de volgende feitelijke gang van zaken. De verdachte heeft na aankomst in het bedrijfspand ingelogd op zijn computer in zijn werkkamer op de begane grond. De verdachte en het slachtoffer waren op dat moment de enigen in het pand. De verdachte heeft op enig moment de bijl, de onkruidwieder en het touw tevoorschijn gehaald, en is daarmee naar het slachtoffer gelopen die kennelijk met koffie in zijn hand op weg naar zijn werkkamer was, en heeft vervolgens met de bijl, de onkruidwieder en het touw het slachtoffer van het leven beroofd. De verdachte heeft zich gedurende enige tijd kunnen beraden over de betekenis en de gevolgen van zijn voorgenomen daad en zich daarvan rekenschap gegeven. Zowel op het moment dat hij besloot genoemde voorwerpen uit de werkkast te halen, het moment waarop hij ze ook daadwerkelijk uit de werkkast heeft gehaald, het moment dat hij met die voorwerpen naar het slachtoffer toe is gelopen en het moment voorafgaand aan het metterdaad gebruiken van die voorwerpen om het slachtoffer van het leven te beroven, had de verdachte tijd en gelegenheid om zijn plan te laten varen en terug te komen op zijn genomen besluit. De verdachte heeft dat niet gedaan. Hij heeft het slachtoffer van het leven beroofd, waarbij hij een bijl, een onkruidwieder en een touw heeft gebruikt. Van een contra-indicatie voor de hierboven geschetste feitelijke toedracht is niet gebleken. Het hof concludeert dan ook dat de verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan moord.”

3.3

De bewezenverklaring steunt op de volgende bewijsmiddelen.

“1.
Een geschrift, zijnde een rapport van het NFI “Pathologie onderzoek naar aanleiding van een mogelijk niet natuurlijke dood” (…):

[slachtoffer] is dood aangetroffen te [a-straat 1] in [plaats] op 3 augustus 2018.

B. Sectie: uitwendig en inwendig

3. Letsels hals-uitwendig en inwendig:

Hoog aan de hals/de nek tot in de haarlijn links achterwaarts aan het hoofd, op circa 156 cm van de voetzoolrand, een grotendeels loodrecht op de lengteas van het lichaam lopend snoerspoor (genoemd A). het snoerspoor verliep niet geheel circulair en op één plaats links zijwaarts in de hals, iets omhoog. Het snoerspoor was circa 20,5 cm lang en circa 0,5 cm breed.

Doodsoorzaak:

1. Bij sectie werden letsels sub B2 aan en in het hoofd vastgesteld. Er waren circa 12 verscheuringen in de huid en weke delen. Deze letsels waren bij leven ontstaan door inwerking van uitwendig mechanisch stomp, botsend, deels kantig geweld.

Gezien de onderliggende schedelbreuken, is dit geweld (deels) hevig geweest. Dit geweld kan zijn opgeleverd door meervoudig slaan met één of meerdere voorwerpen. Gezien de kenmerken van de letsels, namelijk met in het merendeel van de gevallen lijnvormige of iets gebogen vorm, de grotendeels gladde randen, de deels lijnvormige schedeldefecten en plaatselijk streepvormige impressiebreuken aan het schedeldak, betreft het één of meerdere zwaar (zware), deels kantig(e) voorwerp(en). Deze letsels hebben geleid tot uitgebreid schedel-hersenletsel, waaronder schedelbreuken, verscheuringen van de hersenvliezen, bloeduitstortingen onder de hersenvliezen, plaatselijk verbrijzeling van hersenweefsel, hersenkneuzingen en hersenzwelling. Hiermee kan het intreden van de dood goed worden verklaard door hersenfunctiestoornissen en daarmee overige orgaanfunctiestoornissen. Bij neuropathologisch onderzoek werden naast bovenbeschreven afwijkingen (bloed onder de hersenvliezen en defect van hersenweefsel) uitgebreide kneuzingshaarden en uitgebreide schade van bloedvaten gezien. Ook was er geringe vochtophoping in de hersenen en geringe beschadiging van zenuwcellen als gevolg van zuurstofgebrek. Volgens de neuropatholoog kunnen die bevindingen passen bij een snel intreden van het overlijden na het oplopen van de letsels.

2. Voorts werd aan de hals/nek tot in de haarlijn links achterwaarts aan het hoofd een snoerspoor vastgesteld met plaatselijk rode huidverkleuringen (sub B3). Dit letsel was bij leven ontstaan ten gevolge van inwerking van uitwendig mechanisch samendrukkend geweld opgeleverd door ligatuurstrangulatie ((partiële) verhanging, ligeren door aantrekken met een structuur) al of niet in combinatie met stomp botsend geweld. Dit kan hebben geleid toe zuurstoftekort van de hersenen (cerebrale hypoxie) en/of zenuweffecten (sinus carotis reflex) met als gevolg hartritmestoornissen ('reflex cardiac arrest') en op die manier een medeoorzaak voor of bijdrage aan het overlijden hebben opgeleverd. De puntvormige bloeduitstortingen in de bindvliezen van de oogleden (sub B6) passen goed als begeleidend verschijnsel van doorgemaakt samendrukkend geweld op de hals.

Het overlijden van [slachtoffer] , 54 jaren oud geworden, wordt verklaard door hersenfunctiestoornissen en daarmee overige orgaanfunctiestoornissen opgelopen door meervoudig ingewerkt en (deels) heftig uitwendig mechanisch stomp, botsend geweld op het hoofd. Mechanisch samendrukkend geweld op de hals/nek door ligatuurstrangulatie kan een medeoorzaak van of bijdrage aan het overlijden hebben opgeleverd.

2.
Een proces-verbaal van bevindingenvan het Team Grootschalige Opsporing (…):

als relaas van de betreffende opsporingsambtenaar:

Op 4 augustus 2018, tussen 12:52 uur en 20:45 uur, en op maandag 6 augustus 2018 tussen 09:30 uur en 15:00, ben ik, verbalisant, aanwezig geweest bij een forensische doorzoeking in het bedrijfspand [A] B.V., gevestigd aan de [a-straat 1] te [plaats] .

Aan de achterzijde van het bedrijfspand ligt een gazon en tussen het gazon en de weg daarachter ligt een sloot van ongeveer 3 meter breed. De bodem van deze sloot werd afgezocht. In het gedeelte van de sloot gelegen direct achter het bedrijfspand [a-straat 1] , werd met het magnetische sleeptoestel een handbijl naar boven gehaald. Gezien de staat van het voorwerp, het nog niet aangetaste houten handvat en de metalen bijl, bestond het vermoeden dat deze bijl nog maar kort daarvoor in het water was beland.

3.
Een proces-verbaal van bevindingenvan het Team Grootschalige Opsporing (…):

als relaas van de betreffende opsporingsambtenaar

Op 4 augustus 2018 werd tussen 12:52 uur en 20:45 uur, de sloot aan de achterzijde van het bedrijfspand, gevestigd aan de [a-straat 1] te [plaats] , op professionele wijze onderzocht, waaronder met sterke magneten. In de sloot achter het pand werd een bijltje en een staalborstel met stok aangetroffen (onkruidwieder), welke gezien de staat niet lang in het water kunnen hebben gelegen.

4.
Een proces-verbaal sporenonderzoekvan de eenheid Den Haag Dienst Regionale Recherche afdeling specialistische ondersteuning team forensische opsporing (…):

Op vrijdag 3 augustus 2018 werd door mij verbalisant als forensisch onderzoeker onderzoek verricht in verband met een vermoedelijke doodslag/moord.

Informatie

Op vrijdag 3 augustus 2018 omstreeks 15.00 uur werd ik ter plaatse aangesproken door Speurhondengeleider [speurhondengeleider] . Hij vertelde mij het volgende:

- [speurhondengeleider] met zijn gecertificeerde speurhond menselijke geur Luca een onderzoek had uitgevoerd in de bosschage gelegen aan de voorzijde van perceelnummer 36 van de [a-straat] te [plaats] ;

- de speurhond Luca een melding had gegeven in de bosschage;

- op de locatie van de melding een vuilniszak lag;

- de vuilniszak er niet verweerd uit zag.

- er in de vuilniszak een geel schoonmaakdoekje, kabelbinders en een stuk touw zat;

- het touw op delen rood verkleurd was;

- aan het touw gestold bloed kleefde;

De vuilniszak, kabelbinders, schoonmaakdoekje en het stuk touw werden door mij veiliggesteld en respectievelijk voorzien van het SIN AALC5689NL, AALC5688NL, AALC5687NL & AALC5686NL.

5.
Een geschrift, zijnde een rapport van het NFI “Onderzoek naar biologische sporen en DNA-onderzoek naar aanleiding van het aantreffen van het stoffelijk overschot van [slachtoffer] in [plaats] op 3 augustus 2018” (…):

De kop van bijl AALK3060NL is onderzocht op de aanwezigheid van bloed. De bijl is uit elkaar gehaald resulterend in drie losse delen; een groot deel van de steel, een los stuk steel (uit de metalen kop) en de metalen kop van de bijl. Het losse stuk steel is in zijn geheel bemonsterd. De bemonstering is als AALK3060NL#4 veiliggesteld voor DNA-onderzoek. De randen van de openingen en de aangrenzende delen (ca. 0,5 cm) van de binnenzijde van de kop (boven- en onderkant) zijn bemonsterd. De bemonstering is als AALK3060NL#5 veiliggesteld voor een DNA-onderzoek.

[Opmerking A-G: in het bewijsmiddel is op deze plaats opgenomen ‘Tabel 1 DNA-profielen van personen’.]

Van het DNA in bemonsteringen AALK3060NL#4 en #5 zijn DNA-profielen verkregen van een man. Het DNA-profiel van slachtoffer [slachtoffer] AACC3715NL matcht met deze DNA-profielen. De matchkans van de DNA-profielen is kleiner dan één op één miljard. Ofwel, de kans dat het DNA-profiel van een willekeurig gekozen man matcht met deze DNA-profielen is kleiner dan één op één miljard.

6.
Een geschrift, zijnde een rapport van het NFI “Onderzoek naar biologische sporen en DNA-onderzoek naar aanleiding van het aantreffen van het stoffelijk overschot van [slachtoffer] in [plaats] op 3 augustus 2018” (…):

Voegenborstel AAIZ8644NL

Het onderzoeksmateriaal betreft een voegenborstel aan een houten, ronde steel. De houten kop bestaat uit een staalborstel met daar aan vastgeschroefd (2 schroeven, 1 schroef ontbreekt) een metalen hoekplaat met een stalen pin.

De metalen hoekplaat is eraf geschroefd. Hieronder is op drie locaties (op een schroef, in het bijbehorende schroefgat en aan de binnenkant van de metalen plaat) bloed aangetroffen. De genoemde locaties zijn bemonsterd. Deze bemonsteringen zijn AAIZ8644NL#01 tot en met #03 veiliggesteld voor een DNA-onderzoek.

Touw AALC5688NL vanuit de aangetroffen vuilniszak Het onderzoeksmateriaal betreft een -stuk touw waarin zich een knoop (meerdere strengen bij elkaar) bevindt en het geheel twee uiteinden bevat. Het geheel is onderzocht op de aanwezigheid van bloed. Hierbij is op verschillende plaatsen bloed aangetroffen. Van één locatie is bloed bemonsterd. Deze bemonstering is als AALC5688NL#01 veiliggesteld voor een DNA-onderzoek. Vervolgens zijn enkele delen van het touw (losliggend deel, de knoop en beide uiteinden) bemonsterd gericht op het verzamelen van DNA van degene die het touw heeft gebruikt.

Hierbij is getracht om geen bloed in de bemonsteringen te verzamelen.

De bemonsteringen zijn als respectievelijk AALC5688NL#02 tot en met #04 veiliggesteld voor een DNA-onderzoek. De bemonsteringen zijn onderzocht op de aanwezigheid van bloed. In de bemonsteringen is bloed aangetroffen.

[Opmerking A-G: in het bewijsmiddel is op deze plaats opgenomen ‘Tabel 2 Resultaten, interpretatie en conclusie vergelijkend DNA-onderzoek’. Uit deze tabel blijkt dat zowel in de van de voegenborstel/onkruidwieder genomen bemonsteringen AAIZ8644NL#01 tot en met #03 als in de van het stuk touw uit de vuilniszak genomen bemonsteringen AALC5688NL#01, #02 en #04 DNA-profielen zijn verkregen van een man. Het DNA-profiel van slachtoffer [slachtoffer] AACC3715NL matcht met deze DNA-profielen. De matchkans van de DNA-profielen is kleiner dan één op één miljard.]

7.
Een geschriftzijnde een rapport van het NFI “Microanalyse van invasief trauma (MIT) aan stukjes schedelbot n.a.v. een geweldsdelict in [plaats] op 3 augustus 2018”(…):

De schedeldelen [AACC3721NL], [AACC3722NL] en [AACC3724NL] tonen beschadigingen in de vorm van inkepingen. Een scherprandig voorwerp, zoals een bijl of (gekromd) kapmes, komt in aanmerking als veroorzaker van deze beschadigingen. Schedeldeel [AACC3723NL] bevat geen inkeping, de letsels bevinden zich aan de buitenzijden van het ontvangen schedeldeel.

Naar aanleiding van de vraagstelling, te weten ‘Zijn er op de bijl microsporen waar te nemen, die te relateren zijn aan het slachtoffer?’ zijn de volgende hypothesen opgesteld:

Hypothese
H1: De letsels, B, D, G, H, J [AACC3721NL], [AACC3722NL], [AACC3723NL] en [AACC3724NL] zijn veroorzaakt met de bijl [AALK3060NL].

Hypothese
H2: De letsels, B, D, G, H, J [AACC3721NL], [AACC3722NL], [AACC3723NL] en [AACC3724NL] zijn veroorzaakt met een willekeurig ander slagvoorwerp dan de bijl [AALK3060NL].

Vervolgens wordt onder meer het volgende geconcludeerd:

De in de beschadigingen in de schedeldelen aangetroffen deeltjes staal bevinden zich gedeeltelijk in het bot en tussen kraslijnen. Dit maakt het zeer aannemelijk dat de aangetroffen deeltjes afkomstig zijn van het voorwerp dat de beschadigingen heeft veroorzaakt.

De in de schedeldelen aangetroffen deeltjes ongelegeerd staal hebben een samenstelling die overeenkomst met die van de bijl. Omdat niet alle slagvoorwerpen van ongeleerd staal zijn, ligt dit resultaat meer in lijn der verwachtging als hypothese
H1waar is dan wanneer hypothese
H2waar is.

De volgende slagvoorwerpen komen in aanmerking als veroorzaker van de beschadigingen:

• slagvoorwerpen van ongelegeerd staal met een rand zoals de vouw van een bijl. Voorbeelden van dergelijke slagvoorwerpen zijn bijl [AALK3060NL], andere soortgelijke bijlen of een gekromd kapmes (machete).

Andere slagvoorwerpen kunnen worden uitgesloten.

Op basis van de resultaten van het onderzoek kan geen onderscheid gemaakt worden tussen de aangeboden bijl [AALK3060NL] en een andere soortgelijke bijl. Daarom worden niet hypothese H1 en H2 gebruikt voor de conclusie, maar hypothese H3 en H4.

Hypothese
H3: De letsels B, D, G, H en J [AACC3721NL], [AACC3722NL], [AACC3723NL] en [AACC3724NL] zijn veroorzaakt met een bijl.

Hypothese
H4: De letsels B, D, G, H en J [AACC3721NL], [AACC3722NL], [AACC3723NL] en [AACC3724NL] zijn veroorzaakt met een willekeurig ander slagvoorwerp dan een bijl.

De resultaten van het onderzoek zijn waarschijnlijker wanneer hypothese
H3waar is, dan wanneer hypothese
H4waar is.

8.
Een geschrift, zijnde een rapport van het NFI “Bloedspoorpatroonanalyse naar aanleiding van het aantreffen van een overleden persoon aan de [a-straat 1] in [plaats] ” (…):

Bedrijfspand

Het bedrijfspand is onderverdeeld in diverse kantoorruimtes verdeeld over de begane grond en de eerste verdieping.

Een mobiele telefoon is aangetroffen bij de voeten van het slachtoffer. Het slachtoffer is op zijn buik aangetroffen op het bordes van de trap naar de eerste etage. De handen lagen onder het lichaam. Het hoofd lag op de rechter wang. Het slachtoffer droeg een spijkerbroek, een poloshirt, sokken en schoenen. Ter hoogte van de linker knie lag een koffiekopje/mok. Ter hoogte van het voorhoofd werd een theelepel aangetroffen.

9.
Een proces-verbaal van doorzoeking ter inbeslagnemingvan het Team Grootschalig Opsporing (…):

als relaas van de betreffende opsporingsambtenaar:

Op maandag, 20 augustus 2018, omstreeks 9:30 uur, werd door

- de hulpofficier van justitie, [hulpofficier] , hoofdinspecteur bij de Eenheid Den Haag

- mij, verbalisant voor een doorzoeking ter inbeslagneming binnengetreden in het bedrijfspand aan de [a-straat 1] , 2404HZ [plaats] .

[Opmerking A-G: in het bewijsmiddel zijn op deze plaats opgenomen plattegronden van de begane grond, van de 1e verdieping en van de zolder van het bedrijfspand.]

10.Een proces-verbaal van bevindingenvan het Team Grootschalige Opsporing (…)

als relaas van de betreffende opsporingsambtenaren:

Op maandag 6 augustus (
het hof begrijpt: 2018) heeft er een doorzoeking plaatsgevonden in het bedrijfspand [A] B.V., gevestigd aan de [a-straat 1] te [plaats] . Tijdens de doorzoeking is, door gespecialiseerd personeel om digitale apparatuur “veilig te stellen”, in het kantoor op de begane grond, de werkcomputer van verdachte [verdachte] inbeslaggenomen.

11.
Een proces-verbaal van verhoor getuigevan het Team Grootschalige Opsporing (…):

als de (…) afgelegde verklaring van
[getuige 3] :

Wanneer heb jij [slachtoffer] voor het laatst gezien?

Donderdagavond 17:15. Ik werk wat langer dan de rest en ben dus meestal de persoon die afsluit. Hij ging toen weg en zei toen nog dat hij nog terug kwam omdat hij op het bedrijf zou slapen. Hij vertelde toen dat hij bezig was met de verhuizing en met een vriend had afgesproken en dat hij daarna niet naar Zeeland terug wilde rijden. Hij had een matras boven neergelegd om te kunnen slapen. Ik ben daar nog even gaan kijken toen hij al weg was en toen zag ik dus dat hij dat matras daar had neergelegd.

Wat waren zijn plannen voor die avond en nacht?

Wat ik net al zei. Hij ging uit eten met een vriend uit Leiderdorp en daarna zou hij blijven slapen in het bedrijf.

12.
Een proces-verbaal Laadgegevens Opel Amperevan het Team Grootschalige Opsporing (…):

als relaas van de betreffende opsporingsambtenaar:

Door het onderzoeksteam werd op 3 augustus geconstateerd dat er voor het bedrijf [A] bij een daargelegen parkeerplaats een elektrische laadpaal stond. Aan deze laadpaal stond een elektrische auto gekoppeld. Betreft een witte Opel Ampera voorzien van het kenteken [kenteken 2] . Uit onderzoek bleek dat dit voertuig in gebruik was bij het slachtoffer [slachtoffer] .

Op 15 augustus werd er onderzoek gedaan naar de voornoemde laadpaal. Hierbij werd vast gesteld dat de laadpaal in beheer was van het bedrijf The New Motion. Tevens bleek dat de laadpaal voorzien was van het serienummer […] .

Op 16 augustus 2018 werd bij het bedrijf The New Motion de laadgegevens van de laadpaal voorzien van het serienummer […] gevorderd voor de periode van 20 juli 2018 tot en met 3 augustus 2018. Op 21 augustus 2018 werd aan deze vordering voldaan en ontving het onderzoeksteam een bestand waarop de laadgegevens stonden vermeld en waarvan werd aangegeven dat deze laadpaal in gebruik was door [slachtoffer] .

Het onderzoeksteam ontving per e-mail een reactie:

Ik heb uw vraag bij een collega gecheckt en wat wij kunnen zien is het volgende: er is een laatste laadsessie gestart op 02 augustus om 21.15. De auto heeft geladen tot 00.03, 03 augustus. Toen is de auto vol geladen en heeft hij tot 04 augustus in een bezetmodus aangesloten aan de laadpaal gestaan. Om 17.17 op 04 augustus is deze sessie foutief beëindigd. Wij hebben de laadsessie zojuist op een juiste manier afgesloten waardoor het nu geregistreerd wordt als een lange laadsessie van: 2018-08-02 21:15:52 t/m 2018-08-22 08:57:24.

Uit voornoemde kan worden afgeleid dat het voertuig van [slachtoffer] , Opel Ampera, op 2 augustus 2018 omstreeks 21.15 uur is gekoppeld aan de laadpaal welke voor het bedrijf van [A] -Communicatie is gevestigd. Deze tijd komt overeen met de tijd van uitschakeling van het alarm van [A] -Communicatie op 2 augustus 2018 omstreeks 21.16 uur.

13.
Een proces-verbaal Logbestanden alarm [A]van het Team Grootschalige Opsporing (…):

als relaas van de betreffende opsporingsambtenaar:

Op 4 augustus 2018 heb ik, verbalisant, onderzoek gedaan in de logbestanden van het alarm welke het bedrijfspand van [A] , [a-straat 1] te [plaats] .

Het alarm is op 2 augustus 2018 te 21.16 uur voor het laatst uitgeschakeld. Hierna is het alarm niet meer ingeschakeld geweest. De laatste registratie van het alarm is op 4 augustus 2018 toen vanuit het opsporingsonderzoek de internetverbinding met het pand van [A] is verbroken.

14.Een proces-verbaal van bevindingenvan het Team Grootschalige Opsporing (…)

als relaas van de betreffende opsporingsambtenaar:

Binnen het onderzoek Foxstrot18 is de mobiele telefoon van slachtoffer [slachtoffer] in beslag genomen.

Op 17 september 2018 heb ik de betreffende telefoon aan een onderzoek onderworpen. Het doel van het onderzoek was om te achterhalen hoe de wekker van de iPhone van [slachtoffer] ingesteld stond. Via de ‘Klok’-applicatie op de iPhone heb ik de wekkerfunctie opgezocht. Daar zag ik dat er een wekker ingesteld stond, deze stond ingesteld op 07:20 uur. Deze wekker is uitgezet.

15.
Een proces-verbaal van bevindingen 112-meldingvan het Team Grootschalige Opsporing (…):

als relaas van de betreffende opsporingsambtenaar:

De volgende melding is op vrijdag 3 augustus 2018, te 08:21 uur bij de Centrale Meldkamer (112) binnen gekomen.

M = meldkamer

[verdachte] = [verdachte]

M: Meldkamer politie, wat is de locatie van uw noodgeval?

: De ... ehh … [a-straat 1] , [plaats] (klinkt alsof hij in een holle ruimte staat).

M: [a-straat 1] in [plaats] . Wat is er aan de hand?

[verdachte] : Ik kom hier … dit is ons kantoor, ik kom hier op kantoor en ik … ehh … vind mijn … ehh … zakelijke partner

hier … ehh … op de trap en … ehh … volgens mij is-ie vermoord!

M: Hij is dood zegt u?

[verdachte] : Hij is dood!

[verdachte] : Ja … ehh … volgens mij was het zijn bedoeling om hier … ehh … vannacht … ehh … op kantoor te slapen, want hij is net verhuisd naar … ehh … Zeeland en hij … ehh … reist meestal heen en weer, maar hij wilde vannacht hier overnachten. Ik denk, dat hij dat ook gedaan heeft, maar dat … dat kan ik op zich hier nergens zien.

M: Nee.

[verdachte] : En ik … ja … ik kom hier binnen en we hebben een trap naar boven als je binnen komt naar … ehh …

M: Ja.

[verdachte] : … daar zie ik hem liggen en en d’r zitten allemaal bloedspetters op de muur en op de grond en hij is volgens mij zwaar gewond aan zijn hoofd.

M: Oké en … ehm … heeft u aan hem gezeten al?

[verdachte] : Ik heb hem even … ehm … ja wel aan hem gevoeld om … om te kijken … ehh …, nou ja … of hij nog reactie gaf.

M: Ja.

[verdachte] : Dus ik heb inderdaad ook wel wat bloed nu aan mezelf zie ik nu.

M: Oké … ehm …

[verdachte] : Er ligt een kopje naast hem en en z’n telefoon zie ik liggen.

M: Oké, maar kunt voor mij nog een keer in zijn nek voelen of u iets van hartslag of ademhaling voelt?

16.Een proces-verbaal van bevindingenvan het Team Digitale Expertise (…):

als relaas van de betreffende opsporingsambtenaar:

De computer met beslagcode A.4.01.001 is aangetroffen in het kantoorpand van [A] te [plaats] aan de [a-straat 1] op de werkplek van [slachtoffer] . Hierna te noemen "de computer".

De computer is voor het eerst in beslag genomen op maandag 6 augustus 2018 en teruggegaan op maandag 20 augustus 2018. Echter bleek nader onderzoek noodzakelijk.

De computer is daarom opnieuw in beslag genomen op 07 december 2018. Voor het onderzoek heb ik de computer opgestart met de herstelde harddisk. De computer denkt hierdoor dat het de eerste keer is dat het wordt opgestart sinds 06-08-2018. Hierdoor krijg ik de situatie te zien zoals deze was na 06-08-2018.

Vervolgens heb ik gezocht wat de eerste gebruikersactiviteiten waren op 3 augustus 2018 en zag ik de volgende activiteiten:

Op 03-8-2018 07:33:21 Werd de computer hervat vanuit de slaapstand. Voor het hervatten vanuit de slaapstand dient de gebruiker in te loggen met een wachtwoord.

17.
Een proces-verbaal van verhoor getuigevan het Team Grootschalige Opsporing (…):

als de op voormelde datum afgelegde verklaring van [getuige 4] :

Onder meer inhoudende:

Ik kan op mijn telefoon zien dat hij (het hof begrijpt: het slachtoffer [slachtoffer] ) om 07.45 uur online is geweest. Ik zal het u laten zien.

(Verbalisanten hebben een schermafdruk van deze melding gemaakt vanaf de telefoon van [betrokkene 1] , de man van de getuige).

[Opmerking A-G: in het bewijsmiddel is op deze plaats opgenomen een schermafdruk van de telefoon.]

18.
Een proces-verbaal van onderzoek mobiel toestelvan het Team Digitale Expertise (…):

als relaas van de betreffende opsporingsambtenaar:

Door een medewerker van de eenheid Den Haag werd, namens team Foxtrot18, een mobiel toestel voor onderzoek ter beschikking gesteld.

OMSCHRIJVING MOBIEL TOESTEL:

Ik zag dat het mobiele toestel de volgende kenmerken had:

Soort: SmartPhone

Merk: Apple

Type: iPhone 5S

IMEI: […]

OMSCHRIJVING SIMKAART:

Ik zag dat de simkaart de volgende kenmerken had:

Provider: BEN

ICCID: […]

Op het mobiele toestel bleek een gezondheidsapplicatie actief. In deze applicatie wordt vastgesteld hoeveel stappen iemand doet gedurende een bepaalde tijd wanneer iemand de telefoon bij zich draagt. Het verzoek van het onderzoeksteam Foxtrot was om deze gegevens inzichtelijk te maken. In het bijzonder op 3 augustus 2018.

De volgende data werden zichtbaar:

Tijdvak

Stappen

Duur tijdvak

3-8 00:57:45 tot 3-8 01:03:55